الوقت- بارش شدید باران و جاری شدن سیلاب در نوار غزه، هزاران خانواده فلسطینی را که پس از بیش از سه سال جنگ همچنان در چادرهای فرسوده و اردوگاه‌های آوارگان زندگی می‌کنند، با بحرانی تازه مواجه کرده است. نخستین طوفان زمستانی در غزه ده‌ها هزار چادر را زیر آب برده، وسایل ضروری زندگی آوارگان را نابود کرده و صدها هزار نفر را در معرض خطر سرما، بیماری و بی‌خانمانی دوباره قرار داده است.
دست‌کم ۷۰ هزار چادر محل اسکان آوارگان فلسطینی در پی بارندگی‌های شدید دچار آب‌گرفتگی شده‌اند. دفتر رسانه‌ای دولت غزه اعلام کرده است این بارندگی‌ها تنها در ۱۲ ساعت خسارات گسترده‌ای به محل‌های اسکان آوارگان وارد کرده است. همچنین نیروهای دفاع مدنی غزه طی ۱۰ ساعت حدود ۱۵۰۰ تماس اضطراری از سوی خانواده‌های گرفتار در سیلاب دریافت کرده‌اند. در برخی اردوگاه‌ها ارتفاع آب به ۳۰ تا ۴۰ سانتی‌متر رسیده است.
گزارش میدانی الجزیره از اردوگاه المینا در شمال غزه نشان می‌دهد حدود ۱۷۰۰ خانواده فلسطینی در این اردوگاه زندگی می‌کنند و بارندگی اخیر بخش‌های گسترده‌ای از محل اسکان آنها را به حوضچه‌های گل‌آلود تبدیل کرده است. در اردوگاه‌های دیگر نیز وزش باد شدید موجب تخریب و کنده شدن چادرها شده است.
بسیاری از خانواده‌ها با خیس شدن تشک‌ها، پتوها، لباس‌ها و مواد غذایی خود عملاً امکان ادامه زندگی در چادرهایشان را از دست داده‌اند. در یکی از روایت‌های میدانی الجزیره، رنا حمیده، زن ۲۹ ساله فلسطینی، می‌گوید هنگام بارندگی تمام وسایل خانواده‌اش خیس شده و فرزندانش از شدت سرما به لرزه افتاده‌اند. او که نوزادی دوماهه در آغوش داشته، گفته است در طول شب نمی‌دانسته باید برای جلوگیری از ورود آب به چادر تلاش کند یا کودکانش را گرم نگه دارد.
۹۵۰ هزار آواره در سیلاب
ابعاد بحران فراتر از چادرهای آسیب‌دیده است. بر اساس ارزیابی دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل، حدود ۹۵۰ هزار آواره فلسطینی در مناطقی زندگی می‌کنند که در معرض خطر سیلاب قرار دارند. بیش از ۴۰۰ هزار نفر نیز در مناطق با خطر بالای آب‌گرفتگی ساکن هستند.
الجزیره به نقل از ارزیابی‌های سازمان ملل گزارش داده است حدود ۲۹۴ هزار و ۲۵۰ خانواده فلسطینی پیش از آغاز زمستان به کمک‌های اسکان و سرپناه نیاز دارند، اما تجهیزات و امکانات موجود تنها ۱۸ درصد این نیازها را پوشش می‌دهد. همچنین بیش از یک میلیون و ۵۰۰ هزار آواره فلسطینی زمستان دیگری را در چادرهای فرسوده سپری می‌کنند.
بر اساس گزارش دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل، غزه برای تأمین نیازهای اولیه آوارگان به حدود ۱۲۱ هزار چادر و ۵۶۱ هزار پوشش برزنتی نیاز دارد؛ در حالی که ذخایر موجود فاصله بسیار زیادی با این میزان دارد.
سازمان بین‌المللی مهاجرت نیز اعلام کرده است حدود ۱.۸ میلیون نفر در غزه به کمک‌های اسکان و سرپناه نیاز دارند. بیش از نیمی از چادرهای موجود فرسوده هستند و توانایی محافظت از خانواده‌ها در برابر بارندگی و سرمای زمستان را ندارند.
