الوقت- فایننشال تایمز نوشت که جنگ علیه ایران، ائتلافهای منطقه را به شیوههایی بازآرایی میکند که نه آمریکا و نه اسرائیل انتظار آن را نداشتند. ترامپ در لحظهای که توصیههای متحدان عرب خود را نادیده گرفت و به نیروهای آمریکایی دستور حمله به ایران را داد، آینده خاورمیانه را به خطر انداخت.
تقریباً شش ماه پس از آغاز عملیاتی که رئیسجمهور آمریکا پیشبینی کرده بود چهار تا پنج هفته طول بکشد، منطقه اکنون میان جنگ و صلح گرفتار شده و برای تحمل پیامدهای جنگی که ترامپ و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، آن را آغاز کردند، تلاش میکند.
به نوشته فایننشال تایمز، نتیجه این جنگ، بازآرایی خاورمیانه به شیوههایی است که احتمالاً پیامدهای بلندمدتی برای واشنگتن خواهد داشت؛ چراکه رهبران منطقه تلاش میکنند خود را با واقعیت جدید وفق دهند.
این روزنامه افزود:کشورهای حوزه خلیج فارس در حال بازنگری در میزان اتکای خود به آمریکا بهعنوان ضامن اصلی امنیتشان هستند؛ بهویژه پس از آنکه ایران حملاتی را علیه پایگاههای نظامی، تأسیسات انرژی، فرودگاهها و دیگر زیرساختها در سراسر منطقه انجام داد.
این جنگ همچنین نگرانی رهبران عرب و مسلمان درباره نقش اسرائیل بهعنوان یک نیروی بیثباتکننده را افزایش داده است. بسیاری معتقدند نتانیاهو منطقه را برای تأمین منافع اسرائیل و به بهای ثبات منطقهای وارد جنگ با ایران کرده است.
فایننشال تایمز یکی از نشانههای اولیه درباره سرانجام این وضعیت را توافق اخیر عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان برای ایجاد یک پیمان دفاعی مشترک دانست؛ توافقی که بهصورت نمادین در مکه امضا شد. این سه کشور که اکثریت جمعیت آنها را مسلمانان سنی تشکیل میدهند، تأکید کردهاند که این توافق ماهیتی دفاعی دارد و علیه هیچ کشور خاصی نیست.
فایننشال تایمز نوشت این توافق جدید بر پایه توافق دفاعی عربستان و پاکستان است که در سپتامبر گذشته منعقد شد. این پیمان به آنکارا فرصت دستیابی به قراردادهای سودآور دفاعی و به اسلامآباد امکان دریافت حمایت مالی بیشتر از ریاض را میدهد. برای عربستان نیز این توافق دستکم از نظر نمادین، توان بازدارندگی این کشور در برابر حملات احتمالی را تقویت میکند.
اهمیت این توافق در شرایط کنونی بیش از هر چیز در جنبه نمادین آن و پیامی است که درباره شکلگیری ائتلافهای جدید پس از نزدیک به سه سال درگیری در خاورمیانه، در پی حمله حماس به اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، ارسال میکند. با این حال، هنوز برای سخن گفتن از شکلگیری محورهای متقابل زود است.
در سوی دیگر این ائتلاف، متحدان «توافقنامههای ابراهیم» قرار دارند؛ بهویژه امارات که شاهد افزایش تنش با عربستان سعودی است و بیش از پیش تلاش میکند در سیاست خارجی خود مسیری مستقل از شرکای سنتی عربش ترسیم کند و همزمان روابط خود با اسرائیل را گسترش دهد. پویاییهای منطقه همچنان بیثبات خواهد بود و دیگر کشورهای عربی و اسلامی نیز در همسویی با هر یک از طرفها محتاطانه عمل خواهند کرد.
این روزنامه خاطرنشان کرد مصر، با وجود روابط و اتحاد نزدیک خود با سه کشور پیمان مکه، به این توافق نپیوسته است. اما اگر ترامپ و نتانیاهو تصور میکنند جنگ با ایران موجب نزدیکتر شدن کشورهای منطقه به اسرائیل و هموار شدن مسیر گسترش توافقنامههای ابراهیم خواهد شد، احتمالاً با ناامیدی مواجه خواهند شد.
جنگ علیه ایران، خاورمیانه را بازآرایی خواهد کرد اما به شیوههایی رخ خواهد داد که ترامپ و نتانیاهو انتظار یا حتی تصور آن را نداشتند.
