الوقت- درحالی که افکارعمومی جهان و نهادهای حقوق بشری به دلیل جنایتهای رژیم صهیونیستی در غزه و سایر مناطق منطقه خواستار توقف تسلیح بیشتر ماشین جنگی این رژیم هستند، شواهد و گزارشهای بینالمللی نشان میدهد که برخلاف این مطالبات، برخی کشورها همچنان به تقویت توان نظامی تلآویو ادامه میدهند.
طی دهههای گذشته آمریکا و متحدان اروپایی آن اصلیترین تأمین کنندگان تسلیحات و تجهیزات نظامی رژیم صهیونیستی بودهاند و بخش عمده نیازهای دفاعی این رژیم را فراهم کردهاند اما در سالهای اخیر بازیگران جدیدی نیز به این حلقه پیوستهاند.
در این میان، هند به عنوان یکی از شرکای نوظهور اسرائیل، همکاریهای نظامی و صنعتی خود با تلآویو را به سطحی بیسابقه رسانده و به تدریج از جایگاه یک خریدار تسلیحات صهیونیستی به یکی از شرکای فعال در زنجیره تولید و تأمین تجهیزات نظامی این رژیم تبدیل شده است.
در این چارچوب، سازمان عفو بینالملل روز پنجشنبه در گزارشی اعلام کرد هند با وجود اطلاع از خطر جدی استفاده رژیم صهیونیستی از تسلیحات صادراتی در حملات به غزه، همچنان برای این رژیم، سلاح، مهمات و قطعات نظامی ارسال میکند.
عفو بینالملل اعلام کرد ادامه صدور مجوز انتقال تسلیحات به رژیم صهیونیستی، هند را در معرض خطر همدستی در جنایات بینالمللی و نسلکشی در غزه قرار میدهد و از دهلینو خواست فورا همه صادرات مستقیم و غیرمستقیم سلاح، مهمات، قطعات و تجهیزات نظامی به این رژیم را متوقف کند.
مشارکت راهبردی در حوزه نظامی
روابط نظامی هند و رژیم صهیونیستی از دهه ۱۹۹۰ وارد مرحله جدیدی شد اما طی دو دهه اخیر به یکی از ستونهای اصلی روابط دوجانبه تبدیل شده است. هند که سالها بزرگترین واردکننده تسلیحات جهان محسوب میشد، تلآویو را به دلیل دسترسی سریع به فناوریهای پیشرفته نظامی، پهپادها، سامانههای پدافندی و تجهیزات اطلاعاتی به عنوان یکی از مهمترین شرکای دفاعی خود انتخاب کرد.
بر اساس دادههای مؤسسه تحقیقات صلح استکهلم (SIPRI) هند طی سالهای اخیر بزرگترین مشتری صنایع دفاعی صهیونیستی بوده و حدود یکسوم صادرات نظامی این رژیم را به خود اختصاص داده است.
ارزش قراردادهای نظامی میان دو طرف از ابتدای دهه 2000 تاکنون به دهها میلیارد دلار رسیده و تنها در فاصله سالهای 2020 تا 2024 بیش از 20 میلیارد دلار توافق دفاعی میان دو کشور منعقد شده است که حدود ۳۴ درصد کل صادرات تسلیحاتی اسرائیل را به خود اختصاص داده است. در این دوره همکاریها صرفاً محدود به خرید تجهیزات آماده نبوده بلکه به سمت تولید مشترک و انتقال فناوری حرکت کرده، روندی که جایگاه تلآویو را در راهبرد نظامی دهلینو بیش از گذشته تقویت کرده است.
علاوهبراین، شرکتهای صهیونیستی مانند رافائل، البیت سیستمز و صنایع هوافضای اسرائیل همکاری گستردهای با صنایع دفاعی هند آغاز کردهاند.
