به گزارش الوقت، چین با راهاندازی یک مسیر منظم کشتیرانی از طریق آبهای قطبی، گام تازهای برای کاهش وابستگی تجارت خود به مسیرهای دریایی سنتی برداشته است؛ مسیری که از سواحل شمالی روسیه و «مسیر دریای شمال» عبور میکند و میتواند در آینده بخشی از تجارت میان آسیا و اروپا را از تنگهها و آبراههای راهبردی خاورمیانه دور کند. الجزیره این تحول را آغاز شکلگیری چیزی میداند که در ادبیات راهبردی چین از آن با عنوان «جاده ابریشم یخی» یاد میشود.
شرکت کشتیرانی چینی Sea Legend اکنون نخستین سرویس منظم کانتینری خود را در این مسیر به حرکت درآورده است. این مسیر از بندر نینگبو در چین به سمت فلیکسستو در انگلیس میرود و از «مسیر دریای شمال» در امتداد سواحل قطبی روسیه عبور میکند.
اهمیت این مسیر در درجه نخست به کوتاهتر شدن زمان حملونقل میان چین و اروپا بازمیگردد. مسیر قطبی میتواند سفر دریایی را در مقایسه با مسیرهای سنتی از کانال سوئز به میزان قابل توجهی کوتاه کند؛ گزارشها زمان سفر در مسیر جدید را حدود ۱۸ روز، در برابر بیش از ۴۰ روز در برخی مسیرهای سنتی، برآورد کردهاند.
اهمیت راهبردی این ابتکار زمانی بیشتر میشود که آن را در چارچوب آسیبپذیری چین در برابر «گلوگاههای دریایی» قرار دهیم.
بخش بزرگی از تجارت جهانی از چند آبراه محدود عبور میکند؛ تنگه هرمز، بابالمندب، کانال سوئز و تنگه مالاکا از جمله مهمترین آنها هستند. هرگونه جنگ، تحریم، حمله به کشتیها یا انسداد این مسیرها میتواند هزینه و زمان تجارت چین با اروپا و سایر بازارها را افزایش دهد.
در چنین شرایطی، مسیر قطبی یک گزینه جایگزین ایجاد میکند؛ گزینهای که بهویژه در شرایط تشدید ناامنی در خاورمیانه اهمیت پیدا میکند.
چین در سالهای گذشته از ایده «جاده ابریشم قطبی» بهعنوان بخشی از همکاری خود با روسیه در قطب شمال حمایت کرده است. اکنون حرکت سرویس منظم کانتینری نشان میدهد این ایده در حال عبور از مرحله آزمایشی و نزدیک شدن به یک مسیر تجاری واقعی است..
در عین حال مسیر قطبی هنوز ظرفیت و قابلیت لازم برای جایگزین کردن کانال سوئز یا تنگه هرمز را ندارد. استفاده از آن به شرایط آبوهوایی و فصل وابسته است و کشتیها با خطر یخهای دریایی، هزینه بالاتر بیمه، نیاز احتمالی به همراهی یخشکنها و محدودیتهای امداد و نجات روبهرو هستند. از سوی دیگر، بخش عمده مسیر دریای شمال تحت کنترل و نظارت روسیه قرار دارد و تحریمهای غرب علیه مسکو نیز میتواند برای شرکتهای بینالمللی مشکل ایجاد کند.
به همین دلیل، مسیر قطبی در شرایط کنونی بیشتر یک مسیر مکمل و راهبردی است تا جایگزین کامل مسیرهای جنوبی.
