الوقت- شش ماه پس از آغاز تجاوز ددمنشانه آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نشانه‌های فزاینده‌ای از شکاف میان روایت رسمی کاخ سفید از دستاورد جنگ و واقعیت ضربه مهلکی که از ایران خوردند، آشکار شده است.
درحالی‌که دولت دونالد ترامپ همچنان بر دستاوردهای نظامی خود تأکید می‌کند و حتی از آمادگی برای حمله مجدد و به قول خودش تمام کردن کار دم می‌زند، انتشار دور جدیدی از خبرها در مورد افشای پنهانکاری پنتاگون درباره تعداد تلفات و زخمی‌ها و آسیب به پایگاه‌های امریکا در منطقه و همچنین محدود کردن دسترسی اعضای کنگره به پایگاه‌های نظامی و تشدید فشارها بر رسانه‌ها، این پرسش را جدی‌تر کرده است که واشنگتن تا چه اندازه نگران تبعات سنگین ماجراجویی جدید نظامی علیه ایران و تأثیرات آگاهی افکار عمومی از واقعیت است که می‌تواند انتخابات کنگره را به شکستی تمام عیار برای جمهوری خواهان تبدیل کند.
هراس از آشکار شدن ابعاد واقعی جنگ
یکی از مهم‌ترین نشانه‌های این وضعیت، اختلاف بر سر آمار تلفات نظامیان آمریکایی است. پنتاگون در تازه‌ترین به‌روزرسانی پایگاه داده خود، شمار کشته‌شدگان عملیات علیه ایران را ۲۱ نفر اعلام کرده و از مجروح شدن ۸۶۵ نظامی آمریکایی از زمان آغاز جنگ خبر داده است. با این حال، همچنان تردیدها درباره نحوه اطلاع‌رسانی وزارت دفاع آمریکا در رسانه‌ها و در میان سیاسیون آمریکایی زیاد است.
روزنامه واشنگتن‌پست پیش‌تر به نقل از شش مقام آمریکایی گزارش داده بود که شمار واقعی کشته‌شدگان ممکن است از آنچه در پایگاه داده عمومی پنتاگون ثبت شده، بیشتر باشد. پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، این گزارش را رد کرد؛ اما حذف موقت نام چند نظامی کشته‌شده از سامانه رسمی و بازگرداندن بعدی آنها، بار دیگر موضوع شفافیت آماری پنتاگون را به کانون توجهات کشاند.
باید توجه داشت که مسئله صرفاً اختلاف بر سر چند عدد نیست. هنگامی که یک دولت برای توجیه جنگ بر برتری نظامی و موفقیت عملیات خود تأکید می‌کند، پنهان ماندن ابعاد خسارات انسانی و نظامی می‌تواند تصویر متفاوتی از نتایج واقعی درگیری ارائه دهد. به همین دلیل، پرسش درباره شمار کشته‌ها و مجروحان، به پرسشی درباره اعتبار روایت رسمی واشنگتن از جنگ تبدیل شده است.
تقابل دولت ترامپ با کنگره
این مناقشه اکنون به روابط دولت و کنگره نیز کشیده شده است. شماری از قانون‌گذاران آمریکایی، از جمله برخی جمهوری‌خواهان نزدیک به ترامپ، خواستار دریافت اطلاعات دقیق‌تر درباره هزینه‌های جنگ، راهبرد نظامی و میزان تلفات شده‌اند. با این حال، جلسات توجیهی پنتاگون نه‌تنها نتوانسته است نگرانی‌ها را برطرف کند، بلکه در مواردی بر اختلاف میان دو طرف افزوده است.
کریس مورفی، سناتور دموکرات ایالت کنتیکت و عضو کمیته روابط خارجی سنا، در جریان سفر خود به منطقه اعلام کرد که پنتاگون با دسترسی او به پایگاه هوایی العدید در قطر مخالفت کرده و از برگزاری نشست توجیهی درباره جنگ نیز خودداری کرده است. او این اقدامات را بخشی از تلاش دولت برای دور نگه داشتن کنگره و افکار عمومی از پیامدهای واقعی جنگ دانست.
