الوقت - پیشروی سریع انصارالله در سواحل غربی یمن، تنها به تصرف شهر راهبردی المخا محدود نماند و با عقبنشینی نیروهای مورد حمایت عربستان از جزیره میون و منطقه بابالمندب، عملاً یکی از سریعترین فروپاشیهای خطوط دفاعی نیروهای وابسته به عربستان در یمن رقم خورد. گزارش «نیوعرب» نشان میدهد که این شکست علاوه بر آن که تحت تاثیر برتری آتش و نیروهای انصارالله بوده است، همچنین حاصل مجموعهای از ضعفهای ساختاری، نبود فرماندهی یکپارچه و شکنندگی روحیه نیروهای وابسته به عربستان بوده است.
منابع عربی مختلف مسیر فروپاشی نیروهای وابسته عربستان سعودی را ترسیم کرده و دلایل این فروپاشی را مورد بررسی قرار دادهاند.
مسیر فروپاشی؛ از حیس تا میون
نقطه شروع فروپاشی نیروهای تحت حمایت عربستان در یمن را میتوان محور حیس و الوازعیه در جنوب و جنوبشرقی المخا در روزهای چهارشنبه و پنجشنبه هفته گذشته دانست. نیروهای وابسته به عربستان ابتدا از این مناطق عقب نشستند و با شکستهشدن این خطوط، فشار مستقیم بر مواضع پیرامون المخا افزایش یافت.
مرحله بعد، سقوط خطوط دفاعی اطراف المخا در روز جمعه بود. انصارالله با فشار همزمان زمینی و استفاده از موشک و پهپاد، نیروهای وابسته به عربستان و نیروهای همپیمان آنها را تحت فشار قرار داد. در نهایت دستور خروج از خود شهر صادر شد و نیروهای موسوم به «نیروهای مشترک» که مورد حمایت عربستان سعودی قرار دارند، بدون یک نبرد طولانی برای دفاع از شهر، عقبنشینی کردند.
اهمیت این مرحله بسیار زیاد بود، زیرا المخا مرکز فرماندهی نیروهای مشترک ضدانصارالله در ساحل غربی یمن محسوب میشد. بنابراین سقوط آن صرفاً از دست رفتن یک شهر نبود؛ بلکه مرکز ثقل نظامی جبهه مقابل انصارالله در این بخش از ساحل نیز از بین رفت.
اما فروپاشی در همینجا متوقف نشد. روز جمعه عقبنشینی به جزیره میون کشیده شد؛ جزیرهای استراتژیک در ورودی بابالمندب. به این ترتیب، مسیر عقب گرد نیروهای تحت حمایت عربستان که از حیس و الوازعیه شروع شد به محورهای پیرامونی المخا و سپس شهر المخا و سرانجام جزیره میون و بابالمندب امتداد یافت و در فاصلهای کوتاه حضور نیروهای وابسته به عربستان در ساحل جنوب دریای سرخ از بین رفت.
در واقع نیروهای وابسته به عربستان تنها یک روز پس از سقوط المخا، از جزیره میون نیز عقب نشستند؛ در حالی که پیش از آغاز عملیات، گزارشهایی از پیشروی همین نیروها در برخی جبههها منتشر شده بود. «نیوعرب» گزارش داده است که خطوط دفاعی نیروهای وابسته به عربستان در فاصلهای بسیار کوتاه فروپاشید و این مسئله پرسشهای جدی درباره توان واقعی ائتلاف نظامی تحت حمایت عربستان ایجاد کرده است. منابع رسمی به نیوعرب گفتهاند شامگاه چهارشنبه دستور خروج نیروها از المخا صادر شد و این اقدام در ابتدا برای نیروها با عنوان «بازآرایی» توضیح داده شد.
۳۰ تیپ نظامی بدون فرماندهی واحد
شکست نیروهای وابسته به عربستان در برابر انصارالله در شرایطی رخ داده که این نیروها یکی از مهمترین تشکلهای نظامی جبهه ضد مقاومت یمن محسوب میشوند.
این نیروها حدود ۳۰ تیپ نظامی را دربرمیگیرند و در ابتدای سال ۲۰۲۶ در قالب پنج لشکر و مجموعه اصلی بازسازماندهی شدند؛ نیروهایی که تحت نظارت مستقیم عربستان قرار داشتند و شامل نیروهای مقاومت ملی، تیپهای تهامه، زرانیق، العمالقه، یگان دریایی و نیروهای امنیتی تخصصی بودند.
