الوقت- عملیات مسلحانه فلسطینیان در منطقه الخلیل در جنوب کرانه باختری که به کشته شدن دو نظامی صهیونیست و زخمی شدن چند نفر دیگر انجامید، در فاصله چند روز مانده به انتخابات پارلمانی رژیم صهیونیستی بار دیگر مسئله امنیت را به کانون رقابتهای سیاسی این رژیم بازگردانده است.
از آنجا که امنیت یکی از محورهای اصلی سیاستورزی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی است، عملیات الخلیل میتواند همانند شمشیری دولبه عمل کند. از یک طرف او در اقدامی فرصتطلبانه برای بهرهبرداری تبلیغاتی از واقعه، بلافاصله با حضور در محل حادثه از اجرای عملیات گسترده در این منطقه خبر داد و اعلام کرد که نیروهای ارتش الخلیل را خانهبهخانه بازرسی خواهند کرد، ساکنان برخی مناطق تخلیه میشوند، سلاحها ضبط خواهند شد و زیرساختهای مرتبط با فعالیتهای مسلحانه تخریب میشوند.
متعاقب این دستور، ارتش صهیویستی روز شنبه اعلام کرد که جستجوی گسترده و متمرکز برای یافتن سلاح و همچنین بازجویی از ساکنان الخلیل را آغاز کرده است. همزمان، نیروهای اشغالگر دهها فلسطینی را مجبور به تخلیه خانههای خود در الخلیل کردند که با یک کمپین دستگیری گسترده بود.
اما بعد دیگر ماجرا احتمال هزینهبردار بودن این عملیات برای کارزار انتخاباتی نتانیاهو است بویژه که عملیات الخلیل در شرایطی رخ داده که ارتش صهیونیستی پیش از انتخابات کنست در وضعیت آمادهباش کامل امنیتی قرار داشت.
با توجه به این دوگانگی اکنون این سوال مطرح میشود که آیا حمله الخلیل به عاملی منفی در کارنامه امنیتی نتانیاهو تبدیل خواهد شد یا او میتواند با نمایش اقتدار نظامی و تشدید تدابیر امنیتی، فضای سیاسی را به سود خود تغییر دهد؟
تغییر گفتمان انتخابات به امنیتمحوری
در آستانه انتخابات (۲۷ اکتبر) نتانیاهو در موقعیت بسیار نامطلوبی قرار دارد. آخرین نظرسنجیها نشان میدهد که اردوگاه مخالف نتانیاهو پیشتاز است (حدود ۵۴ کرسی در مقابل حدود ۴۸ کرسی)، و حزب لیکود او نیز از حزب میانهرو "راست" (به رهبری آیزنکوت، فرمانده سابق ستاد کل) عقبتر است.
در چنین شرایطی او میکوشد توجه رایدهندگان را از این پرسش مخالفان که چرا در جریان ۷ اکتبر شکست خورد، منحرف کند. به همین دلیل نتانیاهو با لغو برنامههای انتخاباتی خود و سفر به محل حمله تلاش کرد به جای یک نامزد درگیر رقابت سیاسی، در قامت فرماندهی ظاهر شود که مسئولیت مقابله با تهدیدها را برعهده دارد.
ادموند هیفی، معاون سردبیر شبکه رادیو و تلویزیون ایرلندRTE) ) معتقد است که حمله الخلیل ظرف چند ساعت فضای انتخاباتی را تغییر داد و نتانیاهو را وارد حوزهای کرد که در آن راحتتر میتواند از کارنامه خود دفاع کند. تشدید بحران امنیتی میتواند فرصتی برای نتانیاهو فراهم کند تا توجه افکارعمومی را از ناکامیهای امنیتی گذشته به ضرورت مقابله با تهدیدات جاری معطوف سازد.
با این حال این تنها یک روی سکه پیامدهای سیاسی احتمالی عملیات الخلیل است.
امنیت، پاشنه آشیل نتانیاهو
عملیات الخلیل در آستانه انتخابات، برای نتانیاهو صرفاً یک حادثه امنیتی حاوی فرصت نیست بلکه همزمان خطر آشکارترشدن ضعفهای دولت را نیز در خود دارد.