اهمیت این موضوع از آنجا ناشی می‌شود که پایگاه العدید، بزرگ‌ترین پایگاه هوایی آمریکا در منطقه، در جریان جنگ با ایران هدف حملات قرار گرفته است.
این سناتور آمریکای همچنین اعتراف کرد که مورفی گفت که شاهد «خسارات گسترده‌ای» به سفارت آمریکا در ریاض در اثر حملات پهپادی ایران بوده است و با کنایه پایگاه‌های آمریکایی را «پناهگاه‌های امن ایرانی‌ها» خواند که «از ما محافظت نمی‌کنند» زیرا ایالات متحده به محض شروع جنگ با ایران مجبور به عقب‌نشینی از آنها شد. او استدلال کرد که این جنگ باید ایالات متحده را به ارزیابی مجدد و کاهش حضور خود در خاورمیانه سوق دهد. این موضوع بار دیگر ثابت می‌کند که اقدام واشنگتن در خارج کردن نیروهایش از عراق، نه در ذیل توافق با بغداد بلکه با ترس از قدرت نظامی ایران و پذیرش شکست در راهبرد حضور نظامی در منطقه در نتیجه جنگ 40 روزه بوده است.
منتقدان می‌گویند که محدود شدن دسترسی کامل به اطلاعات، یک استراتژی سیاسی حساب‌شده برای پنهان کردن شکست نظامی در جنگ است.
در همین رابطه پیشترلئون پانتا ، وزیر دفاع سابق و رئیس سابق سازمان سیا، به گاردین گفته بود که پنتاگون در انتشار اطلاعات مربوط به تلفات آمریکا در جنگ ایران، «رویکردی شرم‌آور» در پیش گرفته است. به گفته او وزارت دفاع چند ماه است که هیچ نشست خبری برگزار نکرده است و مقامات آن درگیر لاپوشانی برای پنهان کردن هزینه واقعی جنگ هستند، چرا که از واکنش عمومی پیش از انتخابات میاندورهای نوامبر می‌ترسند.
این تحولات نشان می‌دهد که هزینه جنگ با ایران به‌تدریج از سطح بودجه نظامی و خسارات میدانی فراتر رفته و به موضوعی در منازعه بر سر اختیارات دولت، حق نظارت کنگره و مسئولیت‌پذیری سیاسی تبدیل شده است.
بستن درهای پنتاگون به روی رسانه‌ها
محدودیت‌های اعمال‌شده بر رسانه‌ها، ضلع دیگری از این روند است. بر اساس گزارش‌های مطرح‌شده، پنتاگون طی ماه‌های گذشته دسترسی خبرنگاران به بخش‌هایی از ساختمان این وزارتخانه را محدود کرده، مقررات سخت‌گیرانه‌تری برای رفت‌وآمد آنان وضع کرده و انتشار اطلاعات تأییدنشده از سوی وزیر دفاع را با محدودیت‌های بیشتری روبه‌رو ساخته است.
در پی وضع مقررات جدید، شماری از رسانه‌های جریان اصلی آمریکا از پذیرش ضوابط تازه خودداری کردند و دسترسی خود به پنتاگون را کنار گذاشتند. هم‌زمان، وزارت دفاع در انتشار اطلاعات مربوط به تلفات و خسارات با انتقادهای فزاینده‌ای مواجه شده است.
در ماه‌های اول، وزارت جنگ رسانه‌های اصلی از جمله نیویورک تایمز، رادیو عمومی ملی (NPR) و پولیتیکو از نشستهای رسانه‌ای بیرون انداخته شدند و آنها را با رسانه‌های طرفدار ترامپ مانند Breitbart، One America News Network و New York Post جایگزین کرد. در ماه مه، محدودیت‌هایی بر حرکت آزاد خبرنگاران در بیشتر ساختمان پنتاگون اعمال کرد.
