الوقت - در ادامه نشست رسانهای بررسی روندهای سیاسی و نظامی لبنان در اندیشکده اندیشهسازان نور، دکتر اللهکرم مشتاقی، کارشناس مسائل منطقه، به تشریح روند تحولات لبنان، فشارهای سیاسی، امنیتی و اجتماعی علیه حزبالله، نقش جمهوری اسلامی ایران و تحولات اخیر در جنوب لبنان پرداخت.
دکتر مشتاقی با اشاره به وضعیت حزبالله پس از آتشبس هفتم آذر ۱۴۰۳ گفت: «از هفتم آذرماه ۱۴۰۳ پس از آتشبس موقت بین لبنان و رژیم صهیونیستی، حدود ۲۰ تله و بحران از طرف رژیم صهیونیستی علیه حزبالله تدارک دیده شد؛ بحرانهایی که تصور میکردند حزبالله را حداکثر تا یک سال بعد، یعنی تا آذر ۱۴۰۴، از بین خواهند برد. عبور حزبالله از این بحرانها نشان داد این حزب تا چه حد ریشهدار و باتجربه است و توانسته از این بحرانها عبور کند.»
پروژه سیاسی آمریکا و اسرائیل برای تضعیف حزبالله
این کارشناس مسائل منطقه، نخستین سطح فشار علیه حزبالله را سیاسی دانست و اظهار کرد: «آمریکاییها و صهیونیستها در بعد سیاسی تلاش کردند میان دولت لبنان و حزبالله اختلاف ایجاد کنند. همچنین تلاش کردند میان گروههای شیعه شکاف ایجاد شود و اختلاف میان جریانهای سیاسی لبنان دامن زده شود تا چیزی شبیه جنگ داخلی علیه حزبالله شکل بگیرد.»
مشتاقی درباره ابعاد نظامی این طرح نیز گفت: «آنها بنا داشتند ارتش و نیروهای نظامی لبنان را با حزبالله درگیر کنند تا توان حزب صرف درگیری داخلی شود. همچنین به دنبال اشغال برقآسای جنوب لبنان بودند و تصور میکردند حزبالله آنقدر وارد تنش داخلی خواهد شد که دیگر امکان جنگ با اسرائیل برایش باقی نماند.»
وی ادامه داد: «در حوزه اجتماعی نیز تلاش کردند بحران ایجاد کنند و مسئله آوارگان را به بنبست برسانند. آنها تصور میکردند جریانهای مدنی و غیرشیعی که در سال ۲۰۱۹ شکل گرفتند، میتوانند در انتخابات بعدی قدرت بیشتری پیدا کنند و به یک موج سیاسی و رسانهای ضدایران و ضدحزبالله تبدیل شوند.»
مشتاقی افزود: «دشمنان مقاومت همچنین تصور میکردند بتوانند یک ائتلاف سنگین عربی علیه حزبالله و ایران ایجاد کنند و سپس حکومت جدید سوریه را نیز علیه حزبالله وارد لبنان کنند.»
ایران در کنار حزبالله
مشتاقی با تأکید بر نقش ایران در عبور حزبالله از این بحرانها گفت: «در تمام این بحرانها و عبور حزبالله از آنها، سایه و نقش ایران دیده میشود. در هرکدام از این بحرانها، ایران کنار حزبالله بود، مشورت میداد و کمک میکرد.»
وی تصریح کرد: «هیچ بحران سیاسی، فرهنگی و اجتماعی در لبنان وجود ندارد که ایران آن را رها کرده باشد و این موضوع هم برای دوستان و هم برای دشمنان، یک درس و پیام دارد.»
این کارشناس مسائل منطقه درباره سیاست آمریکا پس از نخستوزیری نواف سلام نیز گفت: «آمریکاییها بهطور خاص بعد از ۲۰ بهمن ۱۴۰۳ و انتخاب نواف سلام به عنوان نخستوزیر جدید لبنان، بنا داشتند برخی موضوعات سیاسی و نظامی را برونسپاری کنند. تصور آمریکا این بود که دیگر نیازی به حضور مستقیم آمریکا و تلآویو نیست و میتوانند دولتی در لبنان روی کار بیاورند که در سایه آمریکا حرکت کند و حزبالله را از بین ببرد.»
مشتاقی افزود: «تصور آنها این بود که حزبالله اگر هم به طور کامل نابود نشود، به یک حزب کوچک روی کاغذ تبدیل خواهد شد؛ حزبی مانند برخی احزاب دیگر لبنان که حضور اسمی دارند، اما اثرگذاری خاصی ندارند.»
شکست پروژه سیاسی و ورود مستقیم اسرائیل
وی در ادامه گفت: «اما اتفاقاتی که بعد از ۲۰ بهمن ۱۴۰۳ رخ داد و عدم تحقق رویاهای آمریکا و رژیم صهیونیستی، اسرائیلیها را به این نتیجه رساند که تنها راه باقیمانده برای از بین بردن حزبالله، ورود مستقیم خودشان به لبنان است. آنها ۲۰ نوع تهدید و بحران را برای نابودی حزبالله امتحان کردند، اما وقتی این روشها به نتیجه نرسید، خود رژیم صهیونیستی وارد جغرافیای لبنان و مسیر اشغالگری شد.»
