الوقت- اجلاس سالیانه سازمان ملل همواره فرصتی برای تقویت دیپلماسی و همکاریهای بینالمللی و بویژه ارائه دیدگاه رهبران کشورها درباره مهمترین مسائل و چالشهای بینالمللی بوده است. در این میان اما حتی حضور پر سروصدای بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر جنایتکار صهیونیستی که به دلیل محکومیت در پرونده نسلکشی و جنایت علیه بشریت در فهرست افراد تحت تعقیب دادگاه کیفری لاهه است، در اجلاس سازمان ملل نیز نه تنها از انزوای جهانی این رژیم نکاست بلکه به نمایشی از عمق انزجار جهانی از این رژیم نامشروع تبدیل شد.
نتانیاهو تلاش کرد از تریبون سازمان ملل به عنوان فرصتی تبلیغاتی برای تقویت موقعیت خود در رقابتهای انتخاباتی در سرزمینهای اشغالی استفاده کند و با برشمردن پیروزیهای خیالی خود در چهار سال گذشته همچنان تصویر خود را به عنوان رهبر اردوگاه راستگرا و تندرو حفظ کند اما فضای حاکم بر مجمع عمومی و واکنشها به حضور و سخنان او، شرایط را به گونهای رقم زد که به یک فضاحت تمامعیار تبدیل شد.
نتانیاهو سالهاست از تریبون سازمان ملل برای ارائه تصویری قدرتمند از خود، که در برابر فشارهای بینالمللی حاضر به عقبنشینی از سیاستهایش در سرکوب فلسطینیان نیست، استفاده میکند.
نتانیاهو در سخنرانی اخیر خود نیز همین مسیر را دنبال کرد. او درباره حمله به ایران، جنگ غزه، حماس و تهدیدهای امنیتی علیه سرزمینهای اشغالی صحبت کرد اما با این حال آشفتگی ناشی از تثبیت لقب جنایتکار جنگی بر او موجب شد ضمن انکار کشتار و تحمیل قحطی بر مردم غزه، باز هم به سیاست همیشگی و نخنما شده مظلومنمایی برای یهودیان پناه ببرد.
سخنرانی برای صندلیهای خالی
اما برجستهترین وجه سخنرانی نتانیاهو در سازمان ملل نه در سخنان او بلکه در نمای دوربینها از خروج گسترده نمایندگان کشورها و سخنرانی او برای صندلیهای خالی بود. تعداد زیادی از هیئتهای سیاسی (77 کشور) به محض آغاز سخنرانی با شعارهای حمایت از فلسطین سالن مجمع عمومی را ترک کردند، اقدامی کم سابقه که به گفته فارینپالیسی بیش از ۱۰۰ نماینده از این جلسه خارج شدند، درحالی که سال قبل، واشینگتنپست نوشته بود دیپلماتهای ۵۰ کشور سخنرانی نتانیاهو را ترک کرده بودند. این ارقام نشان میدهد تعداد کشورهایی که ترجیح دادند امسال یاوهگوییهای جنایتکار جنگی را تحریم کنند، افزایش یافته است.
این صحنه به قدری کمسابقه بود که ویدئویی از دیپلمات اسرائیلی در شبکههای اجتماعی منتشر شده که نشان میدهد او در حال حضور و غیاب صندلیهای خالی است تا لیستی از مخالفان رژیم اشغالگر تهیه کند.
اعتراضها به نتانیاهو تنها به خروج هیئتهای دیپلماتیک از سالن مجمع عمومی محدود نماند و در بیرون از ساختمان سازمان ملل نیز تجمعات اعتراضی علیه او برگزار شد.
جنبش «صدای یهودیان برای صلح» این تظاهرات را با هدف درخواست برای پایان دادن به جنگ غزه و اعتراض به سفر نتانیاهو به نیویورک برگزار کرد. معترضان پلاکاردهایی با مضمون «نسلکشی را متوقف کنید» در دست داشتند که با مداخل پلیس به خشونت کشیده شد.
این مسئله نشان میدهد که در سیاست امروز، فقط محتوای یک سخنرانی اهمیت ندارد بلکه تصویری که از یک رویداد در رسانهها شکل میگیرد نیز میتواند به همان اندازه مهم باشد. نتانیاهو قصد داشت در سازمان ملل تصویری از قدرت و پیروزی به نمایش بگذارد اما در نهایت این تصویر سالن در حال خالی شدن بود که به نماد اصلی ضعف و حضور او در این نشست تبدیل شد.
خروج هیئتهای سیاسی از سالن صحنهای معنادار از یک شکست دیپلماتیک برای نتانیاهو بود و نشان داد که اعتراضها به سیاستهای اسرائیل در سطح بینالمللی رو به افزایش است و این رژیم بیش از گذشته با انزوا و انتقاد جهانی مواجه شده است.
