الوقت - روایت تازه یک افسر آمریکایی از سرنگونی جنگنده F-15E بر فراز ایران، بیش از آنکه صرفاً داستان نجات یک خلبان باشد، تصویری کمسابقه از آسیبپذیری نیروی هوایی آمریکا در برابر توان دفاعی ایران ارائه میکند؛ روایتی که در آن یک جنگنده آمریکایی در عمق خاک ایران سقوط میکند، یکی از دو خدمه ساعتها در کوهستان سرگردان میماند، مجروح میشود و در نهایت برای بازگرداندن او عملیاتی با مشارکت نیروهای ویژه، هواپیماهای متعدد و پشتیبانی اطلاعاتی آمریکا شکل میگیرد.
افسر آمریکایی با نام عملیاتی «Dude 44 Bravo» در نخستین مصاحبه عمومی خود با برنامه «۶۰ دقیقه» شبکه سی.بی.اس گفت پس از خروج اضطراری از F-15E، با سرعتی حدود ۷۰ تا ۱۰۰ مایل بر ساعت به زمین برخورد کرد و بهشدت مجروح شد.سی.بی.اس گزارش داده است که این افسر حدود ۵۰ ساعت در کوهستانهای ایران، مجروح و در معرض شناسایی نیروهای ایرانی، خود را مخفی کرده است.
آسیب پذیری جنگنده پیشرفته در آسمان ایران
اهمیت این روایت از آنجا ناشی میشود که جنگده ساقط شده در آسمان ایران با مشخصات F-15E Strike Eagle یکی از شناختهشدهترین جنگندههای تهاجمی نیروی هوایی آمریکا محسوب میشود. با این حال، در جریان این مأموریت، جنگنده سرنگون شد و دو عضو خدمه مجبور به خروج اضطراری شدند.
این حادثه مستقیماً ادعای مهم واشنگتن درباره کنترل آسمان ایران در زمان جنگ 40 روزه را زیر سؤال میبرد و نشان داد برتری هوایی آمریکا به معنای امن بودن آسمان ایران برای هواپیماهای آمریکایی نیست.
در همان زمان نیز گزارشهایی درباره سرنگونی F-15E منتشر شد و رسانههای بینالمللی تأکید کردند که عملیات جستوجو و نجات در عمق خاک ایران با دشواری فراوان روبهرو شده است.
شاید مهمترین بخش روایت این افسر آمریکایی همین ۵۰ ساعت عملیات برای جستجوی او باشد. در واقع این روایت نشان میدهد که یک افسر آمریکایی که قرار بود بخشی از یک عملیات تهاجمی در خاک ایران باشد، پس از سقوط جنگنده، به فردی تبدیل شد که باید برای زنده ماندن خود در خاک ایران تقلا میکرد.
سی.بی.اس میگوید این افسر آمریکایی در کوهستان ایران مجروح و تنها ماند و برای دو روز از شناسایی شدن جلوگیری کرد. در نهایت نیز نیروهای آمریکایی مجبور شدند یکی از پیچیدهترین عملیاتهای جستوجو را برای خارج کردن او اجرا کنند. این اتفاق یک واقعیت نظامی مهم را نشان میدهدو ثابت میکند که داشتن جنگندههای پیشرفته به معنای کنترل کامل یک کشور نیست.
اعتراف به چالشهای آمریکا در عملیات نجات
روی دیگر ماجرا، ابعاد عملیات نجات است که خلبان آمریکایی به آنها اشاره کرده است. خبرگزاری رویترز گزارش داده است که عملیات بازیابی خدمه F-15E با مشکلات غیرمنتظره نیز مواجه شد و دو فروند هواگرد لاکهید امسی۱۳۰در این عملیات دچار نقص فنی شدند؛ اتفاقی که خطر گرفتار شدن بیش از ۱۰۰ نیروی آمریکایی در منطقه را افزایش داد و فرماندهان را مجبور کرد هواپیماهای دیگری را برای خروج نیروها وارد عملیات کنند.
در واقع براساس روایت افسر آمریکایی، واشنگتن برای بیرون کشیدن یک افسر مجروح که در خاک ایران گرفتار شده بود، ناچار شد یک عملیات چندلایه جستوجو و نجات را اجرا کند؛ عملیاتی که طبق گزارشهای منتشرشده، شامل هواپیماهای متعدد، نیروهای ویژه و اقدامات فریب اطلاعاتی بود. آسوشیتدپرس نیز این عملیات را مأموریتی بسیار پرریسک توصیف کرده است که آمریکا را در عمق خاک ایران با چالش روبرو کرد.
بنابر روایت افسر آمریکایی، انجام عملیات پرخطر و پرچالش در خاک ایران نشان داد که ارتش آمریکا یک ارتش کامل مسلط به میدان نبرد نیست؛ بلکه ارتشی است که برای بازگرداندن یک نیروی گرفتار در ایران، مجبور به بسیج حجم قابل توجهی از امکانات نظامی شده بود و در این میان با هزینه زیادی هم روبرو شده است.
شکست جنگنده، آغاز یک بحران
روایت افسر آمریکایی نشان میدهد که حتی در صورت برخورداری آمریکا از برتری تکنولوژیک، ورود آمریکاییها به حریم و عمق جغرافیایی ایران همچنان با هزینه و ریسک قابل توجه همراه است.
این در حالی است که پیش از این، مقامهای آمریکایی بارها از برتری هوایی خود سخن گفته بودند، اما در حادثه سقوط یک جنگنده آمریکایی در خاک ایران، این برتری به چالش کشیده شد و زیر سوال رفت!
حتی موفقیت نهایی عملیات نجات نیز افسر آمریکایی نیز واقعیت ضعف ارتش آمریکا را پنهان نمیکند؛ زیرا اصل ماجرا این است که یک افسر آمریکایی پس از سقوط هواپیمایش حدود ۵۰ ساعت در عمق خاک ایران منتظر مانده و آمریکا برای یافتن و خارج کردن او ناچار به اجرای یک عملیات بسیار پیچیده شد.
از این منظر، مصاحبه افسر آمریکایی را میتوان ناخواسته به یک سند تصویری از محدودیت قدرت آمریکا تبدیل کرد؛ رواتی که نشان میدهد فاصله میان «داشتن پیشرفتهترین جنگندههای جهان» و «توانایی کنترل میدان نبرد در خاک ایران» بسیار زیاد است.
