الوقت- وزیر امور خارجه امریكا در نشستی پشت درهای بسته كه فایل صوتی آن به دست نیویورك تایمز رسیده، از سیاست اعلانی كشورش در مورد اسد عبور كرده و به معارضان سوری گفته كه راهی به جز پذیرش راه حل سیاسی با برگزاری انتخاباتی با حضور اسد پیش رو ندارند.
آنا برناد، خبرنگار نیویورك تایمز در بیروت، پایتخت لبنان گزارش داد بر اساس فایل صوتی كه به دست نیویورك تایمز افتاده است، جان كری وزیر خارجه امریكا در نشستی پشت درهای بسته در نیویورك با گروهی از فعالان سوریه به آنها پیشنهاد شركت در انتخاباتی با حضور بشار اسد را داده است. بر اساس این گزارش جان كری در این نشست با درك ناامیدی مخالفان سوری از سیاست ایالات متحده تلاش كرده این سیاست را توجیه كند. جان كری تأكید كرده است كه «بهترین امید [مخالفان] سوریها میتواند یك راه حل سیاسی باشد تا از این طریق مخالفان وارد دولت انتقالی شوند، بنابراین شما میتوانید انتخاباتی داشته باشید و اجازه بدهید مردم سوریه تصمیم بگیرند كه چه كسی را میخواهند؟» جان كری با مطرح كردن این سؤال كه آیا مردم «به بشار اسد رأی میدهند؟» گفته است: «هر كسی در هر جای جهان كه نامش به عنوان پناهنده ثبت شده میتواند رأی بدهد. آیا فكر میكنید آنها به اسد رأی میدهند؟ اسد از وقوع این رخداد میترسد. خیلی میترسد كه این اتفاق بیفتد. ما این را میدانیم. بر اساس اطلاعاتی كه داریم، این را میدانیم.» بهرغم موضعگیری علنی مقامهای امریكایی در مخالفت با كاندیداتوری بشار اسد، این اولین بار است كه یك مقام بلند پایه امریكایی، در جمعی خصوصی از قبول اسد سخن میگوید. امریكاییها پیش از این با عقبنشینی از شروط بی قید و شرط خود، موافقت ضمنی خود را با حضور بشار اسد در مرحله انتقالی اعلام كردهاند.
سخنانی بعد از آتشبس
این جلسه در اول مهر ماه یعنی دو روز پس از پایان آتش بس هفت روزه بین مسكو و واشنگتن برگزار شده است. پس از پایان این آتشبس كه هر دو طرف یكدیگر را متهم به نقض آن میكنند، نیروهای دولتی سوریه و متحدانش عملیات گستردهای را برای آزادسازی مناطق تحت كنترل گروههای مسلح در شرق حلب آغاز كردهاند. حلب دومین شهر بزرگ سوریه محسوب میشود و ناظران معتقدند در صورتی كه نیروهای دولتی بتوانند آخرین مناطق تحت كنترل تروریستها را به تسلط خود درآورند میتوانند به صورت جدی پایان پنج سال شورش مسلحانه علیه بشاراسد را اعلام كنند و مخالفان سوری حرفی برای گفتن در میز مذاكرات سیاسی نخواهند داشت.
احتمال سقوط مناطق تحت كنترل شورشیان در حلب باعث شده غرب هم در سطح رسانهای و هم در سطح دیپلماتیك تلاش زیادی برای نجات گروههای مسلح به كار بگیرد. رسانههای غربی مانند بی بی سی و دویچه به صورت وسیعی آنچه حملات روسیه و سوریه علیه غیرنظامیان و زیرساختها در حلب اعلام میكنند منتشر میكنند. در سطح دیپلماتیك امریكا و اروپا ضمن تحت فشار قرار دادن روسیه در شورای امنیت، مسكو را به صورت مستقیم و غیرمستقیم تهدید كردهاند. اما مقامات رسانههای غربی واقعیات حلب را تحریف میكنند و هیچگاه نمیگویند كه رهبری گروههای مسلح در این شهر را القاعده به دست دارد.
تهدید لفظی كری!
جان كری روز پنج شنبه در نشستی در واشنگتن با اشاره به اینكه در آستانه تعلیق مذاكرات با روسها هستیم، هشدار داد:«در لحظاتی قرار داریم كه میخواهیم گزینههای جایگزین دیگری را اتخاذ كنیم. » در واكنش، ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه، روز شنبه به امریكا درباره تجاوز نظامی مستقیم به نیروهای ارتش و دولت سوریه هشدار داده است. او گفت: «مسئولیت من این است كه توضیح بدهم چرا بسیار مهم است كه بر سر توافقات بایستید. اگر امریكا تجاوز مستقیم علیه دمشق و ارتش سوریه انجام دهد، این تجاوز به تغییر وحشتناك و ساختاری نه تنها در این كشور بلكه به طور كلی در منطقه منجر خواهد شد.»
با وجود تهدید علنی جان كری، انتشار فایل صوتی وی توسط نیویورك تایمز نشان میدهد كه واشنگتن گزینههای زیادی برای مقابله با روسیه در سوریه ندارد. در این فایل صوتی، جان كری میگوید نتوانسته سایر اعضای كابینه را متقاعد كند كه از احتمال استفاده از زور به عنوان پشتوانهای برای دیپلماسی استفاده كنند. وی میگوید: «فكر میكنم شما در داخل دولت به سه یا چهار نفری نگاه میكنید كه از استفاده از زور حمایت كردهاند و من در این بحث موفق نشدم.» كری همچنین اعتراف كرده امریكا با محدودیتهای قانونی و حقوقی برای عمل در سوریه مواجه است و برخلاف نیروهای روسیه از طرف دولت سوریه به عملیات در آن كشور دعوت نشده است.
خبرنگار نیویوركتایمز در ادامه گزارش آورده است: امریكا از معارضان سوریه خواسته كه در نبرد با گروههای تروریستی داعش و القاعده همكاری كنند. اما وی اضافه كرده كه واشنگتن با دستهای از معارضان كه با گروه حزبالله لبنان در سوریه وارد جنگ میشوند در یك صف قرار نخواهد گرفت. براساس این گزارش، كری گفته است: «حزبالله در حال توطئهچینی علیه ما نیست.»
محمد بابایی