الوقت - نشست سهجانبه دونالد ترامپ، شی جینپینگ و ولادیمیر پوتین در شهر شنژن چین، با وجود اهمیت تاریخی و تبلیغات گسترده کاخ سفید، به توافق تعیینکنندهای در مهمترین پروندههای بینالمللی منجر نشد. جنگ ایران، جنگ اوکراین، اختلافات تجاری واشنگتن و پکن و محدودسازی تسلیحات هستهای همچنان بدون راهحل مشخص باقی ماندند.
تصاویر استقبال شی از ترامپ، حضور پوتین در کنار دو رئیسجمهور و تشریفات گسترده نشست، بازتاب زیادی در رسانهها داشت؛ اما محدودیت دسترسی خبرنگاران و نبود کنفرانس خبری مشترک، ابهام درباره نتایج مذاکرات را افزایش داد. بررسی ارزیابی اندیشکدهها و رسانههای آمریکایی نشان میدهد بسیاری از تحلیلگران، چین و روسیه را برندگان نمادین این نشست و ترامپ را فاقد دستاورد راهبردی ارزیابی کردهاند.
ارزیابی اندیشکدههای آمریکایی
۱. شورای روابط خارجی آمریکا (CFR)
مایکل فرومن، رئیس این شورا، نشست را نمونهای از «هیاهوی بسیار برای تقریباً هیچ» توصیف کرد. به اعتقاد او، پوتین بیشترین بهره نمادین را برد و مذاکرات نتوانست درباره جنگ ایران و اوکراین دستاورد مشخصی ایجاد کند.
۲. مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی (CSIS)
کارشناسان این مرکز، از جمله توماس کریستنسن، تأکید کردند بیانیه مشترک فاقد توافقهای مهم بود. به اعتقاد آنها، چین حاضر نشد تعهد عملی برای محدودسازی زرادخانه هستهای خود بپذیرد.
۳. شورای آتلانتیک (Atlantic Council)
ملانی هارت، مدیر ارشد بخش چین این شورا، نشست را «سراسر تصویر و فاقد محتوا» توصیف کرد. دنیل فرید نیز معتقد بود ترامپ فرصت تقویت جایگاه آمریکا و متحدانش را از دست داد.
۴. صندوق مارشال آلمان در آمریکا (GMF)
بانی گلیزر تأکید کرد نشست شنژن را نباید با توافق تاریخی یالتا مقایسه کرد. به گفته او، بیانیه پایانی فاقد اهداف مشخص، زمانبندی و سازوکار اجرایی بود.
۵. شورای شیکاگو در امور جهانی
پل هیر، کارشناس سیاست خارجی آمریکا، نتایج نشست را در حد حرفهای بزرگ و دستاوردهای اندک ارزیابی کرد. او به حلنشدن اختلافات تجاری، مواد معدنی کمیاب و پرونده فناوری میان واشنگتن و پکن اشاره کرد.
۶. مرکز استیمسون (Stimson Center)
یون سان، مدیر برنامه چین در این مرکز، معتقد بود پکن از نظر تشریفاتی برنده نشست شد، بدون آنکه امتیاز مهمی بدهد. کریستوفر پریبل نیز تأکید کرد تصاویر دیپلماتیک الزاماً به معنای موفقیت سیاسی نیستند.
۷. مؤسسه مطالعات امنیتی CNA
الیزابت ویشنیک، کارشناس روابط چین و روسیه، پوتین را بزرگترین برنده سیاسی نشست دانست. به اعتقاد او، رئیسجمهور روسیه توانست پس از سالها فشار غرب، در کنار رهبران آمریکا و چین ظاهر شود.
۸. انجمن کنترل تسلیحات آمریکا
داریل کیمبال، مدیر اجرایی این انجمن، توافق درباره ضرورت جلوگیری از جنگ هستهای را مثبت اما ناکافی دانست. او تأکید کرد بدون برنامه عملی و زمانبندی مشخص، چنین بیانیههایی تأثیر چندانی بر کاهش تسلیحات ندارند.
۹. مؤسسه امریکن اینترپرایز (AEI)
کایل بالزر، پژوهشگر امنیت ملی این مؤسسه، درباره پیامدهای سیاسی حضور ترامپ در کنار دو رقیب آمریکا هشدار داد. از نگاه او، چنین نشستی میتواند نگرانی متحدان واشنگتن درباره جهتگیری سیاست خارجی آمریکا را افزایش دهد.
