الوقت- در شرایطی که جبهه لبنان بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر تحولات پرشتاب منطقه قرار گرفته و دامنه درگیری میان حزبالله و رژیم صهیونیستی روزبهروز گستردهتر میشود، منتقدان داخلی نواف سلام، نخست وزیر لبنان معتقدند که دولت به جای اینکه تمام ظرفیت خود را صرف دفاع از حاکمیت ملی و حفاظت از تمامیت ارضی کشور کند عملاً در راستای کاهش انسجام داخلی و مطابق با منافع و خواستههای بازیگران خارجی و دشمنان لبنان رفتار میکند.
در همین ارتباط نیز، پس از چند دور مذاکرات مستقیم میان نمایندگان بیروت و تلآویو، اکنون سفر نواف سلام به دمشق و دیدار او با جولانی توجه محافل سیاسی و رسانهای لبنانی و در منطقه را به خود جلب کرده است.
اگرچه هیئت لبنانی هدف رسمی این سفر را توسعه همکاریهای مشترک در حوزههای اقتصادی، انرژی، حملونقل و مسائل مرزی عنوان کرده است اما زمانبندی این سفر در شرایط حساس منطقه و لبنان، باعث شده تحلیلگران اهداف پنهانی را نیز برای آن متصور شوند.
این درحالی است که لبنان هنوز روابط دیپلماتیک رسمی با دولت موقت سوریه برقرار نکرده و فضای سیاسی دو کشور همچنان با ابهام و بیاعتمادی همراه است.
از اینرو، سفر نواف سلام به دمشق را نمیتوان صرفاً یک دیدار دیپلماتیک عادی دانست بلکه این سفر میتواند بخشی از تحرکات جدید جبهه عربی-عبری-غربی علیه محور مقاومت و حزبالله تلقی شود، تحرکاتی که ممکن است در آینده معادلات سیاسی و امنیتی لبنان را دستخوش تغییر کند.
در این میان، حسن هانی زاده، کارشناس مسائل غرب آسیا در گفتگو با خبرنگار «الوقت» درباره جزئیات این سفر توضیحاتی را ارائه داد.
هانی زاده درباره اینکه چرا دولت لبنان در این برهه زمانی دمشق را به عنوان مقصد دیپلماسی خود انتخاب کرده است، به رخدادهای اخیر در داخل لبنان اشاره کرد و گفت:«ادامه حملات گسترده و خشونتآمیز ارتش رژیم صهیونیستی به مناطق جنوبی لبنان و ناتوانی دولت نواف سلام در جلوگیری از تداوم این حملات، بیانگر تعمیق شکاف میان جریانهای سیاسی لبنان و حاکمیت فعلی این کشور است. این وضعیت نشان میدهد که دولت لبنان، بهویژه جوزف عون، رئیس جمهور لبنان و نواف سلام تحت تأثیر فشار جریانهای همسو با آمریکا، رژیم صهیونیستی و برخی کشورهای عربی قرار دارند و تلاش میکنند مسیر جدیدی را در سیاست خارجی لبنان دنبال کنند. در همین چارچوب، طی ماههای اخیر چندین دور گفتگو و رایزنی میان سفرای لبنان و رژیم صهیونیستی در واشینگتن انجام شد اما مخالفت جدی جریانهای نزدیک به مقاومت و افکارعمومی حامی حزبالله مانع از آن شده که دولت لبنان بتواند گامهای عملی و آشکارتری در این زمینه بردارد».
از نگاه حسن هانیزاده، نواف سلام عملاً در زمین آمریکا و رژیم صهیونیستی بازی میکند و با فضاسازی سیاسی و رسانهای تلاش دارد جایگاه حزبالله را تضعیف کند. با این حال، حزبالله همچنان از پشتوانه مردمی قابل توجهی در لبنان برخوردار است و همین مسئله موجب شده دولت لبنان در موقعیت ضعف قرار گیرد و نتواند اراده خود را به طور کامل بر فضای داخلی کشور تحمیل کند.
