رافائل گروسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز دوشنبه به ایران سفر کرد. این سفر را میتوان نخستین سفر مدیر کل جدید آژانس به تهران دانست که در شرایطی بسیار حساس بینالمللی پیرامون ایران انجام گرفته است
به گزارش «الوقت» رافائل گروسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز دوشنبه به ایران سفر کرد. این سفر را میتوان نخستین سفر مدیر کل جدید آژانس به تهران دانست که در شرایطی بسیار حساس بینالمللی پیرامون ایران انجام گرفته است. در واقع، نخستین سفر گروسی به تهران در شرایطی است که شورای حکام آژانس علیه ایران در ماه ژوئن قطعنامهای تصویب کرده بود. در آن مقطع آژانس مدعی بود که ایران به مدت 4 ماه اجازه دسترسی به دو مرکز مورد درخواست بازرسان را نداده است اما تهران همواره این اتهامات را رد کرده است.
شایان ذکر است که سفر گروسی به تهران در شرایطی است که حدود دو هفته قبل در 24 مرداد ماه او با مایک پمپئو، در وین دیدار داشت. همزمان با این دیدار، بر اساس اعلام واعظی، معاون گروسی 10 روز قبل در ایران مذاکرات خوبی با مقامات کشور داشته است. با این اوصاف، رافائل گروسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی پیش از ظهر سهشنبه با حضور در محل سازمان انرژی اتمی با علیاکبر صالحی رئیس این سازمان دیدار و گفتگو کرد و بعدازظهر نیز با محمدجواد ظریف رئیس دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران دیدار کرد. قرار است وی با حسن روحانی نیز ملاقات کند.
آیا پای مکانیسم ماشه در میان است؟
در وضعیت کنونی برخی از ناظران سیاسی سفر گروسی به تهران را به تلاشهای آمریکا برای فعال شدن مکانیسم ماشه ارتباط میدهند اما بر خلاف این دیدگاههای مقامهای سیاسی ایران معتقد هستند که سفر مدیرکل آژانس به ایران هیچ ارتباطی به مکانیسم ماشه ندارد. در همین زمینه، کاظم غریب آبادی نماینده دائم ایران در آژانس پیش از این سفر گفته بود که سفر گروسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی ربطی به مکانیسم ماشه ندارد و خواست آمریکا هم نیست و تصریح کرد: «اجازه نخواهیم داد دیگران روابط آژانس و ایران را به ویژه در شرایط حساس فعلی مدیریت کنند».
غریبآبادی روز شنبه هفته جاری هم با اعلام سفر رافائل گروسی به تهران گفت که در راستای تعاملات و همکاری جاری بین ایران و آژانس و در پی دعوت به عمل آمده از سوی جمهوری اسلامی ایران، رافائل گروسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در هفته جاری به تهران سفر خواهد کرد. وی افزود: ایران یکی از شرکای اصلی آژانس بینالمللی انرژی اتمی است و امیدواریم این سفر به تقویت همکاریهای متقابل منجر شود.
در همین خصوص محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه ایران نیز روز دوشنبه هفته جاری در جمع خبرنگاران درباره سفر رافائل گروسی مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی گفت: این سفر هیچ ارتباطی با مکانیسم ماشه ندارد. کار ما با آژانس براساس اصل شفافیت است که جمهوری اسلامی ایران داشته است. جمهوری اسلامی ایران براساس همین اصل شفافیت همیشه آماده همکاری با آژانس بوده است.
ایستادهگی ایران در برابر فشارهای غیرقانونی
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی و رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان پس از یک و نیم ساعت مذاکره پشت درهای بسته، در نشستی خبری نتایج این گفتوگوها را تشریح کردند. به گزارش ایسنا، علیاکبر صالحی ضمن خوشامدگویی به رافائل گروسی گفت: آقای گروسی قبلا به عنوان دستیار مدیر کل بارها به ایران آمده بودند و آشنایی ما مربوط به دورهای است که بنده هم در آژانس بودم. این اولین سفر ایشان در مقام مدیرکلی آژانس به ایران است. رئیس سازمان انرژی اتمی اظهار کرد: فصل نوینی با آمدن ایشان از حیث همکاری ایران و آژانس آغاز میشود و همکاری های ما بیش از پیش گسترش می یابد. امیدواریم نتیجه سفر مرضی الطرفین باشد به طوری که دو طرف متقابلا به وظایفشان عمل کنند که در چارچوب مقررات لازم باشد. وی گفت: صحبت امروز ما سازنده بود و قرار شد آژانس حرفهای و مستقل کار خود را پیش ببرد و ما هم در چارچوب وظایف عمل کنیم.
وقتی آژانس ضمانت میدهد!
