جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، حالا از میدان نبرد و تنگه هرمز فراتر رفته و به یکی از عوامل تشدید فشار اقتصادی بر شهروندان اروپایی تبدیل شده است. در فرانسه، افزایش قیمت سوخت، بالا رفتن هزینه‌های زندگی و نارضایتی از خدمات عمومی، در کنار هم به موج تازه‌ای از اعتراضات دامن زده‌اند؛ اعتراضاتی که دولت امانوئل مکرون را در یکی از دشوارترین مقاطع سیاسی ماه‌های پایانی ریاست‌جمهوری‌اش قرار داده است.
به گزارش الوقت، جهش قیمت سوخت و تشدید بحران معیشتی در اروپا، نارضایتی عمومی را افزایش داده و به گسترش اعتراضات در فرانسه کمک کرده است. اعتراضاتی که ابتدا با مطالبات دانش‌آموزان درباره وضعیت نامناسب مدارس و کمبود امکانات آموزشی آغاز شد، به‌تدریج به جنبشی گسترده‌تر علیه گرانی، کاهش کیفیت خدمات عمومی و دشواری تأمین هزینه‌های زندگی تبدیل شد.
در تظاهرات روز شنبه ۱۷ اکتبر، بنا بر اعلام وزارت کشور فرانسه، حدود ۵۵۰ هزار نفر در سراسر کشور به خیابان‌ها آمدند؛ اتحادیه کارگری CGT شمار شرکت‌کنندگان را ۸۰۰ هزار نفر برآورد کرد. در حاشیه این تجمعات، درگیری با پلیس، آتش‌سوزی و تخریب شماری از ساختمان‌های عمومی و فروشگاه‌ها نیز گزارش شد. رویترز این ناآرامی‌ها را از شدیدترین موج‌های اعتراض و آشوب در دهه‌های اخیر فرانسه توصیف کرد.
وقتی جنگ به پمپ‌بنزین‌های فرانسه می‌رسد
یکی از مهم‌ترین حلقه‌های اتصال جنگ علیه ایران به نارضایتی فرانسوی‌ها، بازار جهانی انرژی است. اختلال در مسیرهای انتقال نفت، نگرانی درباره امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز و افزایش هزینه تأمین انرژی، قیمت سوخت را در اروپا بالا برده است. این فشار برای کشوری مانند فرانسه که خانوارها، کشاورزان، رانندگان و بسیاری از کسب‌وکارهای آن به سوخت وابستگی مستقیم دارند، به معنای افزایش هزینه رفت‌وآمد، حمل‌ونقل کالا و تولید است.
رویترز در گزارشی در ۳۰ سپتامبر اعلام کرد نرخ تورم فرانسه در ماه سپتامبر به ۳.۴ درصد رسید؛ در حالی که این رقم در ژوئیه ۲.۶ درصد بود. افزایش قیمت نفت و گاز در پی جنگ ایران از عوامل اصلی تشدید تورم معرفی شد. این ارقام نشان می‌دهد که شوک انرژی، برخلاف ادعاهای مربوط به محدود بودن پیامدهای جنگ به منطقه، به اقتصاد روزمره اروپایی‌ها نیز سرایت کرده است.
فشار ناشی از گرانی سوخت در کنار مشکلاتی قرار گرفته که فرانسوی‌ها پیش از جنگ نیز با آن مواجه بودند؛ از جمله کاهش قدرت خرید، نگرانی درباره آینده خدمات عمومی و محدودیت‌های بودجه‌ای دولت. به همین دلیل، افزایش قیمت انرژی را باید یکی از عوامل تشدیدکننده اعتراضات دانست.
اعتراف مکرون: جنگی که هزینه‌اش را می‌پردازیم
شاید مهم‌ترین اعتراف به تاثیر جنگ علیه ایران بر ناآرامی‌ها در فرانسه، سخنان خود امانوئل مکرون باشد. رئیس‌جمهور فرانسه در ۱۸ اکتبر، در توضیح سفرش به کشورهای حاشیه خلیج فارس، اعلام کرد هدفش تأمین امنیت منابع انرژی فرانسه و کاهش فشار ناشی از افزایش قیمت سوخت است.
مکرون با اشاره مستقیم به منشأ بحران انرژی گفت افزایش قیمت سوخت از خاورمیانه و جنگی سرچشمه می‌گیرد که آمریکا و اسرائیل در ماه فوریه آغاز کردند. او تأکید کرد: «این درگیری‌ای است که فرانسه در آن شرکت نکرده و ما در حال تحمل پیامدهای آن هستیم.»
این سخنان که روز ۲۰ اکتبر در گزارش روزنامه لوموند بازتاب یافت، اعترافی روشن به فراتر رفتن تبعات جنگ از مرزهای منطقه است. مکرون اکنون در حالی از ضرورت تأمین انرژی و کاهش فشار قیمت‌ها سخن می‌گوید که دولتش باید با موجی از نارضایتی اجتماعی و اعتراضات گسترده نیز مقابله کند.
از محکوم نکردن جنگ تا گرفتار شدن در پیامدهای آن
اعتراف رئیس جمهور فرانسه در حالی صورت می‌گیرد که مکرون در برابر آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، موضعی اتخاذ نکرد که بتوان آن را محکومیت صریح این جنگ دانست؛ اما اکنون خود او اذعان می‌کند که فرانسه، با وجود مشارکت نداشتن در جنگ، هزینه‌های آن را می‌پردازد.
این وضعیت نشان می‌دهد که پیامدهای یک جنگ را نمی‌توان صرفاً با فاصله جغرافیایی از میدان نبرد یا عدم مشارکت مستقیم در عملیات نظامی محدود کرد. در اقتصاد جهانی، افزایش قیمت نفت و گاز، اختلال در مسیرهای کشتیرانی و نااطمینانی بازارها می‌تواند به افزایش هزینه زندگی در کشورهایی منجر شود که هزاران کیلومتر با منطقه جنگی فاصله دارند.
دولت فرانسه میان بحران معیشت و ناتوانی مالی
مکرون در شرایطی با اعتراضات روبه‌رو شده که دولت او برای مهار کسری بودجه و کنترل بدهی عمومی با محدودیت‌های جدی مواجه است. رویترز در گزارش ۱۹ اکتبر خود نوشت که رئیس‌جمهور فرانسه با فشار هم‌زمان بازارهای مالی برای انضباط بودجه‌ای و معترضان برای دریافت حمایت بیشتر روبه‌روست.
آنچه امروز در فرانسه رخ می‌دهد، نمونه‌ای از هزینه‌های غیرمستقیم جنگ است؛ هزینه‌هایی که نه فقط دولت‌های درگیر، بلکه شهروندان کشورهای دیگر نیز متحمل می‌شوند. افزایش قیمت سوخت، فشار بر خانوارها و کسب‌وکارها و تشدید نگرانی‌های اقتصادی می‌تواند نارضایتی‌های موجود را به اعتراضات گسترده‌تر تبدیل کند.
برای مکرون، بحران کنونی تنها مسئله‌ای در حوزه انرژی یا سیاست خارجی نیست؛ این بحران به مسئله‌ای داخلی و سیاسی تبدیل شده است. او اکنون باید به شهروندانی پاسخ دهد که افزایش هزینه‌های زندگی را در زندگی روزمره خود احساس می‌کنند و از دولت انتظار دارند برای مهار آن اقدامی مؤثر انجام دهد.
