الوقت- درحالی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا بارها مدعی شده که محاصره گسترده ایران، اقتصاد این کشور را فلج کرده و تردد کشتی‌ها از مبدأ و به مقصد ایران را متوقف ساخته است، گزارشهای منتشر شده در رسانه‌های غربی روایت متفاوتی ارائه می‌دهند که نشان می‌دهد که ایران با وجود محدودیتهای اعمال شده همچنان به فعالیتهای تجاری دریایی و دور زدن تحریم‌ها ادامه می‌دهد.
در این رابطه، خبرگزاری رویترز روز پنجشنبه در گزارشی نوشت که ایران با ایجاد شبکه‌ای مخفی متشکل از بیش از 5000 نهاد نظامی و مالی، از ژانویه ۲۰۲۵ تاکنون دستکم دو میلیارد دلار تجهیزات، مواد منفجره و کامیون‌های سنگین موردنیاز برنامه‌های موشکی و پهپادی خود را با دور زدن تحریم‌ها و محاصره دریایی آمریکا وارد کرده است. بر اساس این گزارش، این تجهیزات حتی در جریان جنگ، از مسیرهای زمینی، دریایی و هوایی به ایران رسیده‌اند و مبدأ ثبت شده بسیاری از آنها چین، روسیه و آلمان بوده است.
این شبکه از طریق واسطه‌ها و شرک‌های صوری خارجی فعالیت می‌کند و این واسطه‌ها که در اسناد «امین» نامیده شده‌اند از درآمد حاصل از فروش پنهانی نفت برای خرید کالاهای مورد نیاز جمهوری اسلامی استفاده می‌کنند.
پیشتر نیز داده‌های اطلاعاتی کشتیرانی (کپلر) و اظهارات کارشناسان امنیت دریایی گزارش داده بودند که ایران با وجود محاصره دریایی توانسته از ماه جولای مقادیری گاز مایع و سوخت جت صادر کند. منابع فعال در حوزه امنیت دریایی در اواسط اکتبر به رویترز گفتند که بیشتر این محموله‌ها به منطقه موسوم به «محدوده بیرونی بندر شرقی» مالزی منتقل شده‌اند تا بار دیگر از کشتی به کشتی جابه‌جا شوند و احتمالا در نهایت به چین برسند.
ابطال دروغهای واشینگتن
این گزارش‌ها را باید در کنار دیگر دروغهای ترامپ و وزیران جنگ و خزانه‌داری آمریکا قرار داد. ترامپ صدها بار مدعی شده که ایران در جریان جنگ، توان هسته‌ای خود را از دست داده، نیروی هوایی و دریایی آن نابود شده و کنترل تنگه هرمز نیز به دست نیروی دریایی آمریکا افتاده است اما تحولات میدانی نشان می‌دهد که واقعیت با آنچه کاخ سفید ادعا می‌کند فاصله زیادی دارد.
ترامپ اخیراً ادعا کرده که تحت کنترل ارتش آمریکا، اکنون نسبت به دوره پیش از جنگ، نفت بیشتری از تنگه هرمز صادر می‌شود اما روند صعودی قیمت نفت نشان می‌دهد که عرضه نفت در بازارهای جهانی کاهش یافته است، چراکه اگر ادعاهای ترامپ صحت داشت، قیمت نفت باید به زیر ۱۰۰ دلار سقوط می‌کرد نه اینکه همچنان در مسیر ثبت رکوردهای جدید قرار داشته باشد.
اکنون حتی ترامپ نیز در سخنرانی‌های خود کم و بیش اذعان کرده که ایران همچنان برنامه هسته‌ای خود را حفظ کرده و دو دور حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی نیز نتوانسته این توانمندی بومی را از بین ببرد. در تنگه هرمز نیز ایران با حفظ قدرت اعمال محدودیت بر تردد دریایی نشان داده که همچنان نقش تعیین کننده‌ای در کنترل این آبراه راهبردی دارد، موضوعی که بازتاب آنرا می‌توان در تحولات اخیر بازار انرژی و افزایش قیمت نفت مشاهده کرد. از سوی دیگر، خسارات وارد شده به نفتکش‌های متخلف و عقب‌نشینی شناورهای جنگی آمریکا به فاصله صدها کیلومتری از منطقه نشان می‌دهد که ادعای واشینگتن درباره تسلط بر تنگه هرمز و کارآمدی محاصره دریایی با واقعیت‌های میدانی همخوانی ندارد.
تولید تسلیحات ایران قدرتمندتر از گذشته
درحالی که مقامات آمریکایی، از جمله وزیر جنگ این کشور مدعی هستند که حملات گسترده در جنگهای اخیر توان موشکی و پهپادی ایران را از بین برده و روند تولید این تسلیحات را مختل ساخته است و حتی ترامپ نیز اخیراً ادعا کرد که کمبود برق مانعی جدی بر سر راه تولید پهپادهای ایران ایجاد کرده اما هیچ کس این دروغها را باور نمی‌کند. این درحالی است که ایران تأکید دارد نه تنها روند تولید تسلیحات متوقف نشده بلکه ساخت موشک و پهپاد با سرعت بیشتری نسبت به گذشته ادامه دارد.
