به گزارش الوقت، پنج سال پس از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان، گروههای مسلح مخالف همچنان در نقاط مختلف این کشور فعال هستند، اما تاکنون نتوانستهاند کنترل طالبان بر سرزمین افغانستان را بهطور جدی به چالش بکشند.
به گزارش الجزیره، از زمان سقوط دولت پیشین افغانستان در اوت ۲۰۲۱، گروههای مختلفی از جمله «جبهه مقاومت ملی» و «جبهه آزادی افغانستان» علیه طالبان شکل گرفتهاند. با این حال، هیچیک از این گروهها موفق نشدهاند منطقهای ثابت و پایدار را تحت کنترل خود نگه دارند.
یکی از مهمترین نمونههای اخیر، درگیریها در منطقه زیباک در ولایت بدخشان است که در آن جبهه آزادی افغانستان مدعی حمله به مواضع طالبان و تصرف برخی پایگاههای نظامی شد. طالبان نیز اعلام کرد حمله را دفع کرده است. این درگیریها چند روز ادامه داشت و نسبت به حملات پراکنده معمول مخالفان، اهمیت بیشتری داشت.
با این حال، کارشناسان تأکید میکنند که تصرف یک موضع برای چند ساعت یا چند روز به معنای تغییر موازنه نظامی نیست. مخالفان برای تبدیل شدن به یک تهدید راهبردی باید بتوانند مناطق را حفظ کنند، مسیرهای تدارکاتی ایجاد کنند، نیروی انسانی جذب کنند و طالبان را برای مدت طولانی مجبور به تغییر استقرار نیروهایش کنند.
یکی از مشکلات اصلی مخالفان، نبود پایگاه اجتماعی در داخل افغانستان است. کریم امینی، پژوهشگر مسائل امنیتی، میگوید بسیاری از گروههای مخالف از خارج افغانستان شکل گرفتهاند و نتوانستهاند با جامعهای که پس از چهار دهه جنگ از درگیری مسلحانه خسته شده است، ارتباط مؤثری برقرار کنند.
در همین حال، تعداد گروههای مدعی مبارزه مسلحانه با طالبان افزایش یافته و نام دهها جبهه و تشکل در فضای مجازی مطرح میشود. اما الجزیره هشدار میدهد که افزایش تعداد این گروهها لزوماً به معنای گسترش مقاومت نیست؛ در برخی موارد چند گروه مسئولیت یک حمله را همزمان بر عهده گرفتهاند و ادعاهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی نیز همیشه قابل تأیید نیستند.
طالبان نیز فعالیت مخالفان را عمدتاً محدود و پراکنده میداند. ذبیحالله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان، گفته است این گروهها بیشتر در فضای مجازی فعال هستند و توانایی ایجاد تغییر در وضعیت امنیتی افغانستان را ندارند.
با وجود این، حملات پراکنده برای طالبان هزینه امنیتی ایجاد میکند و این حکومت ناچار است نیروهایی را در مناطق کوهستانی و دورافتاده مستقر کند تا مانع شکلگیری پایگاههای جدید مخالفان شود.
کارشناسان معتقدند هدف کوتاهمدت مخالفان نیز احتمالاً تصرف شهرهای بزرگ نیست، بلکه فرسایش توان امنیتی طالبان و باز نگه داشتن یک جبهه فعال علیه این حکومت است.
در مجموع، پنج سال پس از بازگشت طالبان، افغانستان با تعدد گروههای مسلح مخالف مواجه است، اما این گروهها هنوز نتوانستهاند رهبری واحد، پایگاه اجتماعی گسترده و برنامه سیاسی مشترکی ایجاد کنند. از این رو، افزایش حملات بهتنهایی نشانه آغاز جنگ داخلی جدید نیست؛ هرچند ادامه این حملات میتواند فشار امنیتی بر طالبان را افزایش دهد و ثبات این حکومت را در بلندمدت با چالش مواجه کند.