۴۴ هزار فلسطینی در ساختمان‌های مخروبه
خطر سیلاب تنها به ساکنان چادرها محدود نیست. هزاران خانواده فلسطینی همچنان در ساختمان‌هایی زندگی می‌کنند که در حملات هوایی رژیم صهیونیستی آسیب دیده‌اند و اکنون با بارندگی شدید در معرض خطر فروریختن قرار دارند.
بر اساس گزارش الجزیره به نقل از دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل، حدود ۴۴ هزار فلسطینی در ساختمان‌هایی زندگی می‌کنند که از نظر سازه‌ای ناایمن هستند. همچنین بیش از ۴ هزار ساختمان در سراسر غزه به دلیل خسارات ناشی از حملات هوایی رژیم صهیونیستی نیازمند تخریب کامل یا جزئی هستند.
الجزیره گزارش داده است بیش از ۲ هزار ساختمان تنها در شهر غزه در معرض خطر فروریختن قرار دارند. حجم آوارهای باقی‌مانده در این شهر نیز از ۲۵ میلیون تن فراتر رفته است.
تخریب زیرساخت‌ها؛ ظرفیت مدیریت سیلاب تنها ۲۰ درصد
یکی از عوامل اصلی تشدید بحران، تخریب گسترده زیرساخت‌های شهری غزه در جریان حملات نظامی رژیم صهیونیستی است.
بر اساس اطلاعات شهرداری غزه که الجزیره منتشر کرده است، حدود ۱۵ کیلومتر از خطوط انتقال آب‌های سطحی و ۲۱۲ کیلومتر از شبکه فاضلاب آسیب دیده است. همچنین هشت ایستگاه پمپاژ و سه حوضچه اصلی جمع‌آوری آب‌های بارندگی از مدار فعالیت خارج شده‌اند.
حسنی مهنا، سخنگوی شهرداری غزه، اعلام کرده است ظرفیت باقی‌مانده شبکه برای مدیریت آب باران، حتی در بهترین شرایط، از ۲۰ درصد ظرفیت مورد نیاز فراتر نمی‌رود. شهرداری تلاش کرده است با پاک‌سازی کانال‌های انتقال آب، باز کردن مسیرهای فاضلاب و فعال کردن پمپ‌های موجود از شدت آب‌گرفتگی بکاهد، اما کمبود سوخت، تجهیزات و قطعات یدکی مانع از بازسازی ظرفیت شبکه شده است.
محاصره تجهیزات امدادی و جلوگیری از ورود سرپناه
در همین حال، مقام‌های فلسطینی رژیم صهیونیستی را به جلوگیری از ورود خانه‌های پیش‌ساخته، تجهیزات اسکان و مصالح ساختمانی متهم کرده‌اند.
الجزیره گزارش داده است بر اساس مفاد توافق آتش‌بس، ورود ۶۰ هزار واحد مسکونی سیار و ۲۰۰ هزار چادر به غزه پیش‌بینی شده بود، اما این تجهیزات همچنان با محدودیت ورود مواجه هستند. تاکنون تنها ۲۰ هزار چادر اجازه ورود پیدا کرده‌اند و واحدهای مسکونی سیار نیز در سمت مصری مرز باقی مانده‌اند.
رامی عبده، رئیس دیده‌بان حقوق بشر اروپا-مدیترانه، به الجزیره گفته است محموله‌های بزرگی از چادرها، کاروان‌های مسکونی، خانه‌های پیش‌ساخته و تجهیزات اسکان در مرزهای غزه متوقف مانده‌اند. او تأکید کرده است حتی خانواده‌هایی که در خانه‌ها و آپارتمان‌ها زندگی می‌کنند نیز به دلیل تخریب یا آسیب‌دیدگی حدود ۸۵ درصد خانه‌های غزه، از شرایط ایمن در برابر بارندگی و سرمای زمستان برخوردار نیستند.
به گفته این فعال حقوق بشری، رژیم صهیونیستی همچنان از ورود برخی محموله‌های چوب و تجهیزات اضطراری برای تعمیر ساختمان‌ها جلوگیری می‌کند؛ موضوعی که امکان بازسازی خانه‌های آسیب‌دیده و اسکان مجدد خانواده‌ها را محدود کرده است.
