الوقت - دیدار روز چهارشنبه دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو در کاخ سفید با محوریت ایران برگزار شد. پس از این دیدار، ترامپ در شبکه اجتماعی خود تأکید کرد خواستار ادامه مذاکرات با ایران است اما «گزینههای دیگر» را نیز روی میز نگه داشته است.
با این حال، نکته کلیدی ترامپ پس از این دیدار بیان این جمله بود که در این جلسه هیچ تصمیم قطعی اتخاذ نشد جز اینکه من تأکید کردم مذاکرات با ایران ادامه یابد تا ببینیم آیا میتوان به توافق رسید یا خیر؟
سفر نتانیاهو به واشنگتن هفتمین سفر او به این شهر برای دیدار با ترامپ بود، اما لحن پیام ترامپ پس از این دیدار و گزارشها حکایت از آن دارد که نتایج هفتمین دیدار نتانیاهو با ترامپ در واشنگتن با دیدارهای قبلی او بسیار متفاوت بوده است.
اختلاف در ظاهر
تاکید ترامپ بر این که در جلسه با نتانیاهو به هیچ تصمیم قطعی نرسیده است، در ظاهر نوعی اختلاف ظاهری را میان نتانیاهو و ترامپ نشان میدهد، اما به نظر میرسد که چنین اختلافی بیشتر یک نمایش باشد تا یک واقعیت!
در واقع بیش از هر چیز هدف نتانیاهو از دیدار با ترامپ تحت تاثیر قرار دادن مذاکرات واشنگتن و تهران بوده است، اما نشانهای در دست نیست که نشان دهد نتانیاهو به این هدف خود رسیده باشد. «ایدان کوولر»، خبرنگار رسانه عبری زبان«واللا» در آمریکا نیز درباره دیدار ترامپ و نتانیاهو نوشته است که هدف نتانیاهو از این دیدار، رساندن صدای مخالفت با مذاکره با ایران به کاخ سفید و کسب اطلاعات از ابعاد مذاکره واشنگتن و تهران بوده است. این خبرنگار عبری زبان در این ارتباط نوشته است: برای نتانیاهو مهم بود مطمئن شود ترامپ فقط سخنان ویتکاف(درباره لزوم مذاکره با ایران را) نمیشنود. در اردوگاه راست تل آویو ادعا میکنند ویتکاف و کوشنر سادهلوح هستند و برای نتانیاهو مهم بود به تمام ابعاد پرونده مذاکره با ایران اطلاعاتی بیاید.(به همین دلیل نتانیاهو با ترامپ دیدار کرد)
«آرون دیوید میلر»، مذاکره کننده ارشد سابق آمریکا هم درباره دیدار نتانیاهو و ترامپ نوشت: واضح است که نه ترامپ و نه نتانیاهو هیچ منفعت مستقیمی جز یک دیدار خوب و نمایش وحدت نداشتند. با این حال، هر دو سیاستمدار ماهری هستند — استاد در هنر فریب و مانور سیاسی. مشکل برای نتانیاهو این است که دیگر سال ۲۰۱۵ نیست؛ دیگر نمیتوان رئیس جمهوری را دور زد که مالک کامل حزب جمهوریخواه است.
تلاش نتانیاهو برای خروج از انزوا
نتانیاهو پیش از دیدار با ترامپ، با وجود هفتهها تردید، به نهاد «شورای صلح» مورد نظر آمریکا پیوست. نهادی که ترکیه و قطر را نیز شامل میشود و پیشتر نتانیاهو پیوستن به آن را رد کرده بود.
