در حالی که تنها یک روز تا برگزاری انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا باقی مانده، فشارهای بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، برای ازسرگیری حملات نظامی علیه ایران افزایش یافته است؛ فشاری که دونالد ترامپ را در برابر یک دوراهی دشوار قرار داده است: پذیرش خواسته تلآویو برای آغاز دور تازهای از جنگ یا ادامه مسیر دیپلماسی با تهران برای جلوگیری از تشدید هزینههای سیاسی و اقتصادی جنگ.
به گزارش الوقت به نقل از ایندیا تودی، نتانیاهو در تماس تلفنی اخیر خود با ترامپ خواستار ازسرگیری حملات نظامی علیه ایران بلافاصله پس از انتخابات میاندورهای سوم نوامبر شده است. این در حالی است که رئیسجمهور آمریکا فعلاً ترجیح میدهد به مذاکرات فرصت بیشتری بدهد و از بازگشت فوری به جنگ خودداری کند.
بر اساس گزارش آکسیوس، این گفتوگوی تلفنی که روز شنبه ۳۱ اکتبر انجام شد، گفتوگویی دشوار و صریح بوده است. یک منبع اسرائیلی آن را «سخت» و یک منبع آمریکایی آن را «مستقیم» توصیف کردهاند. منابع آمریکایی و اسرائیلی به آکسیوس گفتهاند نتانیاهو خواهان حمله مجدد به ایران پس از انتخابات کنگره است، اما ترامپ همچنان به دنبال بررسی نتیجه مذاکرات است.
یکی از ابعاد مهم این تحولات، وضعیت شکننده سیاسی نتانیاهو در سرزمینهای اشغالی است. ائتلاف تحت رهبری او در انتخابات اخیر پارلمانی تنها ۵۳ کرسی از مجموع ۱۲۰ کرسی کنست را به دست آورده و برای تشکیل دولت به ۶۱ کرسی نیاز دارد. این شکست انتخاباتی، موقعیت سیاسی نخستوزیر رژیم صهیونیستی را تضعیف کرده است.
ایندیا تودی گزارش میدهد برخی تحلیلگران معتقدند نتانیاهو ممکن است از تشدید تنش نظامی با ایران برای تحت فشار قرار دادن رقبای سیاسی و سوق دادن جریانهای مختلف به سمت تشکیل یک ائتلاف فراگیر استفاده کند. به عبارت دیگر، ازسرگیری جنگ میتواند برای نتانیاهو علاوه بر اهداف نظامی، کارکردی سیاسی و انتخاباتی نیز داشته باشد.
در همین چارچوب، نخستوزیر رژیم صهیونیستی تلاش میکند ترامپ را به پذیرش یک عملیات نظامی جدید متقاعد کند؛ عملیاتی که میتواند موقعیت سیاسی او را در داخل اسرائیل تقویت کند.
در سوی دیگر ماجرا، ترامپ با ملاحظات جدی داخلی مواجه است. انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا در سوم نوامبر برگزار میشود و جمهوریخواهان برای حفظ اکثریت خود در کنگره با رقابت دشواری روبهرو هستند. ازسرگیری جنگ با ایران در شرایطی که افکار عمومی آمریکا نسبت به هزینههای نظامی و اقتصادی این درگیری حساس شده، میتواند به عاملی علیه جمهوریخواهان تبدیل شود.
آکسیوس گزارش داده ترامپ در حال دنبال کردن همزمان دو مسیر دیپلماسی و آمادگی نظامی است. از یک سو، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، نامهای به محسن رضایی درباره امکان ازسرگیری مذاکرات ارسال کرده و از سوی دیگر، واشنگتن مقدمات احتمالی بازگشت به عملیات نظامی گسترده را بررسی میکند.
ترامپ نیز در اظهارات اخیر خود ضمن اشاره به پیشرفت مذاکرات، گفته است برای رسیدن به توافق با ایران عجلهای ندارد. با این حال، او همچنان از ضرورت رسیدگی به برخی تأسیسات هستهای ایران سخن گفته و به تأسیسات کوه پیکآکس اشاره کرده است.
همزمان با این تحولات، تلاشهای دیپلماتیک قطر برای بازگرداندن تهران و واشنگتن به میز مذاکره ادامه دارد. میانجیهای قطری در روزهای اخیر چندین دور گفتوگو با مقامهای ایرانی انجام دادهاند تا زمینه ازسرگیری مذاکرات مستقیم میان دو کشور فراهم شود.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، با تأکید بر ادامه رایزنیها اعلام کرده است هنوز توافق نهایی حاصل نشده و تصمیم نهایی به پاسخ طرف آمریکایی به پرسشها و مطالبات ایران بستگی دارد.
یکی از محورهای مهم مذاکرات، پیشنهاد بازگشایی تنگه هرمز در فاصله دو روز پس از دستیابی به توافق احتمالی است؛ پیشنهادی که میتواند در صورت پذیرش شروط تهران، زمینه کاهش تنش در بازار جهانی انرژی و بازگشت ثبات به مسیرهای کشتیرانی را فراهم کند.
در مجموع، تحولات اخیر نشان میدهد روزهای پس از انتخابات میاندورهای آمریکا میتواند به مقطعی تعیینکننده در معادلات جنگ تبدیل شود. نتانیاهو برای ازسرگیری حملات فشار میآورد، ترامپ میان ملاحظات انتخاباتی و خواستههای متحد اسرائیلی خود گرفتار شده و ایران نیز همزمان با حفظ آمادگی دفاعی، مسیر دیپلماسی را باز گذاشته است. با این حال، هنوز تصمیم قطعی واشنگتن برای آغاز دور تازه حملات اعلام نشده است.