بر اساس آمارهای اعلام شده سایت «reddit» یکی از محورهای همکاری نظامی دو کشور، موشکهای ضدزره «اسپایک» ساخت شرکت رافائل است. هند در سالهای گذشته قراردادهای متعددی برای خرید و تولید این موشکها امضا کرده و بخشی از تولید آنها نیز در داخل هند انجام میشود. گسترش همکاری در حوزه موشکهای هدایت شونده موجب شده که صنایع دفاعی هند به تدریج در زنجیره تأمین تسلیحات اسرائیلی ادغام شوند، روندی که فراتر از روابط سنتی فروشنده و خریدار ارزیابی میشود.
از دیگر نمادهای این همکاری، پروژه مشترک سامانه پدافند هوایی «باراک-8» است که توسط صنایع هوافضای رژیم اشغالگر و سازمان تحقیقات دفاعی هند توسعه یافت. این سامانه که در نیروی دریایی، زمینی و هوایی هند به کار گرفته شده، میلیاردها دلار ارزش دارد و به عنوان موفقترین پروژه مشترک نظامی دو طرف شناخته میشود. همکاری در این پروژه صرفاً به خرید تجهیزات محدود نبوده بلکه انتقال فناوری و تولید مشترک را نیز دربرمیگیرد.
نارندرا مودی، نخست وزیر هند در سخنرانی روز استقلال هند در ۱۵ اوت ۲۰۲۵ از طرحی با عنوان «ماموریت سودارشان چاکرا» رونمایی کرد، برنامهای ملی برای ایجاد یک سامانه چندلایه دفاع هوایی، دفاع موشکی بالستیک و توانمندیهای تهاجمی هوایی تا سال ۲۰۳۵.
این طرح با شعار «سپر و شمشیر» معرفی شد و اکنون به موتور محرک بسیاری از قراردادهای تسلیحاتی هند و اسرائیل تبدیل شده است. پروژه مذکور از تجربه سامانه دفاع چندلایه رژیم صهیونیستی شامل «گنبد آهنین»، «فلاخن داوود» و «پیکان» الهام گرفته و برخی از اجزای این طرح توسط صنایع بومی هند توسعه مییابد، برخی دیگر از تلآویو خریداری میشود و بخشی نیز در قالب تولید مشترک دنبال خواهد شد.
همکاری پهپادی
حوزه پهپادی نیز به یکی از ستونهای اصلی روابط نظامی دو طرف تبدیل شده است. درحال حاضر، هند از بزرگترین خریداران پهپادهای صهیونیستی در جهان محسوب میشود و سامانههایی نظیر «هرون»، «سرچر» و «هاروپ» را در اختیار دارد.
بر اساس گزارش مؤسسه «سیپری»، اسرائیل طی دو دهه گذشته یکی از اصلیترین تأمینکنندگان فناوری پهپادی هند بوده و بخش قابل توجهی از توان شناسایی و نظارتی ارتش هند بر این تجهیزات متکی است. همچنین شرکت صهیونیستی «البیت سیستمز» از طریق شرکت مشترک Adani-Elbit Advanced Systems India» » تولید پهپادهای خانواده «هرمس ۹۰۰» را در هند آغاز کرده است.
به گزارش «Times of India» شرکت صنایع هوافضای اسرائیل IAI)) نیز با همکاری شرکتهای هندی در زمینه ارتقای پهپادهای «هرون» و توسعه نسل جدید سامانههای بدون سرنشین فعالیت میکند. خبرگزاری رویترز گزارش داد که هند در درگیری با پاکستان در می 2025، از پهپادهای هاروپ برای حمله به اهداف نظامی و هدف قرار دادن سامانههای پدافند هوایی پاکستان استفاده کرده است.
جنگ غزه و جهش همکاری نظامی هند و تلآویو
با آغاز جنگ غزه در اکتبر 2023 انتظار میرفت فشارهای حقوق بشری و اعتراضات جهانی موجب کاهش همکاریهای نظامی با تلآویو شود اما گزارشهای منتشر شده روندی متفاوت را نشان میدهد.
