الوقت- در آستانه یک ماه مانده تا انتخابات پارلمانی در سرزمینهای اشغالی، رایزنیها برای شکلگیری ائتلافهای سیاسی نیز شدت گرفته است. رهبران جریانهای مخالف که تا پیش از این به صورت مستقل وارد رقابتهای انتخاباتی میشدند، اکنون با هدف ایجاد یک جبهه مشترک در برابر بنیامین نتانیاهو به یکدیگر نزدیک شدهاند.
سران به اصطلاح «گروه تغییر» روز شنبه یک نشستی را در منزل یائیر لاپید، رهبر جریان معارض برگزار کرده و متعهد شدند که هجمههای متقابل علیه یکدیگر را متوقف کنند. در این نشست، یائیر لاپید، رهبر حزب «آیندهای هست»، گادی آیزنکوت، رهبر حزب «یشار»، نفتالی بنت، رهبر حزب «با هم»، آویگدور لیبرمن، رهبر حزب «اسرائیل بیتنا» و یائیر گولان، رهبر حزب «دموکراتها» حضور داشتند.
این نشست با هدف هماهنگی اقدامات احزاب، جذب آرای بیشتر و افزایش توان ائتلاف مخالفان برای کسب اکثریت و تشکیل کابینه آینده برگزار شد.
بر اساس سند مشترک، هر حزب متعهد شده در چارچوب خود برای افزایش مشارکت در انتخابات و جذب رأیدهندگان از گروههای مختلف تلاش کند تا ائتلاف مخالفان بتواند اکثریت را به دست آورده و کابینه جدیدی تشکیل دهد. این ائتلاف خشم نتانیاهو را برانگیخته است و در واکنش به رقبایش گفت:«فقط لیکود بزرگ آنها را متوقف خواهد کرد».
دلایل اتحاد
ائتلاف احزاب اپوزیسیون را نمیتوان صرفاً یک همگرایی انتخاباتی دانست بلکه این اتحاد حاصل مجموعهای از تحولات سیاسی، امنیتی و اجتماعی است که بخش مهمی از آن به عملکرد نتانیاهو بازمیگردد.
نخستین مسئله اختلافی، تلاش وزرای تندرو برای تغییر ساختار قضایی بود که از همان ابتدای کار دولت، موجی از اعتراضات گسترده را به دنبال داشت.
مخالفان معتقد بودند که تغییرات پیشنهادی، استقلال دستگاه قضایی را تضعیف کرده و توازن میان نهادهای قدرت را به سود دولت تغییر میدهد و همین مسئله به یکی از مهمترین محورهای شکلگیری اعتراضات داخلی و تشدید شکاف سیاسی در جامعه تبدیل شد.
در کنار بحران داخلی، سیاستهای امنیتی دولت نیز جبهههای متعددی را در برابر تلآویو گشوده و نگرانیهای امنیتی را افزایش داده است. این در حالی است که بخش زیادی از افکار عمومی و منتقدان نتانیاهو معتقدند او برای حفظ جایگاه و فرار از چالشهای داخلی منافع رژیم را فدای مطامع شخصی خود کرده و تداوم این وضعیت نه تنها هزینههای سنگینی بر دوش جامعه گذاشته بلکه احساس ناامنی را نیز تشدید کرده است.
اتهامات فساد علیه نتانیاهو نیز همچنان سایه سنگینی بر آینده سیاسی او انداخته است و مخالفان معتقدند نخستوزیر باید در برابر این پروندهها پاسخگو باشد و رقبا تلاش دارند با شکست دادن نتانیاهو در انتخابات، زمینه دادگاهی کردن او را هموار کنند.
نکته قابل توجه در این دور از انتخابات این است که در دورههای گذشته، رقابت بر سر تعیین نخستوزیر آینده بود اما اکنون مخالفان نتانیاهو بیش از آنکه به پیروزی یک فرد یا حزب فکر کنند، بر یک هدف مشترک متمرکز شدهاند که جلوگیری از تداوم نخستوزیری نتانیاهو است. به این ترتیب، «نه به نتانیاهو» به نقطه اتصال جریانهایی تبدیل شده که شاید در بسیاری از مسائل با یکدیگر اختلاف نظر داشته باشند.
