الوقت- کشورهای عربی خلیج فارس با اینکه در هفت دهه گذشته همه نوع خدماتی را به آمریکا دادهاند تا با آنها به عنوان متحد راهبردی برخورد کند اما رهبران واشینگتن هیچ گاه به شیوخ عرب به چشم دوستان نزدیک نگاه نکردهاند. دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا که در دوران ریاست جمهوری خود بارها عربستان سعودی را به عنوان «گاوشیرده» توصیف کرده بود اکنون در بحبوحه جنگ با ایران، بار دیگر با الفاظ توهینآمیز حاکمان سعودی را تحقیر میکند.
ترامپ روز شنبه در سخنانی با به کارگیری ادبیاتی سخیف با بیان اینکه به نفع محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی میجنگد گفت:«بن سلمان فکر نمیکرد که بیاید باسن مرا ببوسد، واقعاً این را باور نداشت و حالا باید با من خوشبرخورد باشد، بهتر است با من خوب باشد و باید این کار را بکند». این اصطلاح در آمریکا کنایه از چاپلوسی شدید است.
اظهارات تحقیرآمیز ترامپ درحالی است که بن سلمان در یک دهه گذشته تلاش کرده تا بتواند نظر مساعد آمریکاییها را جلب کند ولی ترامپ باز هم آنها را مانند گاو شیرده میداند که باید میلیاردها دلار برای حضور نیروهای آمریکا در کشورهایشان پرداخت کنند. سخنان تحقیرآمیز ترامپ نشان میدهد خوش خدمتی به واشینگتن عاقبتی جز تحقیر شدن ندارد.
درحالی که مقامات سعودی و دیگر شیوخ منطقه در ظاهر مدعی هستند که در تجاوز به ایران مشارکتی ندارند اما اظهارات ترامپ که همه چیز را به طور عریان بیان میکند نشان داد که عربستان و سایر کشورهای عربی در جنگ علیه ایران مشارکت مستقیم دارند.
ترامپ در روزهای گذشته بارها به صراحت اعلام کرده که همه کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس در جنگ علیه ایران، در کنار واشینگتن بودهاند. حتی برخی رسانههای آمریکایی گزارش دادهاند که برخی اعراب هزینههای جنگ علیه ایران را متقبل شدهاند و حتی پس از حمله ایران به زیرساختهای انرژی منطقه، بن سلمان و رهبران امارات به واشینگتن گفتهاند که از تمام پایگاهها و زیرساختهای این کشورها میتواند برای حمله به ایران تا سرنگونی جمهوری اسلامی استفاده کند.
همچنین، نیویورک تایمز اخیرا در گزارشی فاش کرد که بن سلمان در تماسی تلفنی از ترامپ خواسته که جنگ علیه ایران را ادامه دهد، زیرا او معتقد است که حمله نظامی آمریکا و اسرائیل فرصتی تاریخی است تا خاورمیانه مجدداً شکل گیرد. از نظر بن سلمان، تهدید بلندمدت ایران برای خلیج فارس تنها با حذف کامل حاکمیت آن قابل رفع است.
علاوهبر توسعه مناسبات با واشینگتن، سعودیها و سایر شیوخ خلج فارس در سالهای اخیر همکاریهای اقتصادی و نظامی با رژیم صهیونیستی را نیز افزایش دادهاند و در جنگ کنونی نیز در یک جبهه واحد با واشینگتن و تلآویو قرار گرفتهاند تا با تهدید مشترکی به نام ایران مقابله کنند. در دهه اخیر اعراب و اسرائیل با وساطت آمریکا قصد داشتند ائتلافی علیه ایران تشکیل دهند اما به دلیل اختلاف نظر بین سران عربی و از ترس تشدید تنشها با جمهوری اسلامی، این سناریو به شکست منتهی شد.
با وجود اینکه ترامپ همواره اعراب را با بدترین صفات خطاب میکند اما حکام عربی به جای اعلام نارضایتی، بیش از پیش به سمت همگرایی با آن پیش میروند و با امضای قراردادهای چند صد میلیارد دلاری و تقدیم هدیههای گران قیمت به خانواده ترامپ به تحقیر و توهینهای او پاسخ میدهند. اینگونه خوش رقصیها سبب شده تا ترامپ چنین برخورد تحقیرآمیزی با حکام عرب داشته باشد، زیرا میداند که در هر شرایطی این کشورها از واشینگتن دوری نخواهند کرد و مجبورند به خاطر تامین امنیت خودشان از آمریکا تبعیت کنند.
توسل اعراب به اوکراین جنگ زده
درحالی که چشمانداز روشنی برای توقف جنگ بین ایران با جبهه صهیونی-آمریکایی وجود ندارد و خاک کشورهای عربی به دلیل استقرار پایگاههای آمریکایی هر روز توسط موشکها و پهپادهای ایرانی مورد اصابت قرار میگیرند لذا حکام عرب منطقه دنبال شرکای جدیدی هستند تا بتوانند با کمک آنها امنیت سرزمینهایشان را تامین کنند. در این میان، ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین به خلیج فارس سفر کرده تا در زمینه همکاری های نظامی با سران ریاض و ابوظبی گفتگو کند.
به گزارش خبرگزاری رسمی عربستان سعودی، محمد بن سلمان و زلنسکی روز جمعه در شهر جده درباره روابط دوجانبه و آخرین تحولات منطقهای و بینالمللی به ویژه تشدید نظامی در خاورمیانه و وضعیت بحران اوکراین گفتگو کردند. در این دیدار اوکراین و عربستان توافق همکاریهای دفاعی امضا کردند. زلنسکی اعلام کرد که این توافقنامه «زمینه را برای قراردادهای آتی، همکاری فناورانه و سرمایهگذاری فراهم میکند. همچنین نقش بینالمللی اوکراین را به عنوان یک تأمینکننده امنیت تقویت مینماید». زلنسکی همچنین افزود:«ما آمادهایم تخصص و سامانههای خود را با عربستان سعودی به اشتراک بگذاریم».