نتانیاهو تلاش میکند با واکنشی سختگیرانه به عملیات الخلیل، فضای انتخابات را از بحث درباره عملکرد دولت به سمت ضرورت مقابله با تهدیدات امنیتی سوق دهد. در چنین چارچوبی، شدت واکنش نظامی فقط یک اقدام میدانی نیست بلکه پیامی انتخاباتی نیز محسوب میشود و نتانیاهو میتواند با تأکید بر عملیات گسترده و برخورد قاطع با عاملان حمله، به حامیان خود نشان دهد که همچنان بر سیاست امنیتی سختگیرانه پایبند است. این رویکرد بهویژه برای حفظ انسجام پایگاه راستگرای او اهمیت دارد که ممکن است در شرایط عادی بر سر مسائل مختلف دچار اختلاف شوند اما تهدید امنیتی میتواند موقتاً آنها را حول یک اولویت مشترک گرد آورد.
با این حال، نقطه آسیبپذیر نتانیاهو در همین مسئله نهفته است، زیرا او نمیتواند از یکسو تأمین امنیت را مهمترین دستاورد و مسئولیت دولت خود معرفی کند و از سوی دیگر، از پیامدهای سیاسی حملهای که در دوران زمامداریاش رخ داده شانه خالی کند. در چنین شرایطی، مخالفان میتوانند با زیر سؤال بردن عملکرد دولت، شکاف میان وعدههای امنیتی و واقعیتهای میدانی را برجسته سازند.
تداوم حملات همچنین میتواند این برداشت را در افکارعمومی تقویت کند که سیاستهای امنیتی نتانیاهو با وجود تأکید مداوم بر رویکردهای سختگیرانه نتوانستهاند مانع تکرار حملات شوند و سرزمینهای اشغالی همچنان در چرخه عملیات نظامی و خشونت گرفتار است.
بنابراین، اتخاذ مواضع سختگیرانه و اعلام عملیات نظامی گستردهتر لزوماً به افزایش اعتماد عمومی به دولت منجر نمیشود، چراکه بخشی از رأیدهندگان ممکن است به جای شدت واکنش نظامی، میزان موفقیت دولت در جلوگیری از حملات و تأمین امنیت پایدار را ملاک ارزیابی عملکرد آن قرار دهند.
نزار نزال تحلیلگر و کارشناس امور اسرائیل در این خصوص به المیادین گفت:«نتانیاهو در پی آن بود که از عملیات الخلیل برای توجیه یک تهاجم گسترده به کرانه باختری و فروپاشی تشکیلات خودگردان بهرهبرداری کند اما نتایج آن، شانس انتخاباتی او را تهدید میکند و ممکن است او را از صحنه سیاسی خارج کند».
علاوهبراین، رقبای نتانیاهو میتوانند با انتقاد از عملکرد دولت در پیشگیری از حملات استدلال کنند که قاطعیت نظامی تنها در واکنش پس از وقوع حمله خلاصه نمیشود بلکه باید در توانایی شناسایی تهدید و جلوگیری از وقوع آنها نیز نمود پیدا کند ولی مقامات ارتش گفتهاند که پیش از عملیات الخلیل هیچ هشدار امنیتی دریافت نکرده بودند. این درحالی است که نتانیاهو هر روز ادعا میکند اطلاعات دقیقی دارد که نشان میدهد ایران برای حمله به سرزمینهای اشغالی آماده میشود اما از تحولاتی که بیخ گوش خود در کرانه باختری رخ میدهد بیخبر است.
بنابراین، اگر نتانیاهو بر آگاهی از اطلاعات دقیق درباره تهدیدهای خارجی تأکید میکند، وقوع حملهای در داخل سرزمینهای تحت کنترل رژیم صهیونیستی میتواند زمینهساز انتقاداتی درباره ارزیابی تهدیدات و کارآمدی دولت در اجرای سازوکارهای پیشگیری از حملات شود.
در شرایط کنونی، عملیات الخلیل شمشیری دولبه برای نتانیاهو به شمار میرود که ممکن است در کوتاهمدت از فضای امنیتی برای تقویت تصویر رهبری قاطع بهره ببرد اما اگر در اندک مدت باقی مانده نتواند احساس امنیت را در جامعه تقویت کند، نمایش قدرت نظامی به تنهایی برای جلب اعتماد رأیدهندگان کافی نخواهد بود.
در مجموع، با وجود تلاشهای دقیقه نودی نتانیاهو برای نمایش رهبری قاطع و توانایی خنثیسازی تهدیدات، نظرسنجیهای منتشرشده همزمان با عملیات الخلیل نشان میدهد که این تلاشها نتوانسته فضای انتخاباتی را به سود او تغییر دهد و رقبایش همچنان دست بالا را دارند.
