فشارها در شرایطی افزایش یافته که انتخابات پارلمانی رژیم صهیونیستی قرار است در اکتبر ۲۰۲۶ برگزار شود و نتانیاهو برای حفظ قدرت به حمایت همان جریان راست افراطی نیاز دارد.
الوقت - بنیامین نتانیاهو اکنون با یکی از پیچیدهترین تناقضهای سیاسی دوران نخستوزیری خود روبهرو شده است؛ جریان شهرکنشینان افراطی و احزاب راست افراطی که در سالهای گذشته به یکی از مهمترین تکیهگاههای سیاسی او تبدیل شدند، امروز به دلیل تشدید خشونت در کرانه باختری به یکی از جدیترین منابع فشار داخلی و خارجی علیه نخستوزیری رژیم صهیونیستی تبدیل شدهاند.
در هفتههای اخیر، خشونت شهرکنشینان اسرائیلی علیه فلسطینیان در کرانه باختری شدت گرفته و ابعاد آن حتی واکنش تند مقامهای آمریکایی و اروپایی را به دنبال داشته است. در همین حال، ۴۵ سناتور دموکرات آمریکا در نامهای به نتانیاهو خواستار مقابله با خشونت شهرکنشینان و تحقیق درباره کشتهشدن شهروندان آمریکایی شدهاند.
این فشارها در شرایطی افزایش یافته که انتخابات پارلمانی رژیم صهیونیستی قرار است در اکتبر ۲۰۲۶ برگزار شود و نتانیاهو برای حفظ قدرت به حمایت همان جریان راست افراطی نیاز دارد.
متحدانی که به دردسر تبدیل شدند
نتانیاهو در بازگشت خود به قدرت در سال ۲۰۲۲، برای تشکیل کابینه ائتلافی به احزاب راست افراطی و مذهبی وابسته شد. چهرههایی مانند ایتامار بنگویر و بتسلئیل اسموتریچ که پیوندهای سیاسی و ایدئولوژیک نزدیکی با جریان شهرکنشینان دارند، به ستونهای اصلی ائتلاف نتانیاهو تبدیل شدند.
کابینه نتانیاهو نیز در همین دوره سیاست توسعه شهرکسازی در کرانه باختری را به شکل بیسابقهای گسترش داد. گزارش دیدهبان حقوق بشر میگوید خشونت شهرکنشینان از زمان روی کار آمدن کابینه فعلی در دسامبر ۲۰۲۲ افزایش قابل توجهی داشته و حملات آنها در سال ۲۰۲۶ به سطح بیسابقهای رسیده است.
در واقع، نتانیاهو در سالهای گذشته به این جریان سیاسی نزدیک شد تا بتواند ائتلاف راستگرای خود را حفظ کند؛ اما اکنون همان متحدان، هزینه سیاسی سنگینی برای او ایجاد کردهاند، چون مشکل نتانیاهو تنها رفتار تروریستی شهرکنشینان نیست، بلکه پیامدهای بینالمللی این رفتارهای تروریستی است.
تصاویر حمله شهرکنشینان به روستاهای فلسطینی، آتشزدن خانهها و زمینهای کشاورزی و حمله به فلسطینیان، بیش از گذشته در رسانههای جهان بازتاب پیدا کرده است. دیدهبان حقوق بشر میگوید از ژانویه ۲۰۲۳، حملات شهرکنشینان موجب جابهجایی کامل یا جزئی ۱۰۷ جامعه فلسطینی شده است.
در یکی از تازهترین تحولات، ایالات متحده نیز لحن کمسابقهای در قبال شهرکنشینان اتخاذ کرده است. مایک هاکبی، سفیر آمریکا در رژیم صهیونیستی، برخی شهرکنشینان افراطی را «تروریست» خوانده و این موضوع فشار سیاسی بر کابینه نتانیاهو را افزایش داده است.
همزمان، فرانسه، انگلیس، آلمان، ایتالیا، نروژ و هلند نیز درباره توسعه شهرکها و خشونتهای کرانه باختری هشدار دادهاند و طرح توسعه شهرکسازی در منطقه موسوم به «ئی۱» را غیرقابل قبول دانستهاند.
بنابراین نتانیاهو اکنون در برابر یک معادله دشوار قرار گرفته است. او از یک سو نمیتواند به سادگی از شهرکنشینان افراطی فاصله بگیرد و از سوی دیگر ادامه حمایت از اقدامات آنها، هزینه بینالمللی برای رژیم صهیونیستی و کابینه نتانیاهو را افزایش میدهد.
