الوقت- مقامات سازمان ملل با شتاب در حال تدوین برنامههای اضطراری هستند تا در صورت پایان دوره دبیرکلی آنتونیو گوترش در ۳۱ دسامبر، بدون آنکه جانشینی برای او انتخاب شده باشد، بتوانند با این وضعیت مواجه شوند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، تاکنون هشت دور رأیگیری مقدماتی و محرمانه در شورای امنیت برگزار شده اما هیچیک به توافقی درباره انتخاب دبیرکل بعدی منجر نشده است.
انتظار میرود دور نهم این رأیگیریها طی هفته جاری برگزار شود. تاکنون سابقه نداشته است که دوره فعالیت یک دبیرکل سازمان ملل بدون انتخاب جانشین او به پایان برسد. شورای امنیت برای توافق بر سر انتخاب گوترش در سال ۲۰۱۶، به شش دور رأیگیری نیاز داشت.
شورای امنیت همچنان در بنبست قرار دارد. در همین حال، سه کشور از پنج عضو دائم این شورا، یعنی روسیه، آمریکا و چین، روز پنجشنبه در بیانیهای مشترک بر ضرورت اصلاح سازمان ملل تأکید کردند. این سه کشور اعلام کردند که این نهاد باید بتواند «به شکلی مؤثرتر به چالشهای جهانی پاسخ دهد و با مأموریت بنیادین خود، یعنی حفظ صلح و امنیت بینالمللی، همسو باشد».
واشنگتن برخی نهادهای سازمان ملل را به هدر دادن پول مالیاتدهندگان و دنبال کردن دستورکارهایی مغایر با منافع آمریکا متهم کرده است. دونالد ترامپ در ماه ژانویه به نهادهای دولتی آمریکا دستور داد در صورت امکان قانونی، مشارکت در فعالیتها یا تأمین مالی ۳۱ نهاد وابسته به سازمان ملل را متوقف کنند.
سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، دبیرخانه سازمان ملل را به جانبداری از دولتهای غربی متهم کرده و خواستار افزایش سهم آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین در نمایندگی شورای امنیت شده است.
فو تسونگ، سفیر چین در سازمان ملل نیز معتقد است کشورهای توسعهیافته سهم بیش از اندازهای در این نهاد دارند. او خواستار افزایش نقش و نفوذ کشورهای در حال توسعه، با اولویت دادن به قاره آفریقا، شده است.
خبرگزاری رویترز روند انتخاب دبیرکل سازمان ملل را «یادگاری از دوران گذشته» توصیف کرده است. بر اساس این روند، کشورهای عضو سازمان ملل نامزدهای خود را معرفی میکنند و شورای امنیت در رأیگیریهای غیررسمی و محرمانه، میزان حمایت از هر نامزد را ارزیابی میکند.
برای معرفی یک نامزد، دستکم ۹ رأی موافق در شورای امنیت لازم است و هیچیک از پنج عضو دائم این شورا نباید از حق وتوی خود استفاده کنند. پس از آن، مجمع عمومی سازمان ملل نامزد معرفی شده را بهعنوان دبیرکل منصوب میکند.
ناظران مورد استناد رویترز میگویند بنبست کنونی نشاندهنده افزایش تمایل نداشتن پنج عضو دائم شورای امنیت به مصالحه و توافق است. فرانسه و بریتانیا دو عضو دائم دیگر این شورا هستند.
از جمله افراد مطرح برای تصدی این سمت میتوان به ربکا گرینسپن از کاستاریکا، رئیس سازمان تجارت و توسعه سازمان ملل (آنکتاد)، رافائل گروسی از آرژانتین، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، و لانا نسیبه، سفیر پیشین امارات متحده عربی در سازمان ملل، اشاره کرد.
