در شرایطی که اختلافات داخلی اروپا بر سر چگونگی تأمین امنیت قاره، میزان اتکا به آمریکا و نحوه مواجهه با روسیه افزایش یافته است، پنج کشور شمال اروپا از آغاز مذاکرات برای تدوین یک توافق دفاعی مشترک خبر داده‌اند؛ اقدامی که می‌تواند به تقویت پیمان‌های نظامی منطقه‌ای و افزایش وزن ائتلاف‌های کوچک‌تر در ساختار امنیتی اروپا منجر شود.
به گزارش الوقت، وزرای دفاع نروژ، سوئد، دانمارک، فنلاند و ایسلند روز پنجشنبه در نشست همکاری دفاعی کشورهای شمال اروپا (NORDEFCO) در اسلو توافق کردند روند تدوین یک پیمان دفاعی مشترک را آغاز کنند. هدف این توافق، تسهیل همکاری نظامی، جابه‌جایی نیروها و تجهیزات در مرزهای این کشورها و هماهنگ‌سازی قوانین و مقررات دفاعی عنوان شده است.
توره ساندویک، وزیر دفاع نروژ، در تشریح این توافق اعلام کرد چارچوب جدید امکان همکاری نزدیک‌تر نیروهای نظامی کشورهای شمال اروپا را فراهم می‌کند و توان بازدارندگی و دفاعی این منطقه را افزایش خواهد داد. مقام‌های دانمارکی نیز تأکید کرده‌اند که عضویت سوئد و فنلاند در ناتو فرصت‌های تازه‌ای برای جابه‌جایی نیروها، برگزاری رزمایش‌های مشترک و ایجاد سامانه‌های فرماندهی هماهنگ فراهم کرده است.
این توافق در شرایطی دنبال می‌شود که کشورهای اروپایی بیش از گذشته درباره آینده امنیت قاره و میزان اتکای خود به واشنگتن دچار نگرانی شده‌اند. تردیدها درباره استمرار نقش آمریکا به‌عنوان ضامن اصلی امنیت اروپا، جنگ اوکراین و اختلافات بر سر هزینه‌های نظامی، دولت‌های اروپایی را به سمت تقویت ظرفیت‌های دفاعی مستقل و منطقه‌ای سوق داده است.
نکته قابل توجه آنکه توافق جدید در چارچوب همکاری پنج کشور شمال اروپا و خارج از سازوکار تصمیم‌گیری مشترک اتحادیه اروپا دنبال می‌شود. نروژ و ایسلند عضو اتحادیه اروپا نیستند، اما در این پیمان مشارکت دارند. این موضوع نشان‌دهنده افزایش اهمیت ترتیبات امنیتی منطقه‌ای در کنار ساختارهای رسمی اتحادیه اروپاست؛ روندی که می‌تواند در آینده وزن کشورهای برخوردار از ظرفیت نظامی بیشتر را در معادلات دفاعی قاره افزایش دهد.
بر اساس اعلام وزارت دفاع نروژ، کشورهای شمال اروپا در مجموع حدود ۲۵۰ جنگنده مدرن، نزدیک به ۱۴۵ شناور سطحی و حدود ۱۰۰ هزار نیروی نظامی در زمان صلح در اختیار دارند. این کشورها همچنین هدف‌گذاری کرده‌اند ظرفیت تولید مهمات خود را تا سال ۲۰۳۰ سه برابر کنند.
با وجود این، مقام‌های پنج کشور تأکید کرده‌اند توافق جدید مکمل همکاری‌های ناتو خواهد بود و قرار نیست جایگزین این ائتلاف شود. با این حال، حرکت کشورهای اروپایی به سمت پیمان‌های دفاعی منطقه‌ای، در کنار تردیدها درباره نقش آینده آمریکا، نشانه‌ای از تغییر تدریجی آرایش امنیتی اروپا و تلاش دولت‌ها برای تضمین امنیت خود از مسیر ائتلاف‌های محدودتر است.
