به گزارش الوقت به نقل از الجزیره، ۱۲ کشور اتحادیه اروپا در نشستی در شهر روانیمی فنلاند خواستار افزایش حضور و سرمایهگذاری اروپا در قطب شمال شدند؛ منطقهای که با ذوب شدن یخها، همزمان به میدان تازهای برای رقابت امنیتی، منابع طبیعی و مسیرهای کشتیرانی میان روسیه، آمریکا، چین و اروپا تبدیل شده است.
رهبران فنلاند، دانمارک، استونی، فرانسه، یونان، آلمان، لتونی، لیتوانی، هلند، لهستان، رومانی و سوئد در بیانیهای مشترک خواستار آن شدند که اتحادیه اروپا در «قطب شمال اروپایی» نقشی راهبردیتر و فعالتر بر عهده بگیرد. آنها قطب شمال را یک «نقطه داغ ژئوپلیتیکی» توصیف کردند.
فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، در نشست روانیمی گفت این منطقه اکنون به یک نقطه داغ ژئوپلیتیکی تبدیل شده است و سالهای کمتوجهی اروپا به قطب شمال باید پایان یابد. او با اشاره به افزایش اهمیت امنیتی منطقه گفت: شمال دور و توجه کم، تمام شده است.
در بیانیه کشورهای اروپایی، روسیه بزرگترین تهدید امنیتی بلندمدت در قطب شمال معرفی شد. پتر اورپو، نخستوزیر فنلاند، گفت اتحادیه اروپا باید قطب شمال را یک «جبهه راهبردی» تلقی کند.
الجزیره گزارش داده روسیه طی سالهای اخیر حضور نظامی خود در منطقه را افزایش داده و برخی پایگاههایی را که پس از فروپاشی شوروی رها شده بودند، دوباره فعال و مدرنسازی کرده است.
البته نگرانی اروپا تنها به مسکو محدود نیست. کشورهای اروپایی همزمان به افزایش فعالیت چین و نقش آمریکا در رقابت فزاینده بر سر آینده قطب شمال توجه دارند.
تغییرات اقلیمی در حال عقبراندن یخهای قطبی و باز کردن تدریجی مسیر برای کشتیرانی، ماهیگیری، حفاری نفت و گاز و استخراج مواد معدنی است. همین تحول، ارزش ژئوپلیتیکی منطقه را بهشدت افزایش داده است.
در واقع، قطب شمال که در گذشته عمدتاً منطقهای دورافتاده و کماهمیت در محاسبات سیاسی اروپا محسوب میشد، اکنون به یکی از نقاط برخورد منافع قدرتهای بزرگ تبدیل شده است؛ موضوعی که اجلاس روانیمی تلاش داشت اتحادیه اروپا را برای آن آماده کند.
یکی از مهمترین محورهای رقابت جدید، گرینلند است؛ جزیرهای خودگردان تحت حاکمیت دانمارک که عضو اتحادیه اروپا نیست، اما به دلیل موقعیت جغرافیایی و اهمیت نظامی خود به مرکز اختلاف میان اروپا و آمریکا تبدیل شده است.
دونالد ترامپ بارها مدعی شده دانمارک قادر به حفاظت از گرینلند در برابر روسیه و چین نیست و همین مواضع، تنش کمسابقهای میان واشنگتن و کشورهای اروپایی ایجاد کرده است. نخستوزیر دانمارک نیز در نشست اخیر گفت گرینلند تحت فشار زیادی قرار گرفته است.
اتحادیه اروپا هفته گذشته نیز در توافقی با گرینلند وعده تقویت همکاریها و اختصاص ۲۰۰ میلیون یورو، معادل حدود ۲۳۲ میلیون دلار برای توسعه این سرزمین را داد؛ اقدامی که آشکارا در چارچوب تلاش اروپا برای افزایش نقش خود در آینده قطب شمال ارزیابی میشود
اکنون اروپا تلاش میکند در شرایطی که روسیه در حال تقویت حضور نظامی، چین در حال گسترش منافع اقتصادی و دریایی و آمریکا درگیر رقابت بر سر گرینلند است، جایگاه مستقلی برای خود تعریف کند.
رویترز گزارش داده است که ۱۲ کشور عضو اتحادیه اروپا خواستار تخصیص منابع کافی و هماهنگ شدن سیاستهای اروپا با شرایط جدید ژئوپلیتیکی قطب شمال شدهاند.
به این ترتیب، قطب شمال در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین میدانهای رقابت قرن بیستویکم است؛ منطقهای که تغییرات اقلیمی نهتنها یخهای آن را ذوب میکند، بلکه همزمان موانع دسترسی به منابع، مسیرهای تجاری و موقعیتهای نظامی را نیز کاهش میدهد.
