الوقت- درگیری دو روزه میان ایران و رژیم صهیونیستی پس از دو ماه وقفه، بیش از آنکه یک رویارویی مقطعی باشد، تلاشی از سوی دو طرف برای تغییر معادلات آتشبس شکنندهای بود که منطقه را در وضعیت «نه جنگ، نه صلح» قرار داده بود. هر دو بازیگر تلاش کردند با حملات جدید ابتکارعمل را در دست گرفته و شرایط خود را بر طرف مقابل تحمیل کنند.
در این میان، مقامات رژیم صهیونیستی که طی هفتههای گذشته تلاش داشتند پرونده لبنان را از روند گفتگوهای تهران و واشینگتن تفکیک کنند، تصور میکردند که ایران برای جلوگیری از تضعیف آتشبس و پیچیدهتر شدن روند دیپلماسی، بهویژه در شرایطی که رایزنیهای سیاسی نماینده پاکستان در تهران در جریان بود، در برابر حمله علیه ضاحیه جنوبی بیروت واکنش مستقیمی نشان نخواهد داد.
بر پایه همین محاسبه، ارتش صهیونیستی روز یکشنبه حملاتی را به بخشهایی از ضاحیه انجام داد تا معادله جدیدی را در میدان تثبیت کند که بر اساس آن حمله به بیروت در برابر حمله به شمال سرزمینهای اشغالی به یک رویه عادی و قابل تکرار تبدیل شود.
حزبالله طی ماههای گذشته بر نقطه ضعف کابینه امنیتی تلآویو در گرفتن تضمین امنیتی برای شهرکهای شمالی و بازگرداندن ساکنان آواره انگشت گذاشته است. تداوم ناامنی در شمال اراضی اشغالی و خالی ماندن شهرکها حتی بیش از حملات موشکی به حیفا و تلآویو به کابینه نتانیاهو فشار وارد کرده است.
حتی با وجود پیشروی در جنوب رود لیتانی و تلاش برای ایجاد منطقه حائل در مرز لبنان، ارتش اسرائیل هنوز نتوانسته وضعیت امنیتی شمال را تغییر دهد و حملات حزبالله همچنان ادامه دارد و شهرکنشینان آواره همچنان به محل سکونت خود بازنگشتهاند. این ناکامی و استیصال موجب شد تا نتانیاهو تنها چاره کار را در گستراندن سایه تهدید بر روی ضاحیه بیروت ببیند و از این طریق حزب الله را وادار به توقف حملات خود کند.
شرایط برای نتانیاهو بدتر شد
با این حال تحولات مطابق پیشبینی مقامات تلآویو پیش نرفت.
سپاه پاسداران در حمایت از لبنان شامگاه یکشنبه و صبح دوشنبه طی دو عملیات موشکی حساب شده، به سرزمینهای اشغالی حمله کرد و عملاً تلاشها برای شکلدهی معادله جدید را برهم زد.
در این حملات که گفته میشود با 30 فروند موشک و تعدادی پهپاد انجام شد، چند مرکز مهم نظامی و تأسیسات انرژی در سرزمینهای اشغالی از جمله پایگاههای نواتیم و تلنوف و همچنین صنایع پتروشیمی حیفا مورد هدف قرار گرفتند که خسارات قابل توجهی را به بار آورد.
این حملات سنگین موجب شد تا معادلهای که نتانیاهو در جنوب لبنان به دنبال تثبیت آن بود نه تنها شکل نگیرد بلکه شرایط برای تلآویو پیچیدهتر از گذشته شد زیرا ایران حملات خود را بر مناطق شمالی متمرکز کرد که به پاشنه آشیل کابینه امنیتی تلآویو تبدیل شده است. در نتیجه این حملات اکنون ناامنی در شمال سرزمینهای اشغالی بیشتر شد و نگرانیها درباره آینده این مناطق افزایش یافت.
در پی این حملات، فرودگاه بنگوریون پس از دو ماه بار دیگر فعالیت خود را متوقف کرد و مدارس و مراکز آموزشی نیز تا اطلاع ثانوی تعطیل شدند. همچنین بیمارستانهای اسرائیل به حالت آمادهباش کامل و وضعیت اضطراری درآمدند و میلیونها نفر برای چند ساعت به پناهگاهها منتقل شدند. به گزارش شبکه الجزیره، این وضعیت به حدی بود که بخشهای مختلف سرزمینهای اشغالی عملاً فلج شدند.
این حملات نشان داد ایران در تثبیت معادله آتشبس در تمام جبههها مصمم است و لبنان باید شامل چتر امنیتی برقراری آتشبس باشد.
برهم زدن محاسبات ترامپ
پاسخ موشکی ایران تنها محاسبات تلآویو را بر هم نزد بلکه ضربه مهمی به برنامهریزیهای دونالد ترامپ نیز وارد کرد.
طی دو ماه گذشته راهبرد دولت آمریکا بر حفظ یک تنش کنترل شده با ایران استوار بود، به این معنا که فشارهای اقتصادی و سیاسی علیه تهران ادامه پیدا کند اما شرایط به سمت یک درگیری گسترده نظامی کشیده نشود تا از افزایش قیمت نفت، بیثباتی بازارهای مالی و انرژی و همچنین نارضایتی کشورهای عربی منطقه جلوگیری کند و در این حین بازیهای جام جهانی فوتبال نیز با کمترین چالش برگزار شود.
اما عملیات موشکی ایران راهبرد تنش کنترل شده واشینگتن با چالش جدی مواجه کرده و نشان میدهد که تهران دست ترامپ را خوانده و به دنبال تحمیل قواعد مطلوب خود از آتشبس بر دشمن است.
در چنین شرایطی، اگر رژیم صهیونیستی دوباره حملات خود را به بیروت ادامه دهد، ایران نیز بهانه لازم را پیدا میکند تا حملاتش را با شدت بیشتری ادامه دهد و در صورت همراهی آمریکا با هرگونه اقدام نظامی تلآویو منطقه شاهد بازگشت تنشها به وضعیت پیش از آتشبس، بویژه در تنگه هرمز و حملات علیه پایگاههای آمریکا در کشورهای عربی خواهد بود. بر این اساس میتوان گفت عملیات موشکی ایران محاسبات ترامپ را کاملاً بهم زده است چنانکه اولین نشانه آن در افزایش قیمت نفت خود را نمایان کرد.
در همین رابطه محمد باقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی در توئیتی در شبکه های اجتماعی نوشت: «معادلهٔ آتشبس روی کاغذ و نقض مکرر آن در میدان را برهم زدیم.»
در مجموع، ایران با این عملیات موشکی معادله جدیدی را به نفع محور مقاومت تثبیت کرد. در این درگیری کوتاه، ایران برای نخستینبار آغازگر حمله بود و نشان داد که در صورت تلاش دشمنان برای برهم زدن توافقات آتشبس در منطقه حاضر است وارد سطح بالاتری از درگیری شود. این عملیات همچنین پیام روشنی داشت که تهران متحدان خود را در میدان تنها نمیگذارد و «راهبرد وحدت ساحات» با قدرت در جریان است.
