الوقت- در پی سخنان اخیر حضرت آیتالله سید علی خامنهای، رهبر معظم انقلاب اسلامی، همزمان با آغاز دور دوم مذاکرات هستهای ایران و آمریکا در ژنو، رسانههای بینالمللی و منطقهای بازتابی گسترده و بعضاً متفاوت از این مواضع ارائه کردند؛ بازتابی که از برجستهسازی بعد بازدارندگی نظامی ایران تا تمرکز بر پیامهای سیاسی خطاب به واشنگتن را دربر میگرفت.
همزمانی سخنان با مذاکرات ژنو
اظهارات رهبر انقلاب در شرایطی مطرح شد که دور جدید گفتوگوهای هستهای میان تهران و واشنگتن در ژنو آغاز شده بود؛ موضوعی که بسیاری از رسانهها آن را بهعنوان نقطه کانونی پوشش خبری خود انتخاب کردند.
شبکه Al Jazeera English با اشاره به همزمانی این سخنان با مذاکرات، تیتر زد که رهبر ایران تأکید کرده است آمریکا قادر به نابودی جمهوری اسلامی نخواهد بود. این رسانه قطری تلاش کرد پیوند میان فضای دیپلماتیک ژنو و پیام بازدارنده تهران را برجسته کند و سخنان ایشان را در چارچوب تقابل ارادهها میان دو کشور تحلیل نماید.
شبکه France 24 نیز در گزارشی مشابه، بر این گزاره تمرکز کرد که آمریکا در نابودی ایران «موفق نخواهد شد». این شبکه همچنین به گزارش رسانههای ایرانی درباره برگزاری رزمایش دریایی و شلیک موشکهای واقعی در حوالی تنگه هرمز اشاره کرد و آن را در بستر پیام همزمان دیپلماسی و قدرت سخت ایران تحلیل کرد.
برجستهسازی بعد نظامی و بازدارندگی
بخش قابل توجهی از رسانههای منطقهای و بینالمللی، بُعد نظامی سخنان رهبر انقلاب را محور اصلی پوشش خود قرار دادند.
خبرگزاری آناتولی ترکیه نوشت که آیتالله خامنهای هشدار داده ناوهای جنگی آمریکایی مستقر در خلیج فارس «ممکن است به قعر دریا فرو بروند». این خبرگزاری، با انتخاب این عبارت، تلاش کرد پیام مستقیم بازدارندگی خطاب به ناوگان دریایی آمریکا را در مرکز روایت خود قرار دهد.
پایگاه تحلیلی The Cradle نیز با تیتر اینکه رهبر ایران در بحبوحه مذاکرات وعده داد ناوهای هواپیمابر آمریکایی را «به قعر دریا» بفرستد، بر تقارن میدان و مذاکره تأکید کرد. این رسانه تحلیل کرد که تهران در عین حضور در میز گفتوگو، پیام روشنی از آمادگی نظامی مخابره میکند.
شبکه چینی CGTN نیز با تیتر «رهبر ایران: آمریکا قادر به نابودی ایران نخواهد بود» سخنان ایشان درباره ادعای آمریکا مبنی بر داشتن «قویترین نیروی نظامی جهان» را بازتاب داد. در این گزارش، بر جملهای تأکید شد که حتی قویترین ارتش جهان نیز ممکن است ضربهای فلجکننده دریافت کند که نتواند دوباره سرپا شود.
شبکههای سعودی العربیه و الحدث نیز با تمرکز بر دو محور «ناتوانی ترامپ در نابودی ایران» و «حماقت تعیین نتیجه مذاکرات از پیش»، کوشیدند تصویر دوگانهای از پیام سیاسی و نظامی این سخنان ارائه دهند.
وبگاه روسزبان calibr نیز با لحنی صریحتر، از تهدید به غرق کردن ناوهای هواپیمابر آمریکایی در منطقه سخن گفت و این موضع را نشانهای از سطح بالای تنش راهبردی میان تهران و واشنگتن دانست.
شبکه تلویزیونی العربی با تیتر «خامنهای غافلگیری ایجاد کرد؛ ایران سلاحی برای غرق کردن ناوهای آمریکایی دارد» بهطور خاص بُعد نظامی و توانمندیهای نامتقارن ایران را برجسته کرد.
در لبنان، شبکه المیادین نیز نوشت که رهبر ایران خطاب به ترامپ گفته است چیزی خطرناکتر از ناو هواپیمابر، سلاحی است که میتواند آن را غرق کند. این رسانه بر تهدید «سیلی بسیار دردناک» به ارتش آمریکا تمرکز داشت.
تمرکز بر پیام سیاسی خطاب به ترامپ
در کنار برجستهسازی بعد نظامی، برخی رسانهها بیش از هر چیز بر پیام سیاسی رهبر انقلاب خطاب به رئیسجمهور آمریکا تمرکز کردند.
روزنامه The National تیتر زد که دونالد ترامپ قادر به سرنگونی رژیم نخواهد بود. این رسانه همچنین جملهای از رهبر انقلاب را برجسته کرد که اگر قرار است مذاکرهای انجام شود، تعیین نتیجه از پیش «اشتباه و احمقانه» است.
روزنامه القدس لعربی چاپ لندن نیز در گزارشی به نقل از رسانههای رسمی ایران نوشت که ترامپ همچون رؤسایجمهور پیشین آمریکا در برابر جمهوری اسلامی ناکام خواهد ماند؛ روایتی که بیشتر بر استمرار تاریخی تقابل تهران–واشنگتن تمرکز داشت.
در یمن، شبکه المسیره با پوشش گسترده این بیانات، بر گزاره «ارتش مدعی آمریکا ممکن است ضربهای قاطع دریافت کند که نتواند پس از آن برخیزد» تأکید کرد و آن را در چارچوب مقاومت منطقهای تحلیل نمود.
پوشش در رسانههای آسیایی
در هند، رسانه «تامیز ایندیا» با تیتر «صراحت خامنهای: میتوان کشتی جنگی را به کف دریا فرستاد» تلاش کرد لحن قاطع و صریح این مواضع را برجسته کند. این بازتاب نشان میدهد که پیامهای صادره از تهران تنها محدود به رسانههای خاورمیانه نبوده و در سطح آسیا نیز مورد توجه قرار گرفته است.
اجماع بر گستردگی و اهمیت پیام
مرور پوشش رسانههای مختلف نشان میدهد که سخنان رهبر انقلاب اسلامی نهتنها در سطح منطقهای بلکه در رسانههای بینالمللی بازتابی وسیع داشته است. در عمده این رسانهها سخنان رهبر انقلاب بهعنوان موضعی تعیینکننده در آستانه مذاکرات ژنو تلقی شد.
همزمانی پیام بازدارندگی نظامی با تأکید بر منطق مذاکره عادلانه، تصویری دوگانه اما مکمل از راهبرد ایران ارائه داد؛ راهبردی که بر اساس آن، دیپلماسی بدون پذیرش فشار و تهدید معنا دارد و قدرت سخت، پشتوانه قدرت چانهزنی است.
حجم و تنوع بازتابها نشان میدهد که این مواضع نه صرفاً یک سخنرانی داخلی، بلکه پیامی راهبردی با مخاطبان منطقهای و جهانی بوده است؛ پیامی که در بحبوحه مذاکرات ژنو، بار دیگر معادله «میدان و دیپلماسی» را در کانون توجه رسانههای بینالمللی قرار داد.
