ترامپ با آگاهی دقیق از این مسأله که در آمریکا رسانهها به عنوان ابزاری در راستای منافع قدرت و سرمایه عمل میکنند معتقد است که در پشت پرده انتقادات رسانه های معروف جناح مخالف وی قرار دارد.
به گزارش «الوقت» دونالد ترامپ رئیس جمهور جنجالی ایالات متحده روز یکشنبه 22 اکتبر /30 مهر در پاسخ به انتقادهایی که از وی برای استفاده بیش از حد از توییتر صورت میگیرد، در مصاحبهای با «فاکس بیزینس» در راستای توجیه استفاده بیش از حد خود از توییتر بیان داشت: «صادقانه اگر نگاه کرد بدون توییتر الآن در این جایگاه نبودم. توییت کردن مانند یک ماشین تایپ است، وقتی پیامها را ارسال میکنم، بلافاصله شما پیامها را در صفحه نمایش [موبایلتان] آن را میخوانید». این در حالی است که رهبران جمهوریخواه از ترامپ درخواست کرده بودند که به توییترهای خود پایان دهد. در سخنان ترامپ آشکار است که هدف وی دادن ارزشی کم سابقه به توییتر در تقابل با رسانههای آمریکا است و او میخواهد با حذف واسطههای رسانهای که سخنان وی را گزینش شده به مخاطبان ارائه میدهند، مستقیماً با مردم در ارتباط باشد تا از این طریق مخالفت خود را با این رسانهها بهصورت هرچند ضمنی بیان کند. رئیسجمهوری آمریکا همچنین گفت: «زمانی که یک نفر چیزی درباره من میگوید، میتوانم باشم و از آن مراقبت کنم.»
مشخصاً سخنان ترامپ شکاف میان او و رسانههای آمریکا را عمیق و عمیقتر میکند. این نخستین بار نیست که میان ترامپ و رسانههایی همچون سی ان ان و ان بی سی درگیری لفظی پیش میآید، اما نکته جالب درگیری اخیر ارائه بدیل و جایگزین برای رسانههای آمریکا توسط دونالد ترامپ است چراکه وی در این مصاحبه بر اهمیت توییتر و همچنین لزوم ارتباط بیواسطه با مردم تأکید داشت.
در راستای درگیری ترامپ با رسانههایی چون سیانان میتوان به ویدئویی ساختگی اشاره کرد که ترامپ آن را دو ماه پیش از طریق حساب توییتری خود منتشر ساخت. در این ویدئوی کوتاه دونالد ترامپ در سالن کشتی کج نماینده سیانان را به بار کتک میگیرد و او را ضربه فنی میکند. سیانان نیز در واکنش به این اقدام عمل ترامپ را کودکانه خواند. این تنشها مربوط بهپیش از ریاست جمهوری ترامپ است؛ در نخستین کنفرانس مطبوعاتی ترامپ بعد از انتخابات ریاست جمهوری، وی به خبرنگار سیانان اجازه پرسیدن سوال را نداد و در پاسخ به اعتراض خبرنگار شبکه سیانان بیان داشت: رسانهی شما اخبار غلط منتشر میکند لذا به شما اجازه نمیدهم سؤال بپرسید سازمان شما (CNN) وحشتناک است». ترامپ همچنین در توییتر خود بارها نسبت به رسانههای مختلف آمریکا جبههگیری کرده است، بهعنوان مثال او در توییتی انبیسی را سازمانی جعلی خواند. دونالد ترامپ هیچگاه با رسانهها روابط دوستانه نداشته است و اکنون توییتر برای او ابزاری برای دور زدن این رسانهها قلمداد میشود.
بر این اساس میتوان علت سخنان اخیر ترامپ را در چند محور مورد بررسی قرار داد.
- نخستین دلیل به ماهیت خود رسانهها در ایالات متحده باز میگردد. رسانهها در این کشور نه نماد آزادی بیان بلکه ابزاری در راستای منافع قدرت و سرمایه عمل میکنند. نظام حاکم در آمریکا یک نظام کاپیتالیستی است و در چنین نظامی همانطور که از نامش هم پیداست، پول حرف اول را میزند. با این حال، پول هر چهقدر هم که زیاد باشد، به تنهایی نمیتواند منافع صاحبش را تأمین کند، به ویژه اگر این منافع با منافع عموم مردم در تضاد باشد. اینجاست که نقش یک بازیگر بیاندازه مهم برجسته میشود؛ بازیگری که حتی از پول هم مهمتر است: رسانه. بنابراین در آمریکا، هر کس پول و رسانه داشته باشد، میتواند منافع خود را تأمین کند و رسانهها در اتحاد با قدرت و ثروت به بهانه حمایت از منافع ملی برنامه های خود را به پیش می برند. ترامپ با آگاهی دقیق از این مسأله با توجه به اینکه خود وی نیز یکی از افراد ثرتمند این جامعه بوده و در رسانه ها سابقه فعالیت طولانی مدت دارد، معتقد است که جناح مخالف وی بر رسانههایی که از آنها بهعنوان پایگاه دروغ پراکنی و شایعهپردازی نام میبرد اعمال نفوذ دارند.
- دومین علت به ویژگیهای خاص خود ترامپ باز میگردد. ترامپ با توجه به اقدامات جنجال برانگیز و بدور از دوراندیشی خود، همواره هدف انتقادهای گوناگون و شدید است. کنشهای غیرعادی ترامپ از جذابیت بالایی برای خبرگزاریها برخوردار میباشد؛ لذا مانور زیاد این رسانهها بر این اقدامات، به مزاج وی ناخوشایند است. همچنین ترامپ نشان داده است که شخصیتی بهشدت تهاجمی دارد که کوچکترین نقد را بر نمیتابد لذا انتقادات از خود را با توییترهای تند که از روسای جمهور انتظار نمی رود پاسخ میدهد.
- اهمیت رسانهها در ایالات متحده نه صرفاً بر انتقال اطلاعات بلکه چگونگی انتقال برای جهت دادن و مهندسی کردن جامعه است. رسانهها همواره در سیاست آمریکا مورد توجه قرار دارند، چراکه ابزاری بسیار کار آمد در راستای جهت دهی به افکار عمومی هستند. از آنجا که هجمههای سیاسی نسبت به ترامپ افزایش یافته است و علاوه بر حزب دموکرات، برخی از جریانات جمهوری خواه تمایلی برای ادامهی ریاست جمهوری ترامپ در دوره دوم ندارند و او را لایق پست ریاست جمهوری ایالات متحده نمیدانند سعی دارند بانفوذ بر رسانهها از محبوبیت وی بکاهند. ترامپ با نقد از این رسانهها در راستای خنثی کردن این امکان حرکت میکند.
به طور کلی با توجه به شکاف میان ترامپ و رسانههای داخلی آمریکا، ترامپ درصدد است از طریق اهمیت دادن به توییتر از قدرت رسانهها بکاهد و همانگونه که بیان شد بهنوعی آنها را دور بزند. سخنان امروز ترامپ نشانگر این است که هرچه از زمان ریاستجمهوری ترامپ میگذرد این شکاف عمیقتر خواهد شد.