زلنسکی تأکید کرد که اوکراین در طول جنگ با روسیه، تجربیاتی را در زمینه مقابله با موشکهای بالستیک و پهپادها به دست آورده که میتواند در اختیار سایر کشورها قرار گیرد. او گفت که عربستان همچنین توانمندیهایی دارد که برای اوکراین جالب توجه است و این همکاری میتواند برای دو طرف سودمند باشد.
زلنسکی همچنین در دیدار با محمد بن زاید، حاکم امارات، تجربه پدافند هوایی کییف را به ابوظبی ارائه کرد و دو طرف بر سر همکاری امنیتی و دفاعی نزدیکتر به توافق رسیدند. علاوهبراین، قرارداد مشابهی بین اوکراین و قطر در دیدار زلنسکی و تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر امضا شد.
این توافقات دوجانبه اوکراین با اعراب منطقه پس از آن امضا شد که پهپادها و موشکهای قدرتمند ایرانی، کشورهای میزبان پایگاههای آمریکا را با چالشهای جدی مواجه کردهاند. پیشتر کییف اعلام کرده بود که حاضر است به کشورهای حوزه خلیج فارس برای مقابله با پهپادهای ایران کمک کند و در همین چارچوب بیش از ۲۰۰ کارشناس بومی مقابله با پهپاد را به عربستان، امارات و قطر اعزام کرده است. با این حال، این تجهیزات و کارشناسان نیز از گزند عملیات نیروهای مسلح ایران در امان نماندهاند و روز شنبه یک انبار متعلق به دپوی تجهیزات ضد پهپادی اوکراین در دبی مورد اصابت موشکهای ایرانی قرار گرفت.
شیوخ منطقه درحالی برای تامین امنیت خود دست به دامن اوکراین شدهاند که این کشور در چهار سال گذشته برای تامین امنیت خود به تسلیحات اروپا و آمریکا چشم دوخته تا در مقابله با حملات روسیه به آن کمک کنند. زلنسکی همواره به واشینگتن التماس میکند تا تسلیحات مدرنتری را در اختیار اوکراین قرار دهد تا بتواند پیشروی روسها را متوقف کند و با وجود ارسال صدها میلیارد دلار تسلیحات اما این کشور تاکنون 15 درصد از خاک خود را تقدیم روسیه کرده است. بنابراین، کشوری با این سابقه شکست خورده در جنگ، قرار است از امنیت اعراب در برابر موج عملیات موشکی و پهپادی ایران دفاع کند.
زلنسکی درحالی میخواهد از امنیت عربها در برابر حملات ایران دفاع کند که اربابان او که به پیشرفتهترین سامانههای دفاعی مجهز هستند و بسیاری از آنها اکنون در کشورهای پیرامون ایران مستقر شدهاند در رهگیری موشکها و پهپادهای ایرانی ناکام مانده و شمار زیادی از آنها مورد اصابت شدید قرار گرفتهاند.
تجربه یک ماه جنگ با ایران و ناکامی پدافندهای آمریکا در رهگیری موشکها و پهپادهای ایرانی که خساراتی را به بخشی از زیرساختهای کشورهای عربی وارد کرده است، ثابت کرد که امنیت خریدنی نیست و حتی اگر قدرتمندترین ارتش دنیا هم با همه تسلیحات خود در کشورهای عربی مستقر شود نمیتواند در برابر تهدیدات خارجی موفقیتی کسب کند. از اینرو، دست گدایی شیوخ به سمت اوکراین هم کاری عبث است که تنها هزینه روی دوش حکام سازشکار قرار خواهد داد.
ایران در سالهای اخیر بارها اعلام کرده بود که امنیت خلیج فارس باید به دست کشورهای منطقه تامین شود و بیگانگان بیش از آنکه امنیت و ثبات برقرار کنند، ناامنی به بار میآورند و اکنون گفتههای مقامات جمهوری اسلامی محقق شده است ولی اعراب باز هم گوششان به این هشدارها بدهکار نیست و کماکان امنیت را از واشینگتن و دیگران طلب میکنند.
برخلاف شیوخ عرب که برای دفاع از تمامیت ارضی خود به خریدهای تسلیحاتی از غرب وابسته هستند، ایران نشان داد که با اتکا به قدرت بومی و بدون کمک خارجی میتوان پیشرفتهترین موشکها و پهپادها را تولید کرد که نه تنها در مواقع بحرانی از امنیت کشور دفاع میکنند بلکه میتوانند قدرتهای بزرگ دارای سلاحهای هستهای را نیز زمینگیر کرده و تلفات و خسارات زیادی را به آنها تحمیل کنند.
الآن کشورهای عربی از کمبود موشکهای رهگیر آمریکا به شدت نگران هستند و دولت ترامپ را تحت فشار قرار دادهاند تا این مشکل را سریعتر حل کند، زیرا در صورت تمام شدن موشکهای پدافندی، ضربات مهلکی از سوی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی به زیرساختها و پایگاههای آمریکایی مستقر در این کشورها وارد خواهد شد.
درکل، تجربه جنگ ایران گواه عینی برای شیوخ عرب است که سپردن امنیت به قدرتهای بزرگ نه تنها تضمینی برای دفاع از تمامیت ارضی آنها در برابر تهدیدات خارجی ایجاد نمیکند بلکه ادامه میزبانی از نیروهای آمریکایی سبب میشود تا افرادی مانند ترامپ حکام عرب را بیشتر بدوشند.
