نه تنها دودستگی و شکاف عمیق در جامعه آمریکا مشاهده میشود، بلکه حزب جمهوریخواه نیز با اختلافات شدید داخلی به مرز فروپاشی رسیده است
به گزارش «الوقت» در فاصله تنها 15 روز مانده تا پایان دوران ریاست جمهوری دونالد ترامپ در کاخ سفید، جامعه سیاسی آمریکا بزرگترین بحران سیاسی تاریخ خود بعد از دوران جنگ داخلی این کشور در سالهای ۱۸۶۱ تا ۱۸۶۵ را تجریه میکند. اکنون نه تنها دودستگی و شکاف عمیق در جامعه مشاهده میشود، بلکه حزب جمهوریخواه نیز با اختلافات شدید داخلی به مرز فروپاشی رسیده است.
صفبندیها به عرصه تقابلهای خیابانی میان طرفداران حزب جمهوریخواه و دموکرات نیز کشیده شده و این امکان وجود دارد که حتی درگیری مسلحانه میان دو طرف فردا چهارشنبه (6 ژانویه/ 16 دی) همزمان با تجمع هواداران ترامپ در شهر واشنگتن به وقوع بپیوندد. سر نه تمامی این بلواها، بحرانها و اختلافات و شلوغیها نیز به یک نفر بازمیگردد: «دونالد ترامپ».
افشای رسوایی بزرگ دونالد ترامپ در جورجیا
مهمترین جنجال سیاسی ترامپ طی روزهای اخیر را بدون تردید میتوان پیرامون افشای گفتگوی تلفنی ضبط شده او با مقامهای سیاسی ارشد ایالت جورجیا مورد ارزیابی قرار داد. اخیرا روزنامه واشنگتن پست یک گفتگوی تلفنی را منتشر کرد که ترامپ در آن تماس از برد رافن اسپرگر معاون فرماندار ایالت جورجیا خواسته است تا آرا کافی برای پیروزی وی در این ایالت را پیدا کند. تعدادی از سناتورهای جمهوریخواه قصد دارند در نشست 6 ژانویه کنگره، نتایج آرا الکترال را به چالش بکشند. ترامپ نیز هنوز حاضر به پذیرش شکست در برابر جو بایدن نشده است.
این رسوایی ترامپ سطحی گسترده از واکنشها را در میان نمایندگان کنگره و کارشناس حقوقی در پی داشته است. در همین زمینه، ویپ دیک دوربین سناتور دموکرات در واکنش به تماس تلفنی جنجالی دونالد ترامپ با مقامهای ایالت جورجیا برای تغییر نتایج انتخابات به نفع وی، تاکید کرد: «این اقدام ترامپ شایسته چیزی غیر از تحقیقات کیفری و مجرمانه نیست.»
همچنین، باب بائور مشاور ارشد بایدن در این باره گفت: «ما اکنون اسناد غیرقابل انکاری داریم که رئیس جمهور به یک مقام حزب خود فشار آورده و او را تهدید کرده است تا وی را وادار کند شمارش قانونی آرا یک ایالت را لغو کند و نتیجه انتخابات را به نفع خودش تغییر دهد. این کل ماجرای ننگین حمله ترامپ به دموکراسی آمریکا را نشان می دهد.»
واپسین امید ترامپ؛ دودستگی جمهوریخواهان در روز سرنوشتساز
در وضعیت کنونی، ترامپ با ناامید شدن از تمامی راهکارهایی برای لغو نتیجه انتخابات در سوم نوامبر 2020 در پیش گرفته یود، واپسین امید خود را به نشست روز چهارشنبه (فردا) کنگره آمریکا معطوف کرده است. واپسین امید ترامپ در شرایطی است که 100 نماینده جمهوریخواه قصد دارند در نشست 6 ژانویه کنگره نتایج انتخابات جنجالی 3 نوامبر را به چالش بکشند.
بر اساس قانون اساسی آمریکا، به دنبال هر انتخابات ریاست جمهوری که در اولین سه شنبه پس از روز اول نوامبر برگزار میشود نشستی در اولین روزهای سال بعد در کنگره برگزار میشود تا نتیجه رای گیری در کالج الکترال برای تعیین رئیس جمهوری آینده به طور رسمی تائید شود. در دورههای گذشته، جلسه بعد از اول ژانویه سال جدید به طور معمول جنبهای تشریفاتی دارد اما اکنون این بار به نظر میرسد نشست اخیر کنگره به یک رویارویی سیاسی تمام عیار تبدیل شود. هر گاه یکی از اعضای مجلس نمایندگان به همراه یکی از سناتورها در جلسه کنگره به نتیجه آرای الکترال در یکی از ایالتها اعتراض کنند آن اعتراض باید مورد بررسی قرار گیرد. هر دو مجلس به طور جداگانه اعتراض مطرح شده را حدود دو ساعت به بحث میگذارند و سپس برای قبول یا رد آن رای گیری میکنند.
