به گزارش الوقت، خبرگزاری رویترز در گزارشی در ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ نوشت تولیدکنندگان الماس مصنوعی چین بهدنبال تغییر مسیر از بازار جواهرات به صنایع پیشرفته، از جمله نیمهرساناها، سرورهای هوش مصنوعی و سامانههای مدیریت حرارت هستند. این تغییر در شرایطی صورت میگیرد که رقابت شدید در بازار جواهرات مصنوعی، قیمتها را کاهش داده و تولیدکنندگان چینی را به جستوجوی بازارهای سودآورتر سوق داده است.
افزایش توان پردازشی تراشهها، چالشی جدی برای شرکتهای فناوری ایجاد کرده است: گرمای تولیدشده در جریان پردازش دادهها. هرچه تراشهها قدرتمندتر و متراکمتر میشوند، دفع گرما اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ زیرا دمای بالا میتواند عملکرد، پایداری و عمر تجهیزات را تحت تأثیر قرار دهد.
الماس بهدلیل رسانایی حرارتی بسیار بالا، یکی از گزینههای امیدوارکننده برای انتقال گرما از تراشههاست. استفاده از این ماده در کنار فلزاتی مانند مس میتواند به انتقال مؤثرتر حرارت و کاهش دمای قطعات کمک کند؛ موضوعی که برای مراکز داده هوش مصنوعی، پردازندههای پرقدرت و تجهیزات الکترونیکی پیشرفته اهمیت فزایندهای دارد.
بر اساس گزارش رویترز، پژوهشگران چینی در مؤسسه فناوری و مهندسی مواد نینگبو در آوریل ۲۰۲۶ اعلام کردند که یک ساختار ترکیبی الماس و مس، ظرفیت انتقال حرارت در ماژولهای تراشه را ۸۰ درصد بهبود داده و عملکرد تراشه را ۱۰ درصد افزایش داده است. این ارقام به نتایج گزارششده از سوی پژوهشگران مربوط است و به معنای تحقق چنین افزایشی در همه انواع تراشهها نیست.
چین حدود نیمی از عرضه جهانی الماس مصنوعی را در اختیار دارد و استان هِنان، بهتنهایی، حدود ۸۰ درصد تولید این کشور را به خود اختصاص میدهد. این ظرفیت صنعتی میتواند به پکن امکان دهد بخشی از برتری خود در تولید مواد اولیه را به حوزههای با ارزش افزوده بالاتر منتقل کند.
رویترز در گزارش خود به وضعیت یک تولیدکننده چینی به نام فِنگ کانجون اشاره کرده است که کارخانهاش سالانه حدود ۲ میلیون قیراط الماس مصنوعی تولید میکند. در حال حاضر، حدود ۷۰ درصد تولید این مجموعه به بازار جواهرات اختصاص دارد؛ اما او قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ سهم مواد کاربردی و صنعتی را به بیش از ۵۰ درصد برساند و سهم جواهرات را به حداکثر ۳۰ درصد کاهش دهد.
این تغییر مسیر تنها به یک شرکت محدود نیست. شرکتهای چینی در حال بررسی سرمایهگذاری بیشتر در تولید الماسهای مناسب کاربردهای صنعتی هستند. برای نمونه، شرکت هنَن لیلیانگ دایموند قصد دارد یک میلیارد یوان، معادل حدود ۱۴۹ میلیون دلار، از منابعی را که پیشتر برای توسعه تولید الماس جواهرنشان در نظر گرفته شده بود، به پروژه تولید الماسهای کاربردی اختصاص دهد.
اهمیت راهبردی این تحول زمانی بیشتر میشود که الماس مصنوعی را نه صرفاً یک محصول صنعتی، بلکه بخشی از زنجیره تأمین فناوری پیشرفته در نظر بگیریم. هرچه استفاده از این ماده در خنکسازی تراشهها و تجهیزات هوش مصنوعی گسترش یابد، دسترسی مطمئن به مواد اولیه، تجهیزات تولید و فناوری فرآوری آن اهمیت بیشتری پیدا میکند.
چین پیشتر نیز برخی محصولات و تجهیزات مرتبط با الماس مصنوعی را مشمول محدودیتهای صادراتی کرده بود. رویترز گزارش داده است که پکن در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ دامنه محدودیتهای مرتبط با برخی تجهیزات، محصولات و اجزای این صنعت را گسترش داد؛ اقداماتی که اجرای بخشی از آنها تحت تأثیر توافق تجاری آمریکا و چین به تعویق افتاد.
