الوقت - مراسمهای عروسی برای مردم خاورمیانه فقط یک مراسم خانوادگی نیست؛ نمادی از ادامه زندگی است. اما در دو دهه گذشته، چندین بار مراسمهای عروسی در افغانستان، عراق و یمن در جریان عملیاتهای نظامی آمریکا یا نیروهای تحت حمایت آن به صحنه مرگ غیرنظامیان تبدیل شدهاند. اکنون، حمله اخیر آمریکا به خانهای در کوهستک شهرستان سیریک در استان هرمزگان که در آن مراسم عروسی برپا بود، بار دیگر صحنهای از جنایات آمریکایی را در منطقه تکرار کرده است.
بر اساس گزارشها، حمله آمریکا به این خانه موجب شهادت دستکم چهار تا پنج نفر و زخمی شدن دهها نفر شد. در میان شهدای حمله، نام یک کودک نیز دیده میشود. با این حال این برای نخستین بار نیست که آمریکاییها مراسمهای شادی و عروسی شهروندان در منطقه را هدف قرار میدهند و در این گزارش به برخی از جنایتهای مشابه آمریکا در منطقه اشاره خواهیم کرد:
۱۳۸۱؛ عروسی افغانستان زیر بمباران
یکی از نمونههای قدیمی بمباران عروسیها توسط آمریکا به اول ژوئیه ۲۰۰۲ در منطقه دِهراوود افغانستان بازمیگردد که در آن زمان یک مراسم عروسی هدف حمله هوایی آمریکا قرار گرفت. تحقیقات نظامی آمریکا بعدها شمار کشتهشدگان را ۳۴ نفر و مجروحان را ۵۰ نفر اعلام کرد؛ هرچند تحقیقات و روایتهای افغانستانی ارقام متفاوتی ارائه میکردند.
۱۳۸۳؛ مکرالذیب عراق؛ وقتی آمریکا اصل وجود عروسی را انکار کرد
اما یکی از جنجالیترین نمونههای حمله به عروسیها، حمله ۱۹ مه ۲۰۰۴ به مکرالذیب در عراق است که در آن یک مراسم عروسی در این منطقه برگزار شده بود. پس از حمله آمریکا، مقامهای محلی و بازماندگان از کشته شدن دهها نفر سخن گفتند؛ شمار قربانیان در گزارشهای مختلف حدود ۴۲ تا ۴۵ نفر اعلام شد و در میان کشتهشدگان زنان و کودکان نیز حضور داشتند. نکته مهمتر از تعداد قربانیان، واکنش ارتش آمریکا بود. ارتش آمریکا اساساً وقوع عروسی را زیر سؤال برد و اعلام کرد نیروهایش به یک «خانه امن مظنون به حضور جنگجویان خارجی» حمله کردهاند. اما چند روز بعد، ویدئویی از مراسم پیش از حمله منتشر شد که تصاویر عروس، داماد، کودکان، موسیقی، رقص و جشن را نشان میداد. تصاویر پس از حمله نیز بقایای وسایل مربوط به جشن را در محل نشان میداد. این تصاویر روایت رسمی آمریکا درباره اینکه اساساً «عروسیای در کار نبوده» را بهشدت زیر سؤال برد.
۱۳۸۷؛ عروسی افغانستان و مرگ ۴۷ نفر
چهار سال بعد، حادثهای دیگر در افغانستان رخ داد که ابعاد آن حتی گستردهتر بود. در ۶ ژوئیه ۲۰۰۸، گروهی از مردم در حال حرکت به سمت مراسم عروسی بودند که مورد حمله هوایی نیروهای آمریکایی قرار گرفتند. تحقیق دولت افغانستان اعلام کرد ۴۷ غیرنظامی کشته و ۹ نفر زخمی شدند. بر اساس این تحقیق، ۳۹ نفر از کشتهشدگان زن و کودک بودند و عروس نیز در میان قربانیان قرار داشت. ارتش آمریکا در ابتدا کشته شدن غیرنظامیان را رد کرد و اعلام کرد نیروهایش یک گروه مسلح را هدف قرار دادهاند.
همان سال؛ وِچ بَغتو و کشته شدن زنان و کودکان
در نوامبر ۲۰۰۸ نیز حملهای از سوی نیروهای آمریکایی در وِچ بَغتو در ولایت قندهار مراسم عروسی را بهم زد. تحقیقات افغانستانی اعلام کردند ۳۷ غیرنظامی کشته و حدود ۲۷ نفر زخمی شدند. در میان کشتهشدگان ۲۳ کودک و ۱۰ زن حضور داشتند.
۱۳۹۲؛ یمن؛ عروسیای که به «مراسم عزا» تبدیل شد
اما شاید از نظر حقوقی یکی از مهمترین پروندهها، حمله ۱۲ دسامبر ۲۰۱۳ در یمن باشد. یک پهپاد آمریکایی چهار موشک هلفایر به یک کاروان ۱۱ خودرو در منطقهای روستایی در یمن شلیک کرد. کاروان حدود ۵۰ تا ۶۰ نفر را حمل میکرد و در مسیر مراسم عروسی بود. سازمان دیدهبان حقوق بشر پس از تحقیق درباره این حادثه اعلام کرد دستکم ۱۲ مرد کشته و دستکم ۱۵ نفر زخمی شدند؛ عروس نیز در میان مجروحان بود
تکرار زنجیره جنایت
کارنامه نظامی آمریکا در غرب آسیا و افغانستان با مجموعهای گسترده از تلفات غیرنظامیان، حملات بحثبرانگیز و پروندههای حلنشده درباره نقض حقوق بشردوستانه گره خورده است؛ از افغانستان و عراق گرفته تا یمن و اکنون ایران، بارها حملات آمریکا به کشتهشدن و شهادت غیرنظامیان انجامیده و در مواردی نهادهای حقوق بشری از احتمال وقوع جنایت جنگی سخن گفتهاند. عفو بینالملل در بررسی عملکرد نیروهای بینالمللی در افغانستان اعلام کرده است که هزاران غیرنظامی کشته و زخمی شدند و کارنامه دولت آمریکا در تحقیق و پیگرد مسئولان احتمالی جنایات جنگی «ضعیف» بوده است. در تازهترین نمونه، پنتاگون در سال ۲۰۲۶ رسماً پذیرفت که سه حمله آمریکا در یمن در سال ۲۰۲۵ به کشته شدن ۱۵۳ غیرنظامی و زخمی شدن ۲۴۳ نفر انجامیده است؛ در حالی که نهادهای حقوق بشری درباره برخی از این حملات، از جمله حمله به بندر رأس عیسی و یک بازداشتگاه مهاجران، خواستار بررسی بهعنوان جنایت جنگی شدهاند. این موارد نشان میدهد مسئله به معنای «خطای نظامی» نیست، بلکه الگوی تکرارشوندهای از جنایت جنگی و آسیب به غیرنظامیان و سپس دشواری دسترسی قربانیان به عدالت و پاسخگویی وجود داشته است؛ بهگونهای که حتی در مواردی که خود پنتاگون وقوع تلفات غیرنظامی را تأیید کرده، این پذیرش لزوماً به مجازات عاملان یا جبران مؤثر خسارت منتهی نشده است.