بر اساس برآورد سازمان ملل، نیاز غزه به ۱۲۱ هزار چادر و ۵۶۱ هزار پوشش برزنتی در شرایطی مطرح می‌شود که ذخایر موجود به‌مراتب کمتر از این میزان است و صدها هزار خانواده همچنان بدون سرپناه مناسب به سر می‌برند.
اداره خودگردان غزه؛ اداره بی‌عملی
کمیته ملی اداره غزه که در چارچوب توافق شرم‌الشیخ و با هدف مدیریت امور غیرنظامی، احیای خدمات عمومی و فراهم کردن مقدمات بازسازی تشکیل شد، تاکنون نتوانسته انتظارات ایجادشده را برآورده کند. این ساختار با وجود وعده اداره غزه و بهبود شرایط زندگی مردم، هنوز در استقرار و اجرای مسئولیت‌های خود با مشکلات جدی روبه‌رو است و نتوانسته نقش مؤثری در تأمین سرپناه، احیای زیرساخت‌ها و رفع نیازهای فوری آوارگان ایفا کند. هرچند ممانعت رژیم صهیونیستی از فعالیت این کمیته در داخل غزه یکی از موانع اصلی است، اما فقدان اقدامات مؤثر و موضع‌گیری‌های متناسب با ابعاد بحران نیز کارآمدی این ساختار را زیر سؤال برده است.
شورای صلح نیز که با محوریت دونالد ترامپ و با هدف نظارت بر اجرای آتش‌بس، تثبیت شرایط امنیتی و هدایت روند بازسازی غزه تشکیل شد، تاکنون دستاورد ملموسی متناسب با وعده‌های خود نداشته است. تداوم حملات و نقض آتش‌بس، محدودیت ورود کمک‌های بشردوستانه و تجهیزات اسکان، و فقدان پیشرفت محسوس در بازسازی نشان می‌دهد این شورا نیز نتوانسته به مسئولیت‌های خود عمل کند. در واقع، مردم غزه همچنان میان ویرانی‌های جنگ، محاصره و ناکارآمدی سازوکارهای سیاسی و بین‌المللی گرفتارند و هزینه تعلل و بی‌عملی این نهادها را با جان و زندگی خود می‌پردازند.
شورای صلح: اسرائیل مسئول وخامت بحران انسانی غزه در آستانه زمستان است
در برابر انتقادات از بی‌عملی شورای صلح، این نهاد شامگاه دوشنبه، رژیم صهیونیستی را به دلیل تأخیر در ورود کمک‌های بشردوستانه و عمل نکردن به تعهدات خود ذیل توافق شرم‌الشیخ، مسئول وخامت بحران انسانی در نوار غزه همزمان با آغاز فصل زمستان دانست و خواستار اقدام فوری برای تسهیل ورود اقلام و تجهیزات زمستانی شد.
این شورا در بیانیه‌ای که دفتر ارتباطات آن منتشر کرد، با اشاره به سیلاب‌های شدیدی که طی دو روز گذشته بخش‌های مختلف نوار غزه را فرا گرفته و ده‌ها هزار چادر و سرپناه موقت فلسطینیان آواره بر اثر جنگ رژیم صهیونیستی را تخریب یا دچار آب‌گرفتگی کرده است، «نگرانی عمیق» خود را از وخامت شرایط انسانی اعلام کرد.
شورای صلح تأکید کرد که سیلاب‌ها به اموال و امکانات اولیه آسیب رسانده و خانواده‌هایی را که پیش از این نیز در شرایطی بسیار دشوار زندگی می‌کردند، بیش از گذشته در معرض سرما و خطرات ناشی از شرایط نامساعد جوی قرار داده است.
این شورا تصریح کرد که وضعیت غزه با نزدیک شدن فصل زمستان دیگر صرفاً یک تهدید احتمالی نیست، بلکه به یک فوریت فوری بشردوستانه تبدیل شده است و رژیم صهیونیستی باید بدون تأخیر، زمینه ورود تجهیزات و کمک‌های ضروری برای مقابله با سرمای زمستان و پیامدهای سیلاب‌ها را فراهم کند.
