الوقت- بر اساس این آمار، شمار پژوهشگران خارجی دوره پسادکتری در سال ۲۰۲۴ میلادی ۱۰.۱ درصد و در سال ۲۰۲۵ نیز ۱۱.۶ درصد کاهش یافته است. به این ترتیب، تعداد این پژوهشگران طی دو سال حدود ۲۰.۵ درصد کمتر شده است.
همزمان از تعداد دعوتهای دانشگاههای جهان از پژوهشگران اسرائیلی نیز کاسته شده است. گزارشها از لغو دعوتنامههای شرکت در کنفرانسهای علمی، کنارهگیری پژوهشگران از پروژههای مشترک و تعلیق همکاریهای نهادی حکایت دارند.
روزنامه اقتصادی «کالکالیست» در گزارشی با عنوان «پژوهشگران خارجی از اسرائیل روی برمیگردانند» نوشته است که پدیده تحریم علمی اسرائیل هنوز بهطور دقیق و عمیق بررسی نشده تا دلایل آن مشخص شود. با این حال، روشن است که این روند پیش از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شده و پس از آن بهشدت گسترش یافته است.
از اینرو، به نظر میرسد این تحریمها واکنشی به اقداماتی باشد که تصاویر منتشرشده از جنگ و ویرانی در غزه، در سطح جهان به رژیم صهیونیستی نسبت دادهاند.
بر اساس این گزارش، در سال ۲۰۲۵ شمار پژوهشگران پسادکتری در هشت دانشگاه رژیم صهیونیستی به ۳ هزار و ۱۱۵ نفر رسید که کمتر از نیمی از آنها خارجی بودند. این پژوهشگران از ۷۳ کشور مختلف به اراضی اشغالی آمده بودند. هند با حدود ۵۲ درصد در صدر کشورهای مبدأ قرار داشت و پس از آن چین با ۸.۹ درصد، آلمان با ۶.۱ درصد، آمریکا با ۳.۷ درصد، ایتالیا با ۳.۴ درصد و فرانسه با ۲.۹ درصد قرار داشتند.
دانشگاه عبری اورشلیم با میزبانی از ۲۴.۷ درصد این پژوهشگران، در صدر مراکز دانشگاهی اسرائیل قرار داشت. پس از آن، مؤسسه وایزمن با ۱۶.۴ درصد و دانشگاه بنگوریون با ۱۳.۹ درصد قرار گرفتند. سهم دانشگاه تلآویو و مؤسسه فناوری تخنیون نیز هر کدام ۱۱.۷ درصد بود. در مؤسسه وایزمن، پژوهشگران خارجی ۵۸.۳ درصد از کل پژوهشگران پسادکتری را تشکیل میدادند.
تأثیر کاهش شمار پژوهشگران خارجی در مراکز دانشگاهی مختلف یکسان نیست و به میزان وابستگی هر مرکز به این نیروها بستگی دارد. برای نمونه، در مؤسسه وایزمن، ۵۸.۳ درصد پژوهشگران پسادکتری در سال ۲۰۲۵ خارجی بودند. بنابراین، کاهش توانایی این مؤسسه در جذب پژوهشگران خارجی میتواند در آینده تشکیل گروههای پژوهشی جدید یا جایگزین کردن نیروهای خارجشده از گروههای فعلی را دشوار کند.
روزنامه «کالکالیست» همچنین گزارش داده که دانشگاه خنت در بلژیک، پس از بررسی ارتباطات خود با دولت، ارتش و نهادهای امنیتی اسرائیل، تصمیم گرفته همکاریهای نهادی خود را با برخی طرفهای اسرائیلی متوقف کند. این تصمیم شامل ۱۲ ائتلاف پژوهشی در چارچوب برنامه اروپایی «هورایزن» و یک پروژه آموزشی در قالب برنامه «اراسموس پلاس» میشود. این دانشگاه در ادامه اعلام کرد که بهطور کامل از پروژه «اوستیونت» نیز خارج خواهد شد.
در هلند نیز دانشگاه آمستردام همکاریهای جدید با شرکای صهیونیستی در چارچوب برنامه «هورایزن» را به حالت تعلیق درآورد. این دانشگاه سپس دامنه تصمیم خود را گسترش داد و آن را به مشارکتهای نهادی جدید نیز تسری داد؛ هرچند همکاریهای فردی همچنان امکانپذیر است. دانشگاه آمستردام دلیل این تصمیم را اعتراض به تخریب کامل ۲۲ پردیس از مجموع ۳۸ پردیس آموزش عالی در غزه و آسیبدیدن ۱۴ پردیس دیگر اعلام کرد.
پژوهشگران صهیونیست همچنین از مواردی خبر دادهاند که در آنها مقالههای علمیشان از سوی مجلات تخصصی رد شده است. این مسئله باعث شده برخی از آها نسبت به بیطرفی روند داوری علمی تردید پیدا کنند.
در نظرسنجی که آکادمی جوان اسرائیل و انجمن «آفِک» در ماه می ۲۰۲۵ از ۷۳۹ عضو هیئت علمی انجام دادند و نتایج آن در آوریل ۲۰۲۶ منتشر شد، مشخص شد تعداد مقالههایی که شرکتکنندگان برای انتشار به مجلات علمی فرستادهاند، در مقایسه با سال پیش از جنگ حدود ۲۵ درصد کاهش یافته است.
بررسی دیگری که روزنامه «کالکالیست» انجام داده، نشان میدهد تعداد کمکهزینههای شورای پژوهشی اروپا برای پژوهشگران ابتدای مسیر دانشگاهی در مؤسسات میزبان اسرائیلی، از حدود ۳۰ مورد در سال ۲۰۲۴ به ۱۰ مورد در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است. این تعداد در سال ۲۰۲۶ به ۱۱ مورد رسیده است.
در نوامبر ۲۰۲۶، بحثها درباره شرایط مشارکت در دوره بعدی برنامه «هورایزن» نیز بالا گرفت؛ برنامهای که قرار است برای سالهای ۲۰۲۸ تا ۲۰۳۴ اجرا شود.
به نوشته «کالکالیست»، گروههای چپگرای پارلمان اروپا تلاش کردهاند بندی به این برنامه اضافه کنند که بر اساس آن، کشورهایی که نقض کنوانسیون منع نسلکشی درباره آنها اثبات شده باشد، از مشارکت در برنامه محروم شوند. در صورت تصویب چنین بندی، رژیم صهیونیستی نیز ممکن است از حضور در این برنامه اروپایی کنار گذاشته شود.
