الوقت - مراسم اربعین امسال در شرایطی برگزار میشود که جنگ تحمیلی آمریکا علیه ایران منطقه را با ناامنی فزایندهای روبرو کرده است. گزارشها حاکی از آن است که اگرچه جنگ و ناامنیهای اخیر در منطقه، مراسم اربعین ۲۰۲۶ را تحت تأثیر قرار داده، اما تاکنون موجب لغو یا توقف این آیین نشده است.
همزمان دولتهای ایران و عراق و نهادهای مردمی تلاش کردهاند با تقویت تدابیر امنیتی، برگزاری مراسم را در امنیت کامل ادامه دهند.
استقرار گسترده نیروهای امنیتی
در راستای افزایش تدابیر امنیتی مرتبط با رویداد جهانی اربعین، فرماندهی عملیات مشترک عراق برای تأمین امنیت اربعین، طرحی چندلایه را اجرا کرده است که بر اساس آن یگانهای ارتش، پلیس فدرال، نیروهای مبارزه با تروریسم، حشدالشعبی و سازمان اطلاعات عراق در مسیرهای اصلی منتهی به کربلا، نجف، بغداد، بابل و دیالی مستقر شدهاند.
همچنین صدها ایست و بازرسی ثابت و سیار در جادههای منتهی به کربلا ایجاد شده تا از ورود خودروهای مشکوک یا عناصر مسلح جلوگیری شود و گشتهای هوایی با پهپاد و بالگرد برای رصد مسیر حرکت میلیونها زائر افزایش یافته است.
از سوی دیگر اتاقهای عملیات مشترک میان نیروهای امنیتی و استانداریها به صورت ۲۴ ساعته فعالیت میکنند.
این در حالی است که در سالهای گذشته تهدید اصلی اربعین، حملات داعش بود؛ اما امسال با گسترش درگیریهای منطقهای، نگرانیها به سمت حملات پهپادی، موشکی یا اقدامات خرابکارانه احتمالی نیز معطوف شده است. به همین دلیل آن گونه که خبرگزاری المعلومه گزارش داده است، سامانههای پدافندی و تجهیزات جنگ الکترونیک در اطراف برخی مراکز حساس مستقر شدهاند و پرواز پهپادهای غیرمجاز در اطراف شهرهای زیارتی ممنوع اعلام شده است. همچنین نیروهای امنیتی نظارت بر انبارهای مواد منفجره و کارگاههای ساخت پهپاد را تشدید کردهاند.
حفاظت ویژه از مسیرهای عبوری
علاوه بر تأمین امنیت شهرهای زیارتی، دولت عراق بر حفاظت از مسیرهای پیادهروی نیز تمرکز کرده است. هزاران موکب در مسیر نجف تا کربلا مستقر هستند و هرگونه حمله به این مسیر میتواند تلفات سنگینی به همراه داشته باشد. از این رو مسیرهای پیادهروی به بخشهای مختلف تقسیم شده و هر بخش تحت مسئولیت یک فرماندهی امنیتی قرار گرفته است.
گزارشها حاکی از آن است که خودروهای امدادی، آتشنشانی و اورژانس در فواصل کوتاه مستقر شدهاند و تیمهای خنثیسازی بمب به طور مستمر مسیرها را پاکسازی میکنند.
افزایش تدابیر امنیتی همچنین حامل یک پیام سیاسی است؛ دولت عراق میخواهد نشان دهد که با وجود تنشهای نظامی و حملات اخیر، قادر است امنیت بزرگترین تجمع مذهبی جهان را حفظ کند و اجازه ندهد درگیریهای منطقهای بر مراسم اربعین و حضور میلیونها زائر داخلی و خارجی تأثیر تعیینکننده بگذارد.
ادامه حضور گسترده زائران
در عین حال با وجود جنگ، روند ورود زائران به عراق متوقف نشده است. طبق اعلام نهادهای امنیتی عراق، بیش از ۲.۸ میلیون زائر خارجی وارد این کشور شدهاند و برنامه امنیتی و خدماتی اربعین همچنان در حال اجراست.
مرکز فرماندهی و کنترل مراسم اربعین وابسته به واحد اطلاعرسانی امنیتی عراق، با اشاره به آمار زائران ورودی به این کشور به ۲ میلیون و ۸۸۷ هزار و ۳۰۵ نفر تا شب گذشته، اعلام کرد: مرکز فرماندهی و کنترل زیارت اربعین امام حسین (ع) در دفتر فرمانده کل نیروهای مسلح، همچنان به اجرای برنامههای امنیتی و خدماتی ویژه اربعین با هماهنگی تمامی دستگاههای امنیتی،خدماتی و نهادهای پشتیبان و با حمایت مستقیم نخستوزیر و فرمانده کل نیروهای مسلح، برای تأمین امنیت حرکت زائران ورودی و ایجاد بالاترین سطح روانسازی در پایانههای مرزی و محورهای اصلی ادامه میدهد.
در ادامه این بیانیه آمده است: آمار بهروزرسانیشده نشان میدهد که از ابتدای ماه محرم الحرام تا دیشب، شمار زائرانی که از کشورهای مختلف برای احیای مراسم اربعین حسینی (ع) وارد عراق شدهاند به ۲,۸۸۷,۳۰۵ نفر رسیده و ورود زائران همچنان ادامه دارد.
این مرکز تأکید کرد: یگانهای امنیتی و نهادهای پشتیبان با نظارت و پیگیری کمیته عالی مراسم های میلیونی، به انجام وظایف میدانی خود طبق برنامههای تدوینشده ادامه میدهند. همچنین اقدامات مربوط به ساماندهی و خدماتی متناسب با افزایش روزافزون آمار زائران تقویت شده است تا محیطی امن، پایدار و روانی برای تردد زائران در طول ایام زیارت فراهم شود.
در واقع اگرچه جنگ موجب افزایش هزینههای امنیتی، آسیب به بخشی از زیرساختهای خدماتی و نگرانیهای امنیتی شده است، اما تاکنون نتوانسته روند برگزاری مراسم اربعین یا ورود گسترده زائران به عراق را متوقف کند. دولت عراق و نیروهای امنیتی هم تلاش دارند با اجرای طرحهای ویژه، از برگزاری این مراسم با کمترین اختلال ممکن اطمینان حاصل کنند.
