به گزارش الوقت، در چنین شرایطی، تجربه روستاهای اقلیم کردستان نشان میدهد انرژی خورشیدی میتواند فراتر از تأمین برق، به ابزاری برای حفظ کشاورزی، ایجاد درآمد و جلوگیری از مهاجرت روستاییان تبدیل شود.
براساس گزارش الجزیره، یکی از نمونههای این تحول، روستای «کولک» در اقلیم کردستان است؛ روستایی که پیشتر زندگی روزمره آن به ساعات فعالیت ژنراتور وابسته بود، اما اکنون با استفاده از پنلهای خورشیدی و باتریهای ذخیرهساز، برق ۲۴ ساعته در اختیار دارد. استمرار برق باعث شده پمپهای آب فعال بمانند و سردخانههای محصولات کشاورزی نیز امکان فعالیت داشته باشند؛ موضوعی که به کشاورزان اجازه میدهد محصولات خود را با دست بازتری زمانبندی و عرضه کنند.
این طرح تنها به نصب پنلهای خورشیدی محدود نشده و آموزش ساکنان برای نگهداری و تعمیر تجهیزات نیز بخشی از آن است. کولک یکی از پنج روستای اقلیم کردستان است که در قالب چنین طرحی برقرسانی شدهاند و همزمان تلاش میشود انرژی پایدار در خدمت توسعه کشاورزی و تولید محلی قرار گیرد. استفاده از برق خورشیدی برای آبیاری، کاهش وابستگی به سوخت دیزل، نگهداری محصولات و فرآوری آنها از جمله مزایای این مدل عنوان شده است.
بر اساس این گزارش، بحران انرژی عراق در شرایطی با بحرانهای اقلیمی تشدید شده که دمای هوا در تابستانها در بخشهایی از کشور از ۵۰ درجه سانتیگراد عبور میکند و خشکسالی نیز زمینهای کشاورزی را تحت فشار قرار داده است. در مناطق روستایی، ترکیب گرما، کمبود آب و نبود برق پایدار، معیشت خانوارها را تهدید کرده و انگیزه مهاجرت به شهرهای بزرگ را افزایش داده است.
نویسنده گزارش تأکید میکند که برای جوامع دورافتاده، انرژی غیرمتمرکز نباید صرفاً راهحلی موقت تا زمان توسعه شبکه سراسری تلقی شود؛ بلکه میتواند بخشی از راهحل بلندمدت عراق باشد. در این مدل، انرژی به جای آنکه صرفاً یک خدمت دریافتشده از بیرون باشد، به داراییای تبدیل میشود که خود جامعه آن را مدیریت و برای تقویت اقتصاد محلی استفاده میکند.
این تجربه همچنین نشان میدهد موفقیت پروژههای انرژی تجدیدپذیر تنها به تأمین تجهیزات وابسته نیست. پروژههایی که پس از نصب تجهیزات، نیروی محلی برای تعمیر و نگهداری ندارند، ممکن است خیلی زود بلااستفاده شوند. به همین دلیل، آموزش ساکنان و ایجاد توانایی محلی برای مدیریت زیرساخت، از عناصر اصلی پایداری این طرحها محسوب میشود.
گزارش در نهایت استدلال میکند که گذار انرژی در کشورها الزاماً از طریق پروژههای عظیم و متمرکز اتفاق نمیافتد و میتواند از روستاها و جوامع محلی آغاز شود. برای عراق، توسعه نیروگاههای کوچک خورشیدی در مناطق روستایی میتواند همزمان به تأمین برق، حفظ کشاورزی، ایجاد فرصتهای اقتصادی و کاهش فشار مهاجرت کمک کند. با این حال، گسترش چنین الگویی در سراسر عراق به سرمایهگذاری پایدار، حمایت دولت و مشارکت نهادهای محلی نیاز دارد.