اروپا نگران ادامه جنگ لبنان
مشتاقی با اشاره به تغییر مواضع اروپا اظهار کرد: «امروز در حوزه سیاسی چند اتفاق در حال رقم خوردن است. یکی اینکه اروپاییها از افزایش بحران در لبنان بسیار ترسیدهاند، چون دود آتش بحران لبنان به چشم اروپا خواهد رفت.»
او ادامه داد: «اروپا میبیند رژیم صهیونیستی از زمان ورود زمینی به لبنان نتوانسته به اهداف خود برسد و در مقابل، حزبالله همچنان در حال ارائه کارتهای جدید بازی است.»
دکتر مشتاقی با اشاره به استفاده حزبالله از پهپادهای FPV گفت: «استفاده از اف.پی.وی از دوم فروردین ۱۴۰۵ آغاز شد؛ برگ بازیای که اصلاً رژیم صهیونیستی تصور نمیکرد حزبالله بتواند به آن دست پیدا کند. حزبالله همچنان تاکتیکهای زیادی در برابر صهیونیستها دارد و اروپاییها نیز به این توان پی بردهاند.»
وی افزود: «رژیم صهیونیستی به حملات برقآسا معروف است و ادعا میکند دشمن را در حملات اولیه زمینگیر میکند، اما در لبنان در برابر حزبالله نتوانست به نتیجه مورد نظر برسد.»
این کارشناس مسائل منطقه تأکید کرد: «اگر اروپاییها تصور میکردند رژیم صهیونیستی توان نابودی حزبالله را دارد، هرگز به دنبال آتشبس و پایان درگیری نمیرفتند. اینکه صدای اروپاییها درباره جنگ لبنان بلند شده، ناشی از ناامیدی آنها از توان صهیونیستها برای نابودی حزبالله است.»
نگرانی کشورهای منطقه از گسترش جنگ
مشتاقی گفت: «ترکیه و کشورهای عربی نیز به این نتیجه رسیدهاند که بلعیده شدن لبنان میتواند مقدمهای برای گامهای بعدی رژیم صهیونیستی در منطقه باشد.»
وی در این زمینه به اظهارات «جاناتان پولارد» اشاره کرد و گفت: «اظهارات پولارد درباره اینکه جنگ بعدی اسرائیل با مصر و ترکیه خواهد بود، یک زلزله سیاسی و امنیتی در محافل منطقه ایجاد کرد. او بعداً این اظهارات را موضع شخصی خود دانست، اما روند تحولات نشان میدهد نگرانی کشورهای منطقه از توسعه جنگ افزایش یافته است.»
مشتاقی افزود: «امروز در کشورهای عربی از سوریه، قطر، فلسطین، لبنان و یمن، برخلاف گذشته، شاهد این نیستیم که همه آنها به دنبال کوبیدن جریان مقاومت باشند؛ بلکه در برخی موارد شاهد ورود ترکیه و قطر برای پایان دادن به درگیریها هستیم.»
«جنگ عاشورایی» حزبالله
مشتاقی در ادامه درباره سناریوی احتمالی جنگ گستردهتر گفت: «اگر حزبالله به صورت عاشورایی وارد جنگ شود و سناریوهایی را که تاکنون رو نکرده است، اجرا کند، رژیم صهیونیستی سیلی سختی خواهد خورد. حزبالله سناریوهایی در اختیار دارد که تاکنون از آنها استفاده نکرده، اما نتانیاهو این موضوع را به روی خود نمیآورد تا بتواند موقعیت سیاسی خود را حفظ کند.»
مذاکرات لبنان؛ آزمون آمریکا و اسرائیل
این کارشناس مسائل منطقه بخش دیگری از سخنان خود را به مذاکرات چندجانبه میان لبنان، آمریکا و رژیم صهیونیستی اختصاص داد و گفت: «اگر آمریکاییها و رژیم صهیونیستی در پیدا کردن راهحل سیاسی برای لبنان صادق بودند، چرا پیش از این مذاکرات را دنبال نکردند؟»
وی افزود: «به محض اینکه ایران در اسلامآباد تأکید کرد بند اول آتشبس باید توقف جنگ در همه جبههها، از جمله لبنان باشد، آمریکاییها به سرعت وارد شدند و یکسری گفتوگوها را دنبال کردند.»
مشتاقی ادامه داد: «امروز که دور هفتم مذاکرات در رم پایان یافته، دولت بیروت متوجه شده که چه کلاه بزرگی بر سرش رفته است. حتی رسانههای ضد مقاومت نیز سرشار از ناامیدی، تعجب و خشم از وضعیت کنونی و چارچوب واشنگتن هستند؛ چرا که آمریکا به تعهدات خود عمل نکرده و در مناطقی که قرار بود رژیم صهیونیستی عقبنشینی کند، این عقبنشینی انجام نشده است.»