با این حال، یاسمین الاریانی، مدیر اجرایی تولید دانش در مرکز مطالعات راهبردی صنعا، معتقد است نبرد اخیر نشان داد که این نیروها هنوز نتوانستهاند یک فرماندهی نظامی یکپارچهای ایجاد کند. به گفته او، مقابله با نیروی باتجربهای مانند انصارالله نیازمند فرماندهی واحد، راهبرد نظامی انعطافپذیر و یک دکترین دفاعی منضبط است؛ مؤلفههایی که در جریان نبرد اخیر بهطور کامل وجود نداشت. او همچنین تأکید کرده است که هرگونه عملیات علیه انصارالله نیازمند بسیج همزمان و هماهنگ نیروها در چندین جبهه است؛ اما چنین بسیج هماهنگی در نبرد اخیر اتفاق نیفتاد.
هجوم سریع به المخا
انصارالله در روزهای منتهی به سقوط المخا، فشار سنگینی بر این شهر وارد کرد. بر اساس گزارش نیوعرب، شهر هدف دهها موشک و پهپاد قرار گرفت و همزمان هزاران نیروی انصارالله در جبهههای غرب تعز مستقر شدند.
المخا در جنوبغربی استان تعز قرار دارد و حدود ۶۰ تا ۷۰ کیلومتر با بابالمندب فاصله دارد. اهمیت این شهر از آن جهت دوچندان است که مقر فرماندهی نیروهای مشترک وابسته به عربستان نیز در آن قرار داشت.
از سوی دیگر با خروج نیروهای وابسته به عربستان از جزیره میون، موقعیت انصارالله در بابالمندب نیز تقویت شد. نیوعرب گزارش داده است که یک مقام انصارالله اعلام کرده این جنبش کنترل جزیره میون و در نتیجه کنترل منطقه بابالمندب را تکمیل کرده است.
بابالمندب یکی از مهمترین گلوگاههای دریایی جهان است که دریای سرخ را به خلیج عدن و اقیانوس هند متصل میکند؛ از همین رو، تحولات نظامی در این منطقه مستقیماً با امنیت کشتیرانی و انتقال انرژی در مسیر دریای سرخ ارتباط دارد.
اختلافات داخلی در جبهه ضدصنعا
در جبهه مقابل انصارالله، نیروهای مختلفی حضور دارند؛ از نیروهای طارق صالح و «مقاومت ملی» گرفته تا تیپهای العمالقه، مقاومت تهامه و نیروهای محور تعز. این گروهها اهداف سیاسی و منطقهای متفاوتی دارند و سابقه اختلاف میان آنها وجود دارد. ساختاری که روی کاغذ یک نیروی واحد به نظر میرسد، در میدان الزاماً یک ارتش منسجم نیست.
بخش مهمی از نیروهای ضدانصارالله در یمن به شبکههای پراختلاف و متفاوت سعودی و اماراتی متکی بودهاند. در نتیجه، مسئله فقط اختلاف فرماندهان یمنی نیست؛ دو حامی خارجی نیز الزاماً یک دستورکار واحد درباره آینده یمن ندارند. همین مسئله ایجاد یک زنجیره فرماندهی مشترک را دشوار کرده است. گزارشهای اخیر نیز از تضعیف ائتلاف سعودی و شکافهای داخلی آن سخن میگویند.
پراکندگی نیروها در چند جبهه
انصارالله در جریان پیشروی خود تلاش کرد خطوط ارتباطی میان ساحل غربی، المخا و محور تعز را قطع کند. الجزیره گزارش داده که هدف عملیات، تصرف ارتفاعات مسلط، قطع مسیرهای تدارکاتی میان المخا و تعز و جلوگیری از اتصال نیروهای وابسته به عربستان در ساحل غربی با محور نظامی تعز بوده است.
بنابراین نیروهای مخالف انصارالله با مشکل کلاسیک جنگ در چند جبهه بدون تمرکز عملیاتی مواجه شدند؛ بخشی از نیروها در تعز، بخشی در ساحل و بخشی در مناطق جنوبی مستقر بودند، در حالی که انصارالله فشار را روی نقاط اتصال آنها متمرکز کرد.
یک شکست فراتر از میدان
آنچه در غرب یمن رخ داده، بنابراین فقط شکست چند یگان نظامی نیست. نیروهایی که با حمایت عربستان و با ساختاری متشکل از دهها تیپ برای مقابله با انصارالله سازماندهی شده بودند، در مدت کوتاهی بخش مهمی از خطوط دفاعی خود را از دست دادند.
سقوط المخا و عقبنشینی از میون، در کنار تحولات بابالمندب، نشان میدهد انصارالله توانسته است ابتکار عمل نظامی را در یکی از حساسترین مناطق یمن به دست بگیرد؛ در حالی که جبهه مقابل همچنان با مشکل اساسی نبود فرماندهی واحد و هماهنگی سیاسی ـ نظامی روبهروست.