تاثیر اتحاد مخالفان بر جامعه صهیونیستی
اتحاد رقبای نتانیاهو میتواند فضای سیاسی جامعه صهیونیستی را بیش از پیش تحت تأثیر قرار دهد. اهمیت این ائتلاف تنها در کنار هم قرار گرفتن احزاب مخالف نیست بلکه پیام اصلی آن به جامعه، تلاش برای عبور از پراکندگی سیاسی و ایجاد یک جبهه مشترک در برابر جریان حاکم است و همین مسئله میتواند توجه بخشهایی از جامعه را که هنوز تصمیم نهایی خود را برای رأی دادن نگرفتهاند به سمت این ائتلاف جلب کند.
در این میان، رأیدهندگان مستقل، خاکستری و اقشار روشنفکری که هنوز میان گزینههای مختلف مردد هستند، اهمیت ویژهای پیدا میکنند. موضع این بخش از جامعه میتواند در هفتههای پایانی کارزار انتخاباتی تغییر کند، بهویژه اگر مخالفان نتانیاهو بتوانند تصویری منسجم و روشن از آینده سیاسی ارائه دهند.
نظرسنجیهای منتشرشده در هفتههای اخیر نیز از رقابت نزدیک میان جریانهای سیاسی حکایت دارد و مجموع کرسیهای احزاب مخالف در موقعیت بهتری نسبت به حزب لیکود و متحدان راستگرا قرار گرفته است و نشان میدهد که فضای انتخاباتی همچنان سیال است و آرای مردد میتواند در هفتههای پایانی معادلات سیاسی را تغییر دهد.
امید مخالفان به پیروزی
به نظر میرسد اردوگاه مخالفان با توجه به روند تحولات سیاسی با اعتماد بیشتری وارد هفتههای پایانی کارزار انتخاباتی شدهاند و به پیروزی خود در انتخابات امید زیادی دارند، تا جایی که نفتالی بنت به صراحت گفته که اطمینان دارد احزاب مخالف میتوانند ۶۳ کرسی را به دست آورند و دولت جدیدی تشکیل دهند. لیبرمن هم گفت:«در ۲۷ اکتبر، اسرائیل را به مسیر درست باز خواهیم گرداند» که نشان دهنده قصد این بلوک برای جایگزینی نتانیاهو و تشکیل دولت جدید است.
اعتماد رقبای نتانیاهو به موفقیت در انتخابات، پس از سخنرانی جنجالی او در سازمان ملل افزایش یافته است، چرا که تحولات پس از این سخنرانی مطابق انتظار نخستوزیر پیش نرفت. نظرسنجی روزنامه «معاریو» نشان داد که ائتلاف نتانیاهو پس از سخنرانی در مجمع عمومی با ریزش آرا مواجه شده و آرای مخالفان در حال افزایش است و جبران فاصله 12 کرسی برای تشکیل دولت از سوی راستگرایان دور از ذهن به نظر میرسد.
از سوی دیگر، نتانیاهو امیدوار بود که با حمایتهای سیاسی دونالد ترامپ، بتواند موقعیت سیاسی خود را بهبود بخشد اما عدم دیدار ترامپ با نتانیاهو در نیویورک بار دیگر نشانههایی از وجود اختلاف میان دو طرف را آشکار کرد و در چنین شرایطی حتی حمایت کاخ سفید نیز لزوماً نمیتواند موقعیت سیاسی نتانیاهو را ترمیم کند. زیرا با توجه به حساسیت افکارعمومی اسرائیل نسبت به همکاری ترامپ با نتانیاهو، حمایت آشکار ترامپ از نتانیاهو در آستانه انتخابات ممکن است به جای تقویت جایگاه سیاسی او، نتیجه عکس داده و به سود رقبا تمام شود.