او تأکید کرد: «قرار بود رژیم صهیونیستی عقبنشینی کند و ارتش لبنان کنترل این مناطق را در دست بگیرد، اما این اتفاق نیفتاد. حزبالله از ابتدا میدانست نتیجه مذاکرات چه خواهد بود و اجازه داد این روند پیش برود تا نتیجه آن برای همه دنیا روشن شود.»
مشتاقی افزود: «رژیم صهیونیستی در برابر چشم همه جهان تعهدات خود را نقض کرد و حملات و جنایت علیه شهروندان لبنانی را تشدید کرد. در همین شرایط است که این روزها شاهد دیدار جوزف عون از شهر نبطیه در جنوب لبنان هستیم که میتواند نشانه ناامیدی دولت لبنان از اسرائیل باشد.»
پیام تمدید مأموریت سفیر ایران
مشتاقی تمدید اقامت سفیر جمهوری اسلامی ایران در لبنان را نیز حاوی پیام سیاسی دانست و گفت: «تمدید اقامت سفیر ایران در لبنان یک پیام بزرگ برای آمریکا و ایران داشت؛ اینکه ما به ایران امیدوارتر هستیم و ماندن شما برای بیروت مؤثرتر است.»
وی افزود: «این موضوع نشان میدهد ایران اگر برای لبنان طرحی دارد، آن را دنبال کند. ایران درباره لبنان هم طرح نظامی و هم طرح سیاسی دارد و هر دو طرح تاکنون مؤثر بوده است.»
این کارشناس مسائل منطقه با اشاره به موضع ایران درباره حمله به ضاحیه اظهار کرد: «در خردادماه، قرارگاه خاتمالانبیا اعلام کرد اگر جنوب بیروت و ضاحیه هدف قرار گیرد، ایران نیز شمال مناطق اشغالی را بمباران خواهد کرد.»
وی ادامه داد: «همزمان با تشییع رهبر شهید انقلاب در ۱۷ خرداد، وقتی رژیم صهیونیستی جنوب بیروت را هدف قرار داد، ایران نیز همان ظهر شمال مناطق اشغالی را هدف قرار داد و به وعده خود درباره حمایت از لبنان عمل کرد. این اقدام نشان داد خط قرمز ایران واقعی است.»
مشتاقی افزود: «رژیم صهیونیستی بار دیگر در ۲۴ خردادماه اراده ایران را آزمایش کرد. وقتی قرارگاه خاتمالانبیا آماده پاسخ بود، همه وارد شدند و از ایران خواستند وارد عمل نشود و تعهد دادند که این آخرین حمله اسرائیل باشد. بعد از آن نیز شاهد اقدام دیگری از سوی رژیم صهیونیستی علیه ضاحیه نبودیم.»
ایران حزبالله را فراموش نکرده است
مشتاقی ادعای کاهش حمایت ایران از حزبالله را رد کرد و گفت: «این ادعا که ایران حزبالله را فراموش کرده یا حمایت از آن کمرنگ شده، یک فریب بزرگ رسانهای است.»
وی تأکید کرد: «ایران در تمام بحرانهای ۲۰گانهای که قرار بود حزبالله را ببلعد، کنار حزبالله و همه مردم لبنان ایستاد. وقتی ایران میگوید حزبالله، منظورش همه مردم لبنان است.»
این کارشناس مسائل منطقه با اشاره به کمکهای ایران در بحران انرژی لبنان افزود: «وقتی لبنان دچار بحران انرژی، سوخت و مازوت شد، ایران به همه لبنان کمک کرد.»
وی همچنین با اشاره به پایگاه اجتماعی حزبالله گفت: «حزبالله ثابت کرده یک حزب قومیتی نیست. این جنبش بارها در حمایت از مسیحیان و اهل سنت لبنان وارد جنگ شده و تلاش کرده خود را به عنوان یک جریان ملی لبنان معرفی کند.»
«زمان به نفع مقاومت است»
مشتاقی در جمعبندی سخنان خود گفت: «گذر زمان به نفع مقاومت است و دشمنان از وحدت ساحات میترسند. این میراث بزرگ شهید سلیمانی، شهید سنوار و شهید سیدحسن نصرالله است و ما باید این میراث را پاس بداریم.»
وی تأکید کرد: «باید به مفهوم وحدت ساحات توجه بسیار زیادی داشته باشیم. دشمن از وحدت ساحات نگران است و میترسد. وحدت ساحات باید تبدیل به یک قانون و در سالهای آینده به یک ائتلاف منطقهای تبدیل شود.»
مشتاقی افزود: «نشانه استقبال کشورهای منطقه از این راهبرد نیز وجود دارد، چراکه کشورهای عربی منطقه به این نتیجه رسیدهاند که برای نجات خود باید در برابر صهیونیستها متحد شوند.»