در ماه اکتبر، بسیاری از رسانه‌های خبری پس از مواجهه با قانون جدید تعهد دادن به عدم انتشار اخبار طبقه بندی شده یا غیر آن - که توسط پیت هگزت تنظیم شده بود، از پنتاگون خارج شدند. در ماه دسامبر، این وزارتخانه یک رویداد سه روزه برای معرفی سازمان‌های رسانه‌ای مورد تأیید، شامل پادکسترهای طرفدار ترامپ و اینفلوئنسرها، برگزار کرد.
رسانه ها می گویند ابهام فعلی به ویژه وقتی با موضع قبلی دولت مقایسه می‌شود، تکان‌دهنده است: در روزهای آغازین جنگ ایران، هگزت حضوری همه‌جانبه داشت و گزارش‌های مفصلی ارائه می‌داد که در آنها از نابودی ارتش ایران با «بی رحمی» و احیای ایالات متحده به عنوان ملتی از «جنگجویان واقعی» سخن می‌گفت اما با افزایش پرسش‌ها درباره تلفات و خسارات، امکان دسترسی مستقل به اطلاعات محدودتر شده است.
جنگی که هزینه‌های آن به داخل آمریکا بازگشته است
ابعاد سیاسی این وضعیت زمانی روشن‌تر می‌شود که پیامدهای اقتصادی جنگ نیز در نظر گرفته شود. کارزار جنگ با ایران در میان آمریکاییها بسیار منفور است زیرا با افزایش قیمت بنزین و فشارهای تورمی، هزینه‌های درگیری را مستقیماً به زندگی روزمره شهروندان آمریکایی منتقل کرده است. حتی محبوبیت ترامپ در نتیجه این جنگ به پایینترین سطح دوران یک ریاست جمهوری مستقر در کاخ سفید رسیده است به صورتی که اکنون ترامپ را با اواخر دوران نیکسون مقایسه می کنند. در چنین شرایطی، انتشار آمار دقیق‌تر از تلفات نظامی و خسارات واردشده به تأسیسات آمریکا می‌تواند نارضایتی از جنگ را تشدید کند.
برای دولت ترامپ، مسئله فقط دفاع از عملکرد ارتش نیست؛ بلکه حفظ این ادعاست که جنگ با ایران دستاوردی متناسب با هزینه‌های آن داشته است. هرچه پرسش‌ها درباره شمار مجروحان، خسارات پایگاه‌های نظامی و هزینه‌های مالی عملیات افزایش یابد، توضیح دادن درباره ضرورت ادامه جنگ دشوارتر خواهد شد.
مورفی سناتور آمریکایی، در همین چارچوب خواستار آن شده است که دموکرات‌ها در سال آینده، بودجه وزارت دفاع و قانون مجوز دفاع ملی را بدون شروط مشخص برای پایان دادن به جنگ تصویب نکنند. او همچنین از احتمال تحقیقات گسترده‌تر درباره عملکرد دولت سخن گفته است. چنین مواضعی نشان می‌دهد که پیامدهای جنگ می‌تواند به یکی از محورهای اصلی تقابل سیاسی در کنگره تبدیل شود.
در مجموع هرچه فاصله میان روایت رسمی واشنگتن و اطلاعات قابل دسترس درباره جنگ بیشتر شود، مسئله از سطح مدیریت اخبار فراتر خواهد رفت و به چالشی برای اعتبار سیاسی دولت تبدیل می‌شود. جنگی که قرار بود با نمایش قدرت نظامی به تثبیت موقعیت آمریکا بینجامد، اکنون با تصویر شکست کامل در حال جابه جا شدن است و همین امر پرسش‌هایی درباره هزینه‌ها، دستاوردها و مسئولیت تصمیم‌گیران روبه‌رو است؛ پرسش‌هایی که در آستانه انتخابات میاندورهای می‌توانند فشار بر کاخ سفید را افزایش دهند.