«عفو بینالملل» در این باره اعلام کرده که از هفتم اکتبرتا نوامبر 2025 دستکم 2596 محموله نظامی از هند به مقصد اراضی اشغالی ارسال شده است. این محمولهها شامل بیش از 390 هزار قطعه سلاح سبک، حدود 565 هزار قطعه مرتبط با مهمات انفجاری و صدها قطعه مربوط به خودروهای نظامی بوده است.
این گزارش همچنین تأکید میکند که در میان اقلام ارسالی، قطعات مسلسل، گلولههای توپخانه 155 میلیمتری، کلاهکهای انفجاری پهپادهای انتحاری و اجزای خودروهای زرهی مشاهده شده که به شرکتهای بزرگ تسلیحاتی اسرائیل از جمله البیت، رافائل و صنایع هوافضای اسرائیل تحویل داده شدهاند.
به گزارش عفو بینالملل، ادامه این صادرات در شرایطی که دیوان بینالمللی دادگستری نسبت به خطر وقوع نسلکشی در غزه هشدار داده، میتواند هند را در معرض اتهام مشارکت در نقض حقوق بینالملل قرار دهد.
از سوی دیگر، گزارشها حاکی است که در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ دو طرف درباره مجموعهای از قراردادهای جدید به ارزش چندین میلیارد دلار مذاکره کردهاند. به گزارش سایت «knowisrael» برخی منابع از بستههای دفاعی حدود ۳.۷ میلیارد دلاری برای سامانههای پدافندی و موشکی خبر دادهاند. همچنین توافقاتی برای توسعه مشترک سامانههای دفاع موشکی و فناوریهای پیشرفته نظامی مطرح شده است.
دهلینو و تلآویو دارای «گروه کاری مشترک دفاعی» هستند که هر سال نشستهای منظم برگزار میکند. در نشست چهارم نوامبر ۲۰۲۵ در تلآویو، دو طرف یک یادداشت تفاهم همکاری دفاعی امضا کردند که بر سه محور اصلی شامل تحقیق و توسعه، همکاری صنایع دفاعی و تأمین تجهیزات نظامی استوار بود.
این توافقنامه زمینه را برای ارتقای روابط دو کشور به سطح «شراکت راهبردی ویژه» در جریان سفر نارندرا مودی به تلآویو در فوریه ۲۰۲۶ فراهم کرد. در بیانیه مشترک دیدار مودی و نتانیاهو، نقشه راهی برای توسعه و تولید مشترک فناوریهای پیشرفته دفاعی ترسیم شد تا وابستگی به قراردادهای صرفاً وارداتی کاهش یابد.
همچنین، گزارشهایی درباره احتمال امضای توافق جدید به ارزش ۸ تا ۱۰ میلیارد دلار منتشر شد که اگر این توافقات نهایی شوند، روابط دفاعی دو طرف وارد مرحلهای خواهد شد که در آن هند نه فقط مشتری بلکه شریک فناورانه صنایع نظامی اسرائیل محسوب میشود.
آنچه اهمیت این تحولات را دوچندان میکند، تغییر ماهیت روابط دفاعی دو طرف است. هند در گذشته عمدتاً واردکننده سلاحهای صهیونیستی بود اما اکنون به بخشی از زنجیره تأمین صنایع نظامی این رژیم تبدیل شده است. این مسئله به اسرائیل امکان میدهد ضمن کاهش هزینههای تولید، بخشی از نیازهای جنگی خود را از طریق ظرفیتهای صنعتی هند تأمین کند.
در مجموع، گسترش همکاریهای دفاعی دهلینو و تلآویو در بحبوحه افزایش فشارهای بینالمللی بر دولت نتانیاهو نشان میدهد که ملاحظات راهبردی و امنیتی همچنان بر انتقادهای حقوق بشری سایه افکنده است و ادامه این روند نه تنها به تثبیت شراکت نظامی دو طرف کمک میکند بلکه ظرفیت رژیم صهیونی برای تداوم جنگافروزی در منطقه را نیز تقویت خواهد کرد.
