الوقت- درحالی که بسته شدن تنگه هرمز و اختلال در صادرات نفت، خسارات سنگینی به اقتصاد بسیاری از کشورها وارد کرده است، برخی شرکتهای بزرگ نفتی در سوی دیگر ماجرا از بحران انرژی و درگیریهای خلیج فارس به سودهای هنگفتی دست یافتهاند.
این سودها در زمانی حاصل میشود که بازار نفت یکی از بزرگترین شوکهای عرضه در تاریخ خود را تجربه کرده است، پس از اختلال در کشتیرانی از طریق تنگه هرمز که بخش بزرگی از صادرات نفت و گاز جهان از آن عبور میکند، قیمتها از حدود ۶۸ دلار در هر بشکه در پایان فوریه به نزدیک ۱۰۰ دلار در ماه می افزایش یافت.
به گزارش اویل پرایس، درحالی که قیمتهای بالاتر، هزینههای سوخت و انرژی را برای مصرفکنندگان افزایش داده است، شرکتهای بزرگ نفتی از افزایش ارزش تولیدات خود سود بردهاند و این موضوع بحث بر سر سودهای استثنایی و اعمال مالیاتهای اضافی بر آنها را دوباره به صدر اخبار آورده است.
هشت شرکتی که این سود را ثبت کردند شامل آرامکو، بیپی، شل، اکوینور، توتال انرژیز، انی، شورون و اکسون موبیل بودند.
طبق دادههایی که این گزارش بر اساس آنها تهیه شده است، سود این گروه از کمی کمتر از ۵۰ میلیارد دلار در سه ماهه دوم سال ۲۰۲۵ به حدود ۹۳ میلیارد دلار در مدت مشابه در سال ۲۰۲۶ افزایش یافته است.
شرکت آرامکو پس از ثبت سود خالص سه ماهه بیش از ۳۳ میلیارد دلار که افزایشی ۳۴ درصدی را نشان میدهد، در صدر فهرست ذینفعان قرار گرفت. این شرکت از افزایش قیمت نفت خام و افزایش ارزش فروش سود برده است، علیرغم اینکه برخی از تأسیسات آن در طول جنگ آسیب دیدهاند.
شرکت بریتانیایی بی پی، سود خود را در سه ماهه دوم سال جاری میلادی ۵.۷۳ میلیارد دلار اعلام کرد که تقریباً دو برابر سود مدت مشابه سال گذشته است و از انتظارات تحلیلگران فراتر رفت.
در ایالات متحده، شرکت شورون درآمد تعدیل شده نزدیک به ۱۲ میلیارد دلار، شامل ۸.۲ میلیارد دلار از فعالیتهای اکتشاف و تولید را گزارش کرد که نسبت به سال گذشته تقریباً ۲۰۰ درصد افزایش داشته و بهترین عملکرد سهماهه این شرکت در سالهای اخیر را نشان میدهد.
تنگه هرمز عامل اصلی اختلال در بازار نفت در طول جنگ بود. این گذرگاه دریایی که بین ایران و عمان واقع شده است، یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت و گاز از خلیج فارس به بازارهای آسیایی و اروپایی است.
با کاهش شدید تردد نفتکشها از طریق این تنگه، بازار با کمبود عرضه مواجه شد که این امر باعث افزایش قیمت نفت خام شد و به شرکتهایی که توانستند تولید و صادرات خود را حفظ کنند، اجازه داد تا سودهای کلانی به دست آورند.
این سودها بدون انتقاد نبوده است، به خصوص که هزینههای انرژی همچنان در حال افزایش است و بر خانوارها و مشاغل در بسیاری از اقتصادها تأثیر میگذارد.
سازمانهای محیط زیستی، شرکتهای نفتی را به سودجویی از بحرانی که رنج مصرفکنندگان را افزایش داده متهم کردهاند، در حالی که نگرانیها در مورد ادامه وابستگی جهانی به سوختهای فسیلی و تأثیر آن بر تغییرات اقلیمی رو به افزایش است.
پاتریک گالی، متخصص سوختهای فسیلی در گلوبال ویتنس، گفت که سود بیسابقه شرکتهای نفتی نشاندهنده سوءاستفاده این شرکتها از یک بحران انسانی و اقلیمی است و خواستار پاسخگویی آنها در قبال خسارات زیستمحیطی مرتبط با فعالیتهایشان شد.