فضای داخلی علیه نتانیاهو
مخاطب اصلی نتانیاهو در سازمان ملل، بیش از آنکه نمایندگان کشورها باشند، صهیونیستهای ساکن اراضی اشغالی بودند؛ کسانی که قرار است یک ماه دیگر در انتخاباتی سرنوشتساز، درباره عملکرد اردوگاه راست افراطی قضاوت کنند. نتانیاهو و هم قطارانش طی چهار سال گذشته با گشودن جبهههای متعدد درگیری در خارج از مرزها، هزینههای سنگینی بر جامعه صهیونیستی تحمیل کرده و امنیت و آرامش شهرکنسینان را بیش از گذشته به خطر انداخته اند. آنها بخش زیادی از روزهای سال گذشته را در فضای تاریک و کوچک پناهگاها سپری کرده و مشکلات اقتصادی نیز تجربه سال وحشتناکی را سپری کردند سختتر کرد.
بنابراین در حالی که نتایج نظرسنجیها از کاهش محبوبیت نتانیاهو و متحدان تندرو او حکایت دارد، او تلاش کرد از تریبون سازمان ملل بار دیگر خود را به عنوان رهبری قدرتمند و باتجربه به افکارعمومی داخلی معرفی کند. هدف او این بود که به اسرائیلیها نشان دهد همچنان تنها گزینهای قابل اتکا برای ادامه نخستوزیری است اما اوضاع مطابق انتظار او پیش نرفت و فضای رسانهای داخلی نیز به سرعت علیه او برگشت.
وال استریت ژورنالی به نقل از برخی تحلیلگران نوشت:«نتانیاهو سخنرانیاش را به زبان انگلیسی و در ساعات پربیننده تلویزیون در اسرائیل انجام داد، اقدامی که میتواند با هدف افزایش حمایت از او در نظرسنجیها صورت گرفته باشد».
نظرسنجی روزنامه «معاریو» نیز نشان داد که ائتلاف نتانیاهو حتی پس از سخنرانی در مجمع عمومی با ریزش آرا مواجه شده و رای مخالفان وی در حال افزایش است.
بر اساس این نظرسنجی، ائتلاف نتانیاهو یک کرسی از دست داده است و اکنون با کسب ۴۹ کرسی، دستکم به ۱۲ کرسی برای پیروزی نیاز دارد، جبران این فاصله و افزایش ۲۵ درصدی آرای ائتلاف حاکم، آنقدر سخت است که دور از ذهن جلوه میکند.
رسانههای عبری نیز از تصاویری که دوربینها از حواشی سخنرانی نتانیاهو در سازمان ملل ثبت کردند، به شدت انتقاد کردند.
روزنامه «یدیعوت آحارانوت» در تحلیلی با انتقاد تند از سخنرانی نتانیاهو، آن را مملو از حمله و اتهام، اما فاقد چشمانداز صلح و پایان جنگ دانست و خروج هیئتهای دیپلماتیک از سالن را نشانه انزوای فزاینده اسرائیل توصیف کرد.
وبسایت «واینت» در تحلیلی درباره سخنرانی نوشت که تصویر تعیین کننده این رویداد، نه ابزارهایی بود که نتانیاهو برای سخنرانی با خود آورده بود و نه بخشهای مختلف سخنان او، بلکه «خروج نمایندگان» بود. این رسانه تأکید کرد که دهها نماینده هنگام نزدیک شدن نتانیاهو به تریبون سالن را ترک کردند و تصویر خروج آنها به سرعت در جهان منتشر شد.
«تایمز اسرائیل» در تحلیل خود با اشاره به همین صحنه نوشت:نتانیاهو با وجود برخورداری از توانایی شناختهشده در روابط عمومی، سخنرانیای ارائه کرد که در برابر تصویر صندلیهای خالی قرار گرفت. این صندلیهای خالی هزینه سیاست خارجی ناموفق را به نمایش گذاشت.
«جروزالمپست» هم در واکنش به حقارت نتانیاهو در صحن سازمان ملل نوشت:«اسرائیلیها به چیزی بیش از فهرست دستاوردهای ارائهشده از سوی نتانیاهو نیاز دارند و پس از سه سال جنگ، یک پرسش ساده همچنان باقی است:به کجا میرویم».
علاوهبراین، یاکوف کاتز، محقق موسسه سیاست قوم یهود در سخنانی اعلام کرد:«اسرائیل امروزه در صحنه بینالمللی منزویتر از هر زمان دیگری از زمان تأسیس در سال ۱۹۴۸ است».
رونی مانا، تاجر معروف اسرائیلی نیز اعضای حزب لیکود را مستقیماً خطاب قرار داد و گفت نتانیاهو را کنار بگذارند و نخستوزیر دیگری انتخاب کنند، زیرا جهان به دلیل سیاستهای نتانیاهو از اسرائیل متنفر است.
درکل، تصویری که از سخنرانی نتانیاهو در جهان باقی ماند، نه روایت پیروزیهای ادعایی او بلکه صندلیهای خالی و برجستهشدن انزوای تلآویو بود، تصویری که همزمان با کاهش حمایت داخلی نشان میدهد تلاش او برای تبدیل این تریبون بینالمللی به سکوی بازگشت سیاسی با موانع جدی روبهرو شده است.