علاوه بر صالحی، رافائل گروسی نیز در اظهارات خود تاکید کرد: دستور کار گسترده ای داریم و بحث اصلی ما موضوع استفاده صلح آمیز از انرژی هستهای است و امروز صبح صحبتهای زیادی داشتیم و بحثهای ما امروز عصر مجدد ادامه پیدا میکند. وی در پاسخ سوالی گفت: آژانس بر اساس امیال مدیر کل عمل نمیکند، بر اساس اسناد تصویب شده عمل میکند از جمله پادمان جامع و پروتکل الحاقی. آژانس در عمر 70 سالهاش سعی کرده عملکردش بر مبنای فنی و حقوقی باشد. شاید عده ای بخواهند از آژانس برای اهداف خود استفاده کنند، اما کسانی که در آژانس هستند بی طرفانه کار می کنند. من در دوره مدیریتم اجازه نمیدهم کسانی از آژانس برای اهداف خودشان استفاده کنند. وی در پاسخ به اینکه برخی مدعی هستند که از زمان روی کار آمدن شما تعامل ایران و آژانس دستخوش سیاسی کاری شده است نظر شما چیست؟ گفت: از زمانی که من آمدم تغییری ایجاد نشده است. با ایران همکاری متقابل و فشرده داشتیم و ایران از نظر بازرسی ها و تیمهای آژانس که به ایران میآیند همکاری گستردهای دارد و برخی سوالات است که امروز هم درباره آنها صحبت کردیم. از این رو معتقدم هیچ تغییری در رویکرد آژانس ایجاد نشده است و همکاری ما تداوم دارد و قرار است گسترده شود.
گروسی در پاسخ به سوالی دیگری درباره رویکرد آژانس و دوری از سیاسی کاری در بحث ایران تصریح کرد: من گرایش سیاسی ندارم و قضاوت ها و نتیجه گیری های آژانس صرفا بر اساس یافتههای فنی است. آژانس با ایران در ارتباط با برجام همکاری داشته است. یکسری نکات و موضوعات است که باید حل و فصل شود. گهگاه مواردی پیش میآید که نیازمند شفافسازی است. گروسی در پاسخ به این که آژانس چطور میتواند تضمین دهد موانع و طرحهای ضد ایرانی آمریکا مانع همکاری و تنش در روابط ایران و آژانس نشود؟ گفت: آژانس رابطه انفرادی با کشورها دارد و اجازه نمی دهد بخش سومی بر این روابط تاثیر بگذارد. ما گزارش ها را با حساسیت و جزییات و سیستمی تهیه میکنیم. دولتها میآیند و میروند اما رابطه کشورها با آژانس باقی می ماند و این مهم است. ما ضمانت می دهیم اعمال نفوذی بر آژانس نیست، اما فشار هست ولی تا جایی که بتوانیم اجازه نمیدهیم این فشارها تاثیر بگذارد.
بازتاب سفر گروسی در رسانههای غربی
در سطحی دیگر، سفر جاری رافائل گروسی مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی به تهران که بنا به دعوت مقامات جمهوری اسلامی و در راستای همکاری ایران و آژانس انجام شده، بازتابی گسترده در رسانه های جهان از جمله رسانه های اروپایی و آمریکایی داشته است. در همین زمینه، خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی با اشاربه اینکه آژانس بارها پاینبدی ایران به توافق برجام را تایید کرده است، در مطلبی هدفمند مدعی شد: سفر مدیرکل آژانس به تهران با تلاش آمریکا برای باز گردادندن تحریم ها با استفاده از مکانیسم ماشه همزمان شده است. آسوشیتدپرس نوشت: آژانس بارها پایبندی ایران به توافق را تایید کرده است. تهران در واکنش به تحریم های آمریکا، در چند گام بخشی از تعهدات برجامی را کاهش داده از محدودیت های غنی سازی خارج شده است.
خبرگزاری رویترز نیز سفر گروسی به ایران را بازتاب داد و مدعی شد: رافائل گروسی به دنبال دسترسی به دو تاسیسات اتمی ایران بعد از اختلافات بین تهران و این آژانس بر سر بازرسی از این تاسیسات است. این خبرگزاری انگلیسی نوشت: تهران اعلام کرده که دیدار گروسی «روابط دو طرف را تقویت می کند و موجب اعتمادسازی» می شود. گروسی در بیانیه روز یکشنبه خود اعلام کرد موضوع دسترسی را در این سفر بررسی خواهد کرد.
تارنمای انگلیسی رادیو اروپای آزاد هم نوشت: مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی در سفری با هدف تقویت همکاری ها در زمینه فعالیت هسته ای ایران وارد این کشور شده و قرار است گروسی با مقامات ارشد ایرانی از جمله حسن روحانی رئیس جمهوری و علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی ایران دیدار کند. این رسانه با اشاره به اقدام اخیر آمریکا برای فعال سازی مکانیسم ماشه علیه ایران، افزود: مایک پمپئو وزیر امور خارجه آمریکا هفته پیش رسما روند فشار برای فعال سازی مکانیسم ماشه را آغاز کرد اما اقدام آمریکا با مخالفت در شورای امنیت مواجه شد و دیگر اعضا حق آمریکا در استفاده از این مکانیسم را با توجه به خروج آن از توافق زیر سوال بردند.
دیدار گروسی از ایران در بخش انگلیسی خبرگزاری فرانسه نیز بازتاب داشت. این رسانه فرانسوی هم به نحوی تلاش کرده تا این سفر را به مکانیسم ماشه گره بزند. خبرگزاری فرانسه نوشت: دیدار گروسی بعد از آن انجام می شود که واشنگتن از روز پنجشنبه فعال سازی مکانیسم مناقشه آمیزی را با هدف احیای تحریم های ایران آغاز کرد؛ اقدامی که از سوی روسیه، چین، بریتانیا، فرانسه و آلمان حمایت نشده است. این رسانه افزود: خبرگزاری دولتی ایران روز دوشنبه به نقل از محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه ایران نوشت، ایران روابط همکاری جویانه و شفافی با آژانس داشته است و این امر ربطی به تلاش آمریکا برا ی فعال سازی مکانیسم ماشه ندارد.
