الوقت- گزارش سالانه «ائتلاف مهمات خوشهای» که روز سهشنبه منتشر شد، میگوید بیشتر قربانیان بمبهای خوشهای غیرنظامی بودهاند و دستکم ۳۴ کودک نیز در میان آنها قرار دارند. این تلفات در افغانستان، کامبوج، عراق، لائوس، لبنان، میانمار، روسیه، سوریه و اوکراین ثبت شده است.
اوکراین برای چهارمین سال پیاپی بیشترین شمار قربانیان مهمات خوشهای را داشته است، بهطوری که ۸۷ درصد از کل تلفات ثبتشده در جهان در سال ۲۰۲۵ مربوط به این کشور بوده است.
با این حال، آمار واقعی احتمالاً بیشتر از این رقم است، چرا که بسیاری از موارد کشته یا زخمیشدن گزارش نمیشوند. بیشترین تلفات ثبتشده تاکنون در سال ۲۰۲۲ رخ داده است؛ سالی که پس از حمله گسترده روسیه به اوکراین، شمار قربانیان به ۱۱۷۲ نفر رسید.
به گزارش الجزیره، مهمات خوشهای از محفظههایی تشکیل شدهاند که هنگام انفجار، تعداد زیادی بمب و مواد منفجره کوچک را در یک منطقه پراکنده میکنند. به همین دلیل، این سلاحها خطر زیادی برای غیرنظامیان دارند. برخی از مواد منفجره نیز ممکن است منفجر نشوند و برای مدت طولانی پس از پایان درگیری در زمین باقی بمانند.
«کنوانسیون مهمات خوشهای» در سال ۲۰۱۰ و در پی «فرآیند اسلو» اجرایی شد. هدف از تدوین این معاهده، حفاظت از غیرنظامیان در برابر این سلاحها بود.
این کنوانسیون استفاده، تولید و انباشت مهمات خوشهای را ممنوع کرده است. تاکنون ۱۱۲ کشور به این معاهده پیوسته و ۱۲ کشور نیز آن را امضا کردهاند. لیتوانی در ماه مارس به نخستین و تنها کشوری تبدیل شد که از این کنوانسیون خارج شده است.
ائتلاف مهمات خوشهای اعلام کرده که در سال ۲۰۲۵ از مهمات خوشهای در ایران، میانمار، روسیه، تایلند، اوکراین و مالی استفاده شده است. مالی در عین حال یکی از اعضای این کنوانسیون است.
این گزارش همچنین میگوید اگرچه امکان تأیید مستقل این ادعاها وجود نداشته، گزارشهایی درباره استفاده از مهمات خوشهای توسط اسرائیل و آمریکا در ایران، پاکستان در افغانستان، نیروهای حوثی در اسرائیل و اسرائیل در لبنان منتشر شده است.
شواهدی از تولید جدید مهمات خوشهای نیز در چین، هند، اسرائیل، میانمار، کره شمالی، لهستان، رومانی، روسیه و کره جنوبی به دست آمده است. در این گزارش همچنین آمده است که شواهد نشان میدهد آمریکا قصد دارد در آینده تولید این نوع مهمات را از سر بگیرد.
آمریکا و روسیه در ماه دسامبر در مجمع عمومی سازمان ملل، برای نخستین بار از زمان ارائه قطعنامه سالانه در حمایت از کنوانسیون مهمات خوشهای، به این قطعنامه رأی منفی دادند.
این گزارش همچنین هشدار داده است که کاهش کمکهای خارجی آمریکا در سال گذشته، عملیات پاکسازی بقایای مهمات خوشهای را مختل کرده و در نتیجه، دستکم ۱۱۷ نفر در سال ۲۰۲۵ کشته یا زخمی شدهاند.
