الوقت- عملیات هوایی عربستان علیه یمن كه از روز پنجشنبه ششم فروردین ماه آغاز شد و تاكنون به شهادت هزاران و مجروح شدن هزاران نفر دیگر منجر گردیده، نتوانسته است گره یمن را برای آل سعود باز كند. چرا كه این عملیات پرهزینه، هیچ تحركی در روی زمین مطابق با فلسفه و الگوی عملیات هوایی به نفع عربستان به وجود نیاورده است .
با توجه به این شرایط به راستی اقدامات نظامی عربستان علیه یمن چه سرنوشتی پیدا میكند؟ شواهد و قرائن میگویند اقدام نظامی علیه یمن نمیتواند «راهحل» تلقی شود. بنابراین سعودیها در نهایت ناگزیر به انتخاب یكی از این دو راهاند؛ جنگ را بدون آنكه به نتیجه خاصی رسیده باشد، رها كنند و به طور یكجانبه آتشبس را اعلام نمایند و یا اینكه واسطههایی را برای پیدا كردن «راهحل سیاسی» فعال نمایند و به یك حداقلهایی در مواجهه با انقلاب مردمی یمن دست پیدا كنند .
در همین راستا یك گزارش بیانگر آن است كه پادشاه عربستان در روز ششم حمله هوایی علیه یمن در جلسه كابینه این كشور شرایطی را برای پایان دادن به تهاجم علیه یمن مطرح كرده بود كه شامل «بازگشت دولت سابق برای حكومت بر كل یمن، بازگرداندن اسلحه به دولت، عدم تهدید دولت از سوی گروهها و احیاء مذاكرات گروهها و دولت تحت اشراف شورای همكاری خلیج فارس» میباشد. این اظهارات اگرچه در نگاه اول، تلاش عربستان برای بازگرداندن یمن به شرایط قبل از وقوع انقلاب دوم یمن به حساب میآید و در واقع احیاء «مبادره خلیجی» است اما در عین حال طرح موضوع «لزوم گفتوگو» و دعوت به تشكیل «دولت فراگیر» در این زمان، توجه عربستان به لزوم تغییر ریل از نظامی ـ امنیتی به سیاسی را تداعی میكند. در واقع عربستان در این دوره طولانی حملات هوایی نتوانسته است به یك ائتلاف واقعی علیه یمن شكل دهد و حملات هوایی آن هم نتوانست شرایط داخلی یمن را به ضرر انصارالله و متحدان آن تغییر دهد. این خود از یك طرف ناكارآمدی حمله نظامی علیه یمن را به اثبات رساند و از طرف دیگر ناكارآمدی دستگاه نظامی و اطلاعاتی آل سعود را برملا كرد .
ارتش عربستان در این حملات از «هوشمندی» برخوردار نبود. بخشی از عملیات نظامی هوایی سعودی متوجه مناطق سیاسی مثل منازل بعضی از شخصیتها، كاخها، مراكز اداری و درمانی بود و این ضربهای به قدرت مقاومت مردم محسوب نمیشود. در عین حال ارتش عربستان برخلاف روش شناخته شده نظامی به نقاط ضعف یمن حمله نكرد بلكه حملات آن عمدتاً متوجه نقاط قوت یمن بود. حمله مداوم به صنعا، صعده، حدیده و إب از منظر نظامی یك خطای استراتژیك به حساب میآید چرا كه این استانها و به خصوص مراكز آنها به طور كامل در اختیار انصارالله قرار دارد و حمله به آن نمیتواند