الوقت- میشل گلدبرگ، نویسنده نیویورکتایمز، در گزارشی نوشت که واکنشهای رسمی و سیاسی در رژیم صهیونیستی به مستند «نازا» نشان میدهد این اثر فراتر از یک فیلم جنجالی دیده شده و به موضوعی مرتبط با امنیت ملی تبدیل شده است.
این مستند شامل شهادتهای ۲۴ سرباز، افسر و کارمند سرویسهای اطلاعاتی اسرائیل است که بیشتر آنها در عملیات نظامی از راه دور در نوار غزه مشارکت داشتهاند. هویت این افراد به دلیل نگرانی از پیامدهای قانونی افشا نشده است.
به نوشته گلدبرگ، ایال زمیر، رئیس ستاد ارتش اشغالگر، متعهد شده است که از «هر ابزاری که در اختیار دارد» علیه این فیلم استفاده کند. همچنین بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم، خواستار تصویب قانونی شده که به موجب آن امکان سلب تابعیت از یووال آوراهام و راشل زور، کارگردانان فیلم، فراهم شود.
وزیر فرهنگ و ورزش این رژیم نیز از وزارت کشور خواسته است درباره این دو کارگردان تحقیق کند؛ از جمله درباره احتمال ارتکاب جرایمی که میتواند در چارچوب اتهام خیانت قرار گیرد.
گلدبرگ همچنین گزارش داد که فعالان و کارکنان حزب راست افراطی «اوتزما یهودیت» به رهبری ایتامار بنگویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل، در مقابل خانه والدین راشل زور تجمع اعتراضی برگزار کردند. به گفته وی، در این تجمع شعارهایی درباره اعدام سازندگان فیلم و تخریب خانه خانوادههای آنها مطرح شده است.
شهادتهایی درباره سازوکار هدفگیری در غزه
بر اساس این گزارش، «نازا» شامل شهادتهای ناشناس درباره سازوکارهای هدفگیری در نوار غزه و استفاده از سامانههای مبتنی بر هوش مصنوعی برای شناسایی اهداف است. در این فیلم همچنین درباره روشهای برآورد تعداد غیرنظامیانی که ممکن است در جریان برخی حملات کشته شوند، شهادتهایی ارائه شده است.
عنوان فیلم به یک اصطلاح نظامی اسرائیلی موسوم به «نازا» مرتبط است که طبق روایت فیلم و منابعی که درباره آن بحث کردهاند، به تعداد غیرنظامیانی اشاره دارد که انتظار میرود در جریان حمله به یک هدف نظامی کشته شوند.
بر اساس یکی از شهادتهای مطرحشده در فیلم، حتی در شرایطی که انتظار میرفت شمار تلفات غیرنظامیان بالا باشد، امکان تأیید حمله وجود داشته است. یکی از مشارکتکنندگان در فیلم از تأیید حملهای سخن گفته که انتظار میرفت در آن تا ۵۰۰ غیرنظامی کشته شوند.
هدف قرار دادن افراد در خانههایشان
به نوشته گلدبرگ، شهادتهای ارائهشده در این فیلم همچنین شامل روایتهایی درباره هدف قرار دادن اعضای حماس در داخل خانههایشان در شب است؛ حتی در شرایطی که احتمال کشته شدن اعضای خانواده یا دیگر افراد حاضر در محل وجود داشته است.
یکی دیگر از روایتهای مطرحشده در فیلم به هک کردن تلفن یک دختر ۱۲ ساله مربوط میشود. بر اساس این روایت، از این طریق زمان رسیدن پدر او به خانه مشخص شده و سپس وی هدف قرار گرفته است.
گلدبرگ در گزارش خود این پرسش را مطرح میکند که آیا تلفات غیرنظامیان در برخی موارد از یک پیامد جانبی عملیات نظامی به بخشی از سازوکار انتخاب اهداف تبدیل شده است یا خیر.
در مقابل، منتقدان فیلم بر این نکته تأکید کردهاند که عملیات نظامی اسرائیل برای تلفات غیرنظامی مورد انتظار، محدودیتها و چارچوبهایی تعیین میکند و این موضوع باید در ارزیابی ادعاهای مطرحشده در فیلم مورد توجه قرار گیرد.
مناقشه بر سر شهادتهای ناشناس
گلدبرگ در عین حال اذعان کرده است که اتکای فیلم به شهادتهای ناشناس باعث میشود امکان راستیآزمایی مستقل برخی از ادعاهای مطرحشده محدود باشد. شرکتکنندگان در فیلم برای پنهان ماندن هویت خود با چهرهها و صداهای تغییر دادهشده ظاهر شدهاند. اقدامی که پس از تهدیدات گستردهای که از سوی مقامات سیاسی و نظامی رژیم علیه عوامل فیلم شد، درست بودن نگرانیهای شاهدان از افشای هویتشان را ثابت کرد.
گفتنی است در واکنش به این مستند، ارتش صهیونیستی تحقیقاتی را درباره احتمال افشای اطلاعات طبقهبندیشده یا انتشار موادی که در تولید فیلم مورد استفاده قرار گرفتهاند، آغاز کرده است.
موفقیت در جشنواره ونیز
مستند «نازا» در جشنواره فیلم ونیز موفق به دریافت جایزه ویژه هیئت داوران شد و نمایش آن با تشویق ایستاده تماشاگران همراه بود؛ تشویقی که به گزارش گلدبرگ نزدیک به ۲۵ دقیقه ادامه داشت و رکورد تازهای در جشنوارههای بزرگ سینمایی ثبت کرد.
قرار است نخستین نمایش این فیلم در آمریکای شمالی نیز ۲۶ سپتامبر در جشنواره فیلم نیویورک برگزار شود.