چرا نتانیاهو بهطور کامل از بنگویر و شهرک نشینان فاصله نمیگیرد؟
نتانیاهو برای تشکیل کابینه آینده خود به یک ائتلاف راستگرا نیاز دارد و هرگونه ریزش آرای احزاب راست افراطی میتواند تشکیل کابینه بعدی را برای او دشوار کند. حتی تحلیلهای انتخاباتی اخیر نیز نشان میدهد که پیروزی ائتلاف راست مذهبی برای آینده سیاسی نتانیاهو اهمیت حیاتی دارد.
از این منظر، بنگویر و جریان شهرکنشینان فقط یک گروه ایدئولوژیک برای نتانیاهو نیستند؛ آنها بخشی از ماشین انتخاباتی و ائتلاف سیاسی او هستند.
به همین دلیل است که واکنش نتانیاهو به خشونت شهرکنشینان، دستکم در بسیاری از موارد، بسیار محدودتر از آن چیزی است که منتقدان داخلی و خارجی اسرائیل انتظار دارند. او اخیراً خشونت شهرکنشینان را محکوم کرده، اما همزمان تلاش کرده میان «اکثریت شهرکنشینان قانونمدار» و «گروه کوچکی از افراطیون» تفکیک قائل شود.
این ادبیات به نتانیاهو اجازه میدهد هم پیام خود را به افکار عمومی جهانی ارسال کند و هم پلهای سیاسی خود با راست افراطی را کاملاً تخریب نکند.
نتانیاهو در مرز سقوط
نتانیاهو اکنون با دو خطر متضاد روبهروست. اگر بیش از اندازه به شهرکنشینان افراطی نزدیک شود، فشارهای بینالمللی علیه رژیم صهیونیستی افزایش خواهد یافت و حتی ممکن است روابط تلآویو با متحدان غربی تحت تأثیر قرار گیرد. اما اگر بیش از اندازه از آنها فاصله بگیرد، ممکن است ائتلاف سیاسی خود را از دست بدهد.
این مسئله زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که بدانیم رقبای نتانیاهو نیز تلاش میکنند از افزایش خشونت شهرکنشینان برای حمله سیاسی به دولت استفاده کنند. گادی آیزنکوت، یکی از چهرههای اصلی مخالف نتانیاهو، اخیراً اسموتریچ و بنگویر را به دلیل تشدید خشونت شهرکنشینان مورد انتقاد قرار داده است.
از سوی دیگر، بحران در اردوگاه راست نیز جدی است. رویترز گزارش داده که اسموتریچ برای حفظ جایگاه سیاسی خود با مشکلات انتخاباتی مواجه شده و نتانیاهو نیز برای حفظ اکثریت راستگرا در پارلمان به هر کرسی نیاز خواهد داشت.
در واقع نتانیاهو نمیتواند شهرکنشینان افراطی را کاملاً رها کند، زیرا بخش مهمی از اردوگاه راست و مذهبی در رژیم صهیونیستی را از دست خواهد داد. از طرف دیگر، نمیتواند بیقیدوشرط از اقدامات آنها دفاع کند، زیرا خشونت شهرکنشینان اکنون به یکی از عوامل اصلی افزایش فشارهای بینالمللی علیه رژیم صهیونیستی تبدیل شده است.
به همین دلیل، سیاست نتانیاهو در قبال شهرکنشینان را میتوان نوعی «حرکت روی طناب» دانست؛ محکومیت محدود برای آرام کردن افکار عمومی جهانی و حفظ رابطه با متحدان غربی، اما پرهیز از رویارویی جدی با بنگویر و جریان شهرکنشینان برای جلوگیری از فروپاشی ائتلاف راست.
در واقع مشکل اصلی نتانیاهو این است که شهرکنشینان افراطی زمانی برای او ابزار حفظ قدرت بودند، اما اکنون به یکی از تهدیدهای قدرت او تبدیل شدهاند. با نزدیک شدن انتخابات، نخستوزیر رژیم صهیونیستی باید میان حفظ متحدان راست افراطی و کاهش هزینههای بینالمللی سیاست شهرکسازی یکی را انتخاب کند؛ انتخابی که هر دو سوی آن میتواند برای آینده سیاسی او پرهزینه باشد و حتی ممکن است به سقوط او در صحنه سیاسی رژیم صهیونیستی منجر شود.