به گفته هانیزاده «سفر نخستوزیر لبنان به سوریه و دیدار با احمد الشرع نیز تلاشی برای هماهنگی بیشتر بیروت با دمشق و همسویی مستقیم با اهداف رژیم صهیونیستی در جهت تضعیف محور مقاومت تلقی میشود. همچنین سفر احتمالی جوزف عون به واشینگتن و گمانهزنیها درباره دیدار او با بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر صهیونیستی این تصور را تقویت کرده که دولت فعلی لبنان نماینده واقعی همه جریانهای سیاسی و اجتماعی این کشور نیست. از اینرو، سکوت دولت در برابر کشتار مردم جنوب لبنان نشان میدهد که رویکرد حاکم بر دولت بیش از آنکه ملی باشد، رنگ و بوی «طایفهای» دارد. زیرا اگر مردم غیر از شیعیان لبنان مورد حمله ارتش صهیونیستی قرار میگرفتند طبیعتا رژیمهای عربی و مقامات بیروت واکنش جدی نشان میدادند اما نسبت به کشتار شیعیان بیتوجه هستند».
نگاه منفی مقاومت به حاکمان سوریه
هانی زاده در ادامه گفتگوی خود درباره اینکه دیدگاه مقاومت لبنان نسبت به دیدار نواف سلام با حاکمان جدید دمشق چیست، تاکید کرد:«مقاومت لبنان نگاه منفی به حاکمیت جدید سوریه دارد، زیرا معتقد است احمد الشرع در چارچوب سیاستهای آمریکا و برخی رژیمهای عربی حرکت میکند و تلاش دارد با نزدیک شدن به غرب، زمینه برقراری روابط دیپلماتیک با رژیم صهیونیستی را نیز فراهم سازد. از نگاه جریان مقاومت، دولت موقت سوریه در سالهای اخیر فاصله زیادی با محور مقاومت پیدا کرده و همین مسئله موجب افزایش بیاعتمادی گسترده میان حزبالله و حاکمان جدید دمشق شده است. به همین دلیل، شکاف سیاسی و راهبردی میان دو طرف عمیقتر از گذشته به نظر میرسد».
لازم به ذکر است که حزبالله در زمان جنگ داخلی سوریه با گروههایی که امروز در راس قدرت این کشور قرار دارند درگیر بود و در آن دوران در کنار متحدان خود با این گروههای مسلح جنگید و تعداد زیادی از عناصر این گروهها توسط نیروهای حزبالله کشته شدند و همین دشمنی همچنان در حافظه سیاسی مقاومت و حاکمان دمشق باقی مانده است. به همین دلیل، از نگاه حزبالله، تغییر ظاهر یا مواضع تروریستهای سابق به معنای تغییر واقعی ماهیت آنها نیست و با اینکه امروز در هرم قدرت هستند، حزبالله همچنان نسبت به آنها دیدگاه مثبتی ندارد و آنها را به رسمیت نمیشناسد.
نقش مخرب ریاض- واشینگتن
این کارشناس مسائل بینالملل در ادامه اظهارات خود، سفر نواف سلام به دمشق را در چارچوب تحرکات جدید آمریکا و عربستان سعودی در منطقه ارزیابی کرد و گفت:«آمریکا و عربستان نقش تخریبی در لبنان ایفا میکنند و تلاش دارند از طریق فشارهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی، حزبالله را در تنگنا قرار داده و زمینه خلع سلاح این جنبش را فراهم کنند. برخی گزارشها نشان میدهد احتمال دارد نیروهای وابسته به دولت موقت سوریه وارد خاک لبنان شوند و با نیروهای حزبالله درگیر شوند. مجموعه این تحرکات نشان دهنده شکلگیری یک توطئه مشترک عربی، عبری و آمریکایی علیه مقاومت لبنان است، سناریویی که هدف اصلی آن تضعیف جایگاه حزبالله در معادلات داخلی و منطقهای عنوان میشود».
آمریکا و عربستان به دنبال این هستند با خلع سلاح حزبالله و حذف آن از عرصه سیاسی لبنان، نفوذ خود را در لبنان افزایش دهند. در چنین شرایطی، تضعیف جریان مقاومت میتواند زمینه را برای اشغالگری رژیم صهیونیستی فراهم کند تا بتوانند نقشههای شوم خود را اجرایی کنند و به همین خاطر روی دولت لبنان حساب ویژه باز کردهاند.