۱۰. مؤسسه بروکینگز (Brookings)
پاتریشیا کیم معتقد بود واشنگتن دیگر موقعیت مرکزی گذشته را در دیپلماسی قدرتهای بزرگ ندارد. او همکاری راهبردی چین و روسیه و سیاست معاملهمحور ترامپ در قبال متحدان را از عوامل تضعیف موقعیت آمریکا دانست.
۱۱. بنیاد کارنگی برای صلح بینالمللی
کارشناسان این بنیاد، از جمله شینا چستنات گرایتنز و اوریانا مسترو، انتظارات از نشست را محدود ارزیابی کرده بودند. به اعتقاد آنها، توافق درباره کنترل تسلیحات هستهای و رقابت نظامی بدون تغییرات عملی در سیاست دو کشور امکانپذیر نیست.
۱۲. واشنگتنپست (Washington Post)
این روزنامه نوشت شی و پوتین در کنار ترامپی که با مشکلات داخلی و خارجی مواجه است، توانستند صحنه دیپلماسی جهانی را تحت تأثیر قرار دهند. واشنگتنپست همچنین به نبود اطلاعات شفاف درباره نتایج مذاکرات اشاره کرد.
۱۳. لسآنجلس تایمز (Los Angeles Times)
این روزنامه نشست را عقبنشینی ترامپ در برابر رقبای آمریکا توصیف کرد. جان بولتون، مشاور امنیت ملی سابق ترامپ، نیز گفت این دیدار پیام نامناسبی برای متحدان آمریکا داشت و نتیجه ماندگاری برای واشنگتن ایجاد نکرد.
۱۴. آسوشیتدپرس (AP)
آسوشیتدپرس نوشت نشست سهجانبه درباره خطرات هستهای به توافق تعیینکنندهای منجر نشد. این خبرگزاری به حذف جنگ ایران و اوکراین از بیانیه پایانی و تقویت موقعیت دیپلماتیک چین اشاره کرد.
۱۵. سیبیاس نیوز (CBS News)
این شبکه گزارش داد سه رئیسجمهور نتوانستند درباره بحرانهای اصلی جهان به توافق مشخصی برسند. سیبیاس همچنین تأکید کرد پوتین پس از نشست همچنان از مواضع خود درباره جنگ اوکراین عقبنشینی نکرد.
۱۶. سیانان (CNN)
سیانان در ارزیابی خود نوشت نشست بیشتر به نمایش قدرت و روابط شخصی رهبران شباهت داشت تا یک مذاکره راهبردی. به اعتقاد این شبکه، گفتوگو به هدف اصلی تبدیل شد، بدون آنکه اختلافات اساسی حلوفصل شوند.
۱۷. اکسیوس (Axios)
اکسیوس تأکید کرد بیانیه مشترک سه کشور فاقد برنامه مشخص برای کاهش تسلیحات هستهای یا پایان جنگهای ایران و اوکراین بود. این رسانه همچنین از نگرانی متحدان آمریکا درباره نزدیکشدن ترامپ به رهبران روسیه و چین خبر داد.
۱۸. فارن پالیسی (Foreign Policy)
این نشریه نوشت اهمیت اصلی نشست در نمادهای سیاسی آن بود، نه توافقهای واقعی. به اعتقاد تحلیلگران آن، چین توانست تصویر خود را بهعنوان مرکز دیپلماسی قدرتهای بزرگ تقویت کند، بدون آنکه امتیاز مهمی بدهد.
۱۹. رویترز (Reuters)
رویترز در تحلیل خود تأکید کرد دیپلماسی شخصی ترامپ نتوانست به دستاوردهای راهبردی تبدیل شود. حلنشدن اختلافات تجاری، نبود توافق هستهای و فقدان پیشرفت در پروندههای ایران و اوکراین از مهمترین محورهای این ارزیابی بود.
۲۰. رادیو اروپای آزاد (RFE/RL)
این رسانه با بررسی دیدگاه کارشناسان آمریکایی نوشت نشست تاریخی بود، اما دستاورد بزرگی نداشت. تحلیلگران مورد استناد آن، پوتین را به دلیل خروج از انزوای دیپلماتیک و چین را به دلیل تقویت جایگاه بینالمللی، از برندگان نشست دانستند.
