الوقت- یونان کشوری است که در طی چند سال گذشته با دشوارترین بحران های مالی مواجه بوده است و همواره اعتراضات منجر به درگیری های زیادی را پشت سر گذاشته است. در واقع به نوعی عقده های نارضایتی اقتصادی یونان از طرح های اقتصادی اتحادیه اروپا در کف خیابان های آتن جلوه گر شد.
سفر الکسیس سیپراس به تهران در سال جاری بهانه ای شد تا وضعیت، فعالیت ها و آرمان های وی و حزب حاکم را مرور کنیم. نخست وزیر یونان که به همراه یک هیئت سیاسی و تجاری در روز 18 بهمن 94 به اصفهان و سپس تهران وارد شد، با رهبر ج.ا.ایران و رئیس جمهور ملاقات کرد. در این ملاقاتها در خصوص موضوعات منطقه ای و وابستگی اروپا به آمریکا بحث و تبادل نظر شد.
از سیپراس به عنوان فردی یاد میشود که نهتنها آینده یونان در اتحادیه اروپا بلکه آینده منطقه پولی یورو را هم تهدید می کند. یونان در کنار ایتالیا بدهکارترین کشور منطقه یورو است که نیاز به جذب هر چه بیشتر سرمایهگذاریهای خارجی برای کمتر کردن فشار بر اقتصادش را دارد. بنابراین سفر وی به تهران را نیز می توان در قالب این هدف ارزیابی کرد.
لازم به ذکر است که دیدگاههای حزب سریزا در باره عدم مقبولیت منطقه یورو و اتحادیه اروپا تندتر از خود شخص سیپراس رهبر حزب می باشد. به همین دلیل در غرب از وی به عنوان شخصی میانه رو در بین احزاب چپ یاد می شود.
فعالیت سیاسی برای سیپراس از زمانی آغاز شد که در اواخر دهه 80 میلادی احتمالا زمانی که کمتر از 20 سال سن داشت وارد شاخه جوانان یک تشکیلات دست چپی سیاسی به نام «شاخه جوانان حزب کمونیسم» شد. فعالیتهای سیاسی سیپراس در دوران دانشجوییاش جدیتر شد. او به عنوان عضوی از یک حزب سیاسی که شعار خود را تجدید حیات حزب چپ قرار داده بود، به فعالیت پرداخت و خیلی زود توانست وارد مجلس سنای دانشجویی شود. او که به مدت سه سال عضو منتخب شورای اتحادیه ملی دانشجویان یونان بود، وقتی حزبش در 1991 از ائتلاف چپگرا خارج شد، در این ائتلاف باقی ماند و در 1999 دبیر اول سیاسی شاخه جوانان حزب «سیریزا» شد.
چهار سال بعد او توانست در یک رقابت درون حزبی به تشکیلات اصلی حزب راه پیدا کند. او در این زمان به دلیل گرایشهای اجتماعی و توجه زیادش به جنبشهای ضد سرمایهداری جهانی از جمله جنبشهای ضد جهانیشدن، شهرت و محبوبیت پیدا کرد. در نتیجه تمام اینها، سیپراس در سال 2004 بالاخره برای عضویت در شورای مرکزی حزب انتخاب شد و مسئولیت فعالیتهای مربوط به آموزش و جوانان را بر عهده گرفت.
در جریان انتخابات محلی سال 2006 او توانست راهش را به صحنه اصلی سیاست در یونان باز کند و با کسب 10.5 درصد آرا در شهر آتن به عنوان سرلیست حزب «سیریزا» به مجلس راه یابد. در سال 2008 وقتی که رئیس حزب «سیریزا» تصمیم گرفت برای انتخاب مجدد نامزد نشود، سیپراس توانست ریاست این حزب را به دست بیاورد، آن هم زمانی که تنها 33 سال داشت.
در انتخابات سال 2012 حزب او توانست 22 درصد آرای کل یونان را به دست بیاورد. در این زمان حزب، دولت سایهای را تشکیل داد تا به فعالیتهای دولت نظارت داشته باشد و جای تعجب ندارد که سیپراس ریاست این دولت سایه را بر عهده گرفت.
در 2013 او اولین کاندیدای پیشنهادی اتحادیه چپهای اروپا برای ریاست کمیسیون اروپا بود. در جریان رقابتها برای به دست آوردن این موقعیت، سیپراس سخنرانی پرمخاطبی به زبان انگلیسی در کشور آلمان انجام داد. در این سخنرانی از سیاستهای نئولیبرالی که آنها را تحت سلطه آنگلا مرکل صدر اعظم آلمان توصیف میکرد، انتقاد کرد و با اشاره به نرخ بالای بیکاری و موقعیت بد اقتصادی مردم فقیر در اروپا، گفت که آینده بهتر در 10 سال آینده قابل دستیابی خواهد بود اما موفقیت احزاب حامی سیپراس در دستیابی به پارلمان اروپا آنقدرها چشمگیر نبود.
در انتخابت عمومی در 2015، حزبی که الکسیس میانسال ریاست آن را بر عهده داشت توانست اکثریت آرا(145کرسی از 300 کرسی ) را به دست آورد. در نتیجه، دولت سایه روی صحنه آمد و سیپراس هم به نخستوزیری رسید. با اینکه حزب او توانسته بود به میزان لازم رای به دست بیاورد اما از آنجا که تا در اختیار گرفتن اکثریت مطلق دو کرسی فاصله داشت، ناچار شد با یک حزب دست راستی ائتلاف کند. نهایتا او در 25 ژانویه 2015 به عنوان نخستوزیر سوگند یاد کرد و از آنجا که او مانند بسیاری از معتقدان به کمونیسم، به خدا اعتقاد ندارد و این موضوع را تصریح کرده است، در متن سوگندش گفت: «به نام خودم، شرف و وجدانم، سوگند یاد میکنم که قانون اساسی و قوانین آن را حمیات کنم».
آنچه جالب توجه است اینکه حزب سیریزا از سال 2004 که فعالیت خود را آغاز کرد آن هم با شعار تغییر دادن اروپا، مخالفت با منطقه یورو و حمایت از همه اقشار (سیاستی که در برنامه کلان اتحادیه اروپا نیست) بوده.و همواره در حال پیشرفت بوده است. این حزب تا سال 2013 حزبی کاملا متحد بود و در هر دوره کرسی های بیشتری را در پارلمان بدست می آورد. تا اینکه از سال 2013 به دلیل بحران های شدید یونان و طرح های ریاضتی اتحادیه اروپا و دخالت های نفوذی احزاب غربی و همچنین شروع اعتراضات مردمی، حزب دچار انشعاب شد. اما همچنان سیپراس در سخنرانی ای گفته است که برای تغییر دادن اروپا گام برداشته و حکومتی خواهد بود که همه اقشار را در بر خواهد گرفت. اما بدنه قدیمی و اصلی حزب همچنان بر روی تضعیف اتحادیه اروپا و مخالفت با فعالیت های رژیم صهیونیستی اصرار دارند و نظام اقتصادی سرمایه داری غرب را به شدت نقد می کنند.
مهدی قائدی