به این ترتیب اگر یکی از اعضای مجلس نمایندگان به تنهایی به نتیجه انتخابات در یکی از ایالتها اعتراض کند آن اعتراض قابل رسیدگی نخواهد بود. تعداد زیادی از اعضای جمهوریخواه مجلس نمایندگان و شماری از سناتورهای جمهوریخواه اعلام کردهاند که به نتیجه رای گیری در ایالتهایی که دونالد ترامپ مدعی «تقلب» در آنها شده است اعتراض خواهند کرد. در دهههای اخیر اعتراض رسمی به نتیجه انتخابات ریاست جمهوری تنها در سالهای ۱۹۶۹ و ۲۰۰۵ صورت گرفت. هر دو بار نیز کنگره اعتراضها را وارد ندانست. با توجه به اکثریت دموکراتها در مجلس نمایندگان احتمال موافقت این نهاد با یکی از اعتراضهای مطرح شده در عمل وجود ندارد.
این وضعیت در حالی است که شماری از چهرههای سرشناس حزب جمهوریخواه از جمله میچ مک کانل، رهبر اکثریت جمهوریخواه در مجلس سنا با اعتراض به نتیجه انتخابات ریاست جمهوری در جلسه روز چهارشنبه آینده کنگره مخالف هستند. میچ مک کانل پس از رای گیری در کالج الکترال که با پیروزی جو بایدن با ۳۰۶ رای در برابر ۲۳۲ رای برای دونالد ترامپ همراه بود به نامزد دموکراتها به عنوان رئیس جمهوری منتخب آمریکا تبریک گفت؛ تصمیمی که در آن زمان اعتراض دونالد ترامپ را که همچنان از پذیرش شکست خودداری میکند، برانگیخت.
امکان انحلال حزب جمهوریخواه و تکرار تاریخ
وضعیت اختلافات در حزب جمهوریخواه فرضیه احتمال انحلال این حزب مطرح شده است. البته این رخداد را میتوان مسبوق به سابقه دانست؛ بهگونهای که در ادوار قبلی انتخابات آمریکا اینکه کنگره اعتراضات مطرحشده درباره انتخابات را وارد بداند موضوعی سابقهدار است. در سال 1873، مثلاً کنگره آمریکا به صحیح نبودن آرای آرکانزاس و لوئیزیانا رأی داد. با این وجود، این رأی کنگره نتوانست در انتخاب مجدد «یولیسیز سایمن گرانت» به عنوان رئیسجمهور آمریکا اخلال ایجاد کند.
چهار سال بعد، در سال 1877 هم فرایند انتخابات رئیسجمهور آمریکا جنجالی شد و کنگره کمیتهای مشترک برای حل و فصل مناقشههای انتخاباتی بین «ساموئل تیلدن»، نامزد حزب دموکرات و «راثفور هایس» تشکیل داد. این کمیته سرانجام توانست اختلافات را حل کرده و با تأیید نتیجه انتخابات هایس را به عنوان رئیسجمهور انتخاب کرد.
با این حال، جدا از اینکه این جدالها اثری روی نتیجه انتخابات داشته باشد یا خیر، آنها را میتوان رویدادی مهم به خصوص برای حزب جمهوریخواه دانست. «استیو اشمیت»، یکی از کارشناسان مسائل راهبردی حزب جمهوریخواه گفته جلسه 6 ژانویه میتواند این حزب را به «بخشهای آشتیناپذیر» تقسیم کند. او پیشبینی کرده اتفاقات 6 ژانویه میتواند همانند اتفاقاتی که سالها دورتر رخ داد و به انحلال «حزب ویگ» منجر شد، به اضمحلال حزب جمهوریخواه منجر شود.
واشنگتن در وضعیت آمادهباش
بنابر اعلام رسانهها، قرار است هواداران ترامپ در تلاش برای تقویت ادعای ثابت نشده رئیس جمهوری آمریکا مبنی بر تقلب گسترده در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۰، روزهای سه شنبه و چهارشنبه در خیابان های پایتخت راهپیمایی کنند. همین امر نگرانی شدید مقامات امنیتی واشنگتن را در پی داشته است. پلیس واشنگتن با نصب تابلوهایی در مرکز شهر، حمل هر نوع سلاح گرم در جریان تظاهرات را غیرقانونی خواند و «رابرت کانته» سرپرست پلیس واشنگتن نیز از مردم خواست در صورت مشاهده افراد مسلح، مقام های مسئول را مطلع کنند.
حکم محدودیت حمل سلاح در این منطقه برای روزهای دوشنبه تا پنجشنبه هفته جاری صادر شده است. این محدودیت در حالی اعمال می شود که «انریکه تاریو» رهبر یک گروه راستگرای خشونت بار تحت عنوان «پسران مغرور» در واشنگتن بازداشت و به تخریب اموال عمومی در جریان اعتراض قبلی طرفداران ترامپ و همچنین به تخلف با سلاح گرم متهم شده است.
فراتر از صفآرایی معترضان در شهر واشنگتن که این شهر را به یک میدان جنگ تمامعیار تبدیل کرده، بسیاری از سیاستمداران و نظامیان آمریکایی به شدت نگران سوءاستفاده ترامپ از قدرت خود به عنوان فرمانده کل قوا در مسیر اعلام حکومت نظامی یا استفاده از ارتش برای برگرداندن نتیجه انتخابات هستند. در همین راستا شاهد هستیم که اخیرا ۱۰ وزیر دفاع پیشین آمریکا با انتشار یک بیانیه مشترک اعلام کردند که ارتش نباید هیچ گونه نقشی در تلاشهای ترامپ برای مسدود کردن انتقال قدرت به جو بایدن داشته باشد.