به گزارش الوقت، تحلیل جدید نیوعرب میگوید دولت عراق در آستانه یک آزمون دشوار قرار گرفته است: همزمان با خروج نیروهای آمریکایی، بغداد تحت فشار واشنگتن قرار دارد تا سلاح گروههای مسلح را تحت کنترل انحصاری دولت قرار دهد.
نخستوزیر جدید عراق، علی الزیدی، در دیدار ماه ژوئیه با دونالد ترامپ اعلام کرده بود که بغداد برای خلع سلاح نیروهای مسلح خارج از کنترل دولت اقدام خواهد کرد. با این حال، خروج نیروهای آمریکایی از عراق، دولت این کشور را با چالش بزرگتری برای مذاکره با گروههای مسلح روبهرو کرده است.
دولت عراق پیشتر برای اجرای این طرح تا ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ مهلت داشت، اما در روزهای اخیر بغداد خواستار زمان بیشتری شد و این مهلت به ۳۰ ژوئن ۲۰۲۷ منتقل شد.
بر اساس این طرح، قرار است از ژانویه ۲۰۲۷ روند سازماندهی مجدد نیروهای حشدالشعبی، ادغام آنها در ساختارهای موجود و بازنشستگی برخی فرماندهان قدیمی آغاز شود. دولت همچنین قصد دارد تشکیلاتی جدید برای نظارت بر روند ادغام ایجاد کند.
برخی گروههای مسلح با طرح بغداد همراه شدهاند. عصائب اهل الحق اعلام کرده از ائتلاف حشدالشعبی خارج شده و سلاحهای خود را به دولت تحویل میدهد.
در مقابل، گروههایی مانند کتائب حزبالله، حرکت حزبالله النجباء و گردانهای سیدالشهدا با تحویل سلاح مخالفت کردهاند و برای این کار خواستار تحقق شروطی از جمله تضمین آینده سیاسی و امنیتی خود و پایان حضور نیروهای آمریکایی هستند.
تحلیلگران به نیوعرب گفتهاند مسئله فقط خلع سلاح نظامی نیست. بسیاری از این گروهها در ساختارهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی عراق نیز نفوذ دارند و همین موضوع اجرای سیاست بغداد را دشوار میکند.
هیباء عبدالوهّاب، پژوهشگر عراقی، رابطه دولت با این گروهها را رابطهای عمیق و درهمتنیده توصیف کرده و معتقد است جدایی آنها از ساختار قدرت آسان نخواهد بود.
یکی از نگرانیهای اصلی مطرحشده در این تحلیل این است که برخی گروهها ممکن است به جای تحویل واقعی سلاح، صرفاً ساختار و عنوان خود را تغییر دهند؛ برای مثال سلاحها در انبارهای تحت کنترل جناحها باقی بماند یا نیروها بهصورت رسمی وارد ساختار حشدالشعبی شوند، اما همچنان از زنجیره فرماندهی غیررسمی پیروی کنند.
به همین دلیل، برخی کارشناسان معتقدند معیار واقعی عملکرد بغداد نه صرفاً ثبت اداری گروهها در ساختار دولت، بلکه این است که تمام گروههای مسلح عملاً تابع فرماندهی دولت باشند و هیچ گروهی بهصورت مستقل درباره جنگ و صلح تصمیم نگیرد.
یکی از استدلالهای بغداد این است که با خروج نیروهای آمریکایی، دیگر دلیلی برای فعالیت گروههای مسلح خارج از زنجیره رسمی فرماندهی باقی نمیماند. اما برخی گروهها همچنان تحویل سلاح را نپذیرفتهاند.