کارشناسان این تصمیم را ناشی از محاسبات راهبردی تل آویو در قبال غزه و ایران میدانند و آن را گزینهای برای نتانیاهو جهت حضور در کنار قدرتهای منطقهای بهجای انزوا توصیف کردهاند. در واقع رژیم صهیونیستی در حال حاضر در منطقه یک بازیگر منزوی به شمار میرود و نتانیاهو با اعلام ورود به شورای صلح غزه تلاش داشته تا نشان دهد که تل آویو منزوی نیست. فراتر از این به نظر میرسد که پیوستن نتانیاهو به شورای صلح ترامپ، نشانهای از امتیاز تل آویو به واشنگتن بود تا ترامپ را راضی به همراهی با سیاستهای تل آویو در قبال ایران کند. در عین حال نتیجه ظاهری مذاکرات اخیر نتانیاهو و واشنگتن حاکی از آن است که حداقل این جلسه فاقد دستاوردی برای تل آویو بوده است.
عدم برگزاری جلسه خبری با خبرنگاران هم (که معمولا پس از مذاکرات نتانیاهو و ترامپ در مذاکرات پیشین برگزار میشد) نشانه دیگری از این است که نتانیاهو در واشنگتن حداقل در ظاهر نتوانسته به اهداف موردنظر دست یابد و ترک زودهنگام کاخ سفید توسط نتانیاهو پس از پایان جلسه 3 ساعته از ظاهری تنش آمیز در گفتگو میان مقامات صهیونیستی و آمریکایی حکایت داشت.
تردید ترامپ از ورود به جنگ!
با وجود تلاش نتانیاهو برای کشاندن آمریکا به جنگ و تقابل نظامی با ایران، اما تاکید روز گذشته ترامپ مبنی بر ادامه مذاکرات حاکی از آن است که ترامپ هنوز برای درگیری نظامی با ایران به قطعیت نرسیده است. جی دی ونس، معاون رئیس جمهوری آمریکا نیز روز گذشته در اظهاراتی تازه درباره وضعیت مذاکرات با تهران گفته بود که ماموریت ما مذاکره با تهران است، چون این ماموریت را رئیس جمهور برای ما مشخص کرده است.
پیش از این نیز، بسیاری در آمریکا نسبت به جنگ علیه ایران هشدار داده بودند، از جمله «جفری ساکس»، تحلیلگر و کارشناس آمریکایی درباره جنگ با ایران گفته بود: «جنگ با ایران بسیار خطرناک و برای ایالات متحده آمریکا زیانبار خواهد بود. اسرائیل نزد ترامپ و همچنین در سیاست آمریکا صدایی بسیار قدرتمند دارد و بدون تردید خواهان جنگ است. ایران کشوری با جمعیتی ۹۰ میلیونی و توان موشکی بسیار گسترده و مردمی مصمم است. ترامپ باید به نصیحت کشورهای منطقه گوش دهد زیرا فرد چندان باهوشی نیست. ایران بهخودیخود کشوری قدرتمند است و دوستان قدرتمندی نیز دارد.»
توان موشکی ایران، پاسخ متقابل ایران و ورود بازیگران مقاومت در منطقه علیه اهداف و منافع آمریکا مهمترین دلایلی هستند که باعث شده تا بسیاری در آمریکا نسبت به جنگ علیه ایران دچار تردید باشند. این را نیز باید در نظر داشت که ترامپ در داخل آمریکا با موافقت گسترده افکارعمومی برای جنگ علیه ایران مواجه نیست و حامیان و پایگاه سنتی ترامپ در آمریکا نیز که در جنبش ماگا شناخته میشوند، خواستار عدم مداخله آمریکا در تحولات پرتنش غرب آسیا هستند.
سایر تحولات منطقه نیز حاکی از آن است که واشنگتن در حال عقب نشینی در برابر تهدیدات اولیه خود علیه ایران است، از جمله روز گذشته هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه به به فایننشال تایمز گفت: واشنگتن آماده سازش با ایران در مورد غنیسازی اورانیوم است. این نقل قول وزیر خارجه ترکیه تازه ترین نشانه از عقب نشستن واشنگتن در برابر تهدیدات خود علیه تهران در موضوع پرونده هستهای است.