در چنین شرایطی، گزارش رویترز درباره ورود میلیاردها دلار تجهیزات نظامی به ایران، آنهم در میانه محاصره دریایی نشان می‌دهد که تهران برخلاف ادعاهای واشینگتن، توانسته مسیر تأمین نیازهای نظامی خود را حفظ کند و فشارهای خارجی مانع این روند نشده است.
علاوه‌براین، قدرت تخریب موشک‌های ایران نیز در ماه‌های اخیر افزایش یافته و نمونه آشکار آن را در حملات به پایگاه‌های آمریکا در اردن شاهد بودیم که حتی مقامات واشینگتن و تحلیلگران غربی را به اعتراف واداشت. مجموعه این تحولات نشان می‌دهد که برخلاف آنچه مقامات کاخ سفید ادعا می‌کنند چرخه تولید موشک و پهپاد در ایران با قدرت تمام ادامه دارد و هرگونه ماجراجویی نظامی جدید می‌تواند هزینه‌های سنگینی برای طرف مقابل به همراه داشته باشد.
کارآمدی مقاومت اقتصادی ایران
در حوزه اقتصادی نیز ایران با وجود محدودیتهای ناشی از محاصره، همچنان به صادرات کالا و تأمین نیازهای خود ادامه می‌دهد. استفاده از شبکه گسترده‌ای از شرکتهای واسطه برای دور زدن تحریم‌ها و انتقال درآمدهای حاصل از صادرات از جمله روشهایی است که به ایران امکان داده مسیر مبادلات تجاری خود را حفظ کند.
این درحالی است که همزمان با اعمال محاصره دریایی، کارشناسان هشدار داده بودند که چنین راهبردی پیشتر در چهار دهه گذشته علیه ایران بکار گرفته شده بود اما نتوانسته اهداف مورد نظر طراحان آن را محقق کند و گزارش رویترز درباره تداوم صادرات و واردات ایران نشان می‌دهد که پیش‌بینی کارشناسان درباره شکست چنین سیاستی بی‌اساس نبوده است.
از طرف دیگر، اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا مدعی بود که واشینگتن توانسته تمام منافذ مالی ایران، حتی مسیرهای مرتبط با شبکه رمزارزها را نیز مسدود کند اما گزارش اخیر از شکست راهبرد فشار آمریکا در این زمینه حکایت دارد.
تهران طی چهار دهه گذشته شبکه‌های گسترده‌ای از مسیرهای مالی و سازوکارهای مختلف برای دور زدن تحریم‌ها ایجاد کرده که از کار انداختن آنها به‌سادگی امکان‌پذیر نیست. به نظر می‌رسد این شبکه‌های مالی در یکسال گذشته نه تنها محدود نشده‌اند بلکه گسترده‌تر از گذشته نیز شده‌اند، مسئله‌ای که ظاهراً دولت ترامپ را در مهار جریانهای مالی ایران با چالش جدی روبه‌رو کرده است.
وزیر خزانه‌داری آمریکا ادعا می‌کند که اقتصاد ایران تنها دو هفته با فروپاشی فاصله دارد اما با گذشت بیش از دو ماه از اعمال «تحریم‌های روز دی اقتصادی» به نظر می‌رسد پیامدهای این سیاست بیش از ایران در داخل آمریکا نمایان شده است و افزایش تورم و فشار اقتصادی بر شهروندان آمریکایی، نارضایتی‌ها از جنگ را تشدید کرده است.
نظرسنجی‌ها نیز نشان می‌دهد که حدود دو سوم آمریکایی‌ها معتقدند این جنگ در تصمیم آنها برای رأی دادن در انتخابات کنگره تأثیرگذار خواهد بود، زیرا اکثر شهروندان آمریکایی بر این باورند که جنگ با ایران ضرورتی نداشته و بیش از آنکه در راستای تأمین منافع ملی آمریکا باشد در خدمت اهداف رژیم صهیونیستی است.
حق وتوی ایران در تنگه هرمز
اعتراف باراک اوباما به دروغگویی کاخ سفید درباره زخمی شدن هزاران آمریکایی، تحلیل رفتن ذخایر موشکی این کشور در نتیجه جنگ و اینکه حالا ایران بر تنگه هرمز که نفت از آن عبور می‌کند حق وتو پیدا کرده، همگی نشان دهنده ابعاد پیامدهای این جنگ برای واشینگتن است.
این تحولات بیانگر آن است که ایران همچنان قدرت تعیین کننده در تنگه هرمز است و بارها هشدار داده که حتی در صورت لغو محاصره دریایی نیز سازوکارهای حقوقی و مدیریت تنگه هرمز به وضعیت پیش از جنگ ۴۰ روزه بازنخواهد گشت.
با توجه به گزارش‌ها مبنی بر دور زدن تحریم‌ها از سوی ایران و ناکارآمدی محاصره دریایی آمریکا، می‌توان گفت ماشین دروغ‌سازی ترامپ و وزیرانش در این شرایط صرفاً با هدف فریب افکارعمومی در آستانه انتخابات کنگره انجام می‌شود تا بتواند شهروندان بیشتری را به رأی دادن به جمهوریخواهان متقاعد کند.
