به گزارش الوقت، دونالد ترامپ که یک دهه پیش با شعارهای ملیگرایانه و تأکید بر حاکمیت آمریکا به صحنه سیاست قدم گذاشت، حالا در دوره دوم ریاستجمهوری خود، ظاهراً ماهیت ملیگرایی را در دیگر کشورها فراموش کرده است. تحلیلی که پلیتیکو با عنوان «غافلگیرکنندهترین محاسبه اشتباه دوره دوم ترامپ» منتشر کرده، نشان میدهد که این اشتباه نه تنها کارنامه سیاست خارجی او را تحتالشعاع قرار داده، بلکه به بحرانهای داخلی و خارجی دامن زده است.
دانیل اسمیت؛ نمونهای از هواداران سرخورده ترامپ
در کانون این تحلیل، ماجرای دانیل اسمیت، نخستوزیر ایالت آلبرتای کانادا قرار دارد. اسمیت که زمانی از هواداران پر و پا قرص ترامپ محسوب میشد و حتی تاکر کارلسون (از مجریان مشهور آمریکایی طرفدار ترامپ) را در کانادا میزبانی کرده بود، وقتی پای مداخله ترامپ در سیاستهای داخلی کانادا به میان آمد، ناگهان موضع خود را تغییر داد و صراحتاً اعلام کرد که «هیچ گونه مداخله خارجی را در سیاستهای کشورمان نمیپذیرد.»
این نمونه نشان میدهد که تحسین یک رهبر خارجی از دور، هرگز به معنای پذیرش دخالت او در امور داخلی کشورها نیست؛ واقعیتی که به نظر میرسد ترامپ در دوره دوم از آن غافل شده است.
بازگشت بومرنگ تهدیدها به سوی ترامپ
سیاست ارعاب ترامپ علیه کانادا در زمستان ۲۰۲۵ نتیجه عکس داد. تهدیدهای تعرفهای و اظهارات تحقیرآمیز او علیه جاستین ترودو نه تنها کانادا را به زانو درنیاورد، بلکه موجی از واکنشهای ملیگرایانه را به راه انداخت و مارک کارنی را به عنوان نخستوزیری جدید بر سر کار آورد که شعار مقاومت در برابر سلطه اقتصادی آمریکا را سر میدهد.
در اوکراین نیز وضعیت مشابهی رقم خورد. تلاش ترامپ برای تحمیل یک توافق صلح شکننده به کییف، همراه با تحقیر زلنسکی در دفتر بیضی و چنگاندازی به ثروت معدنی این کشور، چنان توهین بزرگی به حاکمیت اوکراین بود که زلنسکی حتی در ضعیفترین موقعیت سیاسی خود، با هیچ هزینهای برای رد این پیشنهاد مواجه نشد.
شکست آمریکا در ایران و دیگر نقاط جهان
شاید تلخترین و پرهزینهترین اشتباه ترامپ در عرصه بینالملل، محاسبه غلط او درباره ایران بود. این تصور که با سر بریدن رهبری ایران و بمباران گسترده، میتوان کشور را به زانو درآورد و یک دولت دستنشانده بر سر کار آورد، به یک بنبست چندماهه انجامید که قیمت انرژی را به شدت افزایش داد و اقتصاد جهانی را با رکود مواجه کرد.
نباید از مقاومت ایران در برابر بمبارانها شگفت زده شد
تحلیلگران پلیتیکو تأکید کردهاند که هیچ رهبر ملیگرایی نباید از مقاومت ایران در برابر بمباران شگفتزده شود؛ چرا که ژنرالها و روحانیون ایرانی، ماهها تحمل حملات هوایی را به تسلیم شدن ترجیح دادهاند.
ناکامی در دیگر عرصههای راهبردی
کارنامه ترامپ در سایر نقاط جهان نیز چندان درخشان نیست:
- تلاش برای دخالت در تصمیمات قضایی برزیل
- تصرف فرودگاههای نظامی بریتانیا و اسپانیا
- دیکته کردن استراتژی نظامی به اسرائیل
اعزام معاون رئیسجمهور به مجارستان برای حمایت از ویکتور اوربان که به شکست سنگین او انجامید.
زورگوییهای ترامپ فقط در کشورهای ضعیف کارساز بوده است
همه این موارد نشان میدهد که زورگوییهای ترامپ تنها در کشورهای ضعیف و وابسته مانند آرژانتین، هندوراس و ونزوئلا تا حدی کارساز بوده است.
این پرسش اساسی است که پولیتیکو به آن پاسخ داده است. به نظر میرسد ترامپ در جایی میان مخالفت با اوپک در دهه ۱۹۸۰، تشویق برگزیت در ۲۰۱۶ و پیروزی در انتخابات ۲۰۲۴، مرز میان ملیگرایی اصیل و امپریالیسم آمریکایی را گم کرده است. او اکنون تلاش میکند به جای قطعنامههای سازمان ملل، احکام تروث سوشال (شبکه اجتماعی ترامپ) را بر جهان تحمیل کند.
آمریکا اکنون بیشتر شبیه یک «امپراتوری» رفتار میکند
در مصاحبهای روشنگرانه با پلیتیکو، ژردن باردلا، نامزد احتمالی ریاستجمهوری از حزب راستگرای ملی فرانسه، با صراحت از ترامپ دوره دوم انتقاد کرده و گفته است که آمریکا اکنون بیشتر شبیه یک «امپراتوری» رفتار میکند و ترامپ «بسیار ناپایدار و مدام در حال تغییر» است. باردلا نیز مانند دانیل اسمیت، هر گونه مداخله خارجی در امور کشورش را رد کرده است.
کانادا حاضر است فقیر شود اما ضمیمه آمریکا نشود
در زمستان ۲۰۲۵، استیون هارپر، نخستوزیر سابق محافظهکار کانادا، در واکنش به تهدیدهای ترامپ، حضور نادری در عرصه سیاست داشت و اعلام کرد که برای حفظ استقلال کانادا، تحمل «هر سطحی از خسارت» ارزشمند است. او گفت: «اگر هنوز نخستوزیر بودم، آماده بودم کشور را فقیر کنم اما ضمیمه نشوم.»
این حرف، قدرت شگفتانگیز حس ملیگرایی را نشان میدهد؛ نیرویی که ترامپ روزگاری به خوبی آن را درک میکرد، اما امروز آن را دستکم گرفته است.
آینده ملیگرایی آمریکا؛ جستجوی جانشین
پولیتیکو در پایان تحلیل خود نوشت که آمریکاییها به زودی به دنبال جانشینان بالقوه ترامپ در هر دو حزب خواهند بود تا نسخه جدیدی از ملیگرایی آمریکایی را ارائه دهند؛ چرا که جهان از سال ۲۰۱۶ تنها پیچیدهتر و خطرناکتر شده است و رأیدهندگان همچنان میخواهند کنترل را بازپس گیرند.
عبرتی برای رهبران جهانی
تحلیل پولیتیکو نشان میدهد که یکی از مهمترین درسهای دوره دوم ترامپ این است که احترام به حاکمیت ملی و میهنپرستی سایر کشورها، نه یک اصل اخلاقی، بلکه یک ضرورت راهبردی است. رهبرانی که این اصل را نادیده میگیرند، نه تنها به اهداف خود نمیرسند، بلکه هزینههای سنگین اقتصادی و سیاسی را نیز متحمل میشوند. در جهانی که هر روز پیچیدهتر میشود، درک مرزهای ملیگرایی، بیش از هر زمان دیگری حیاتی است.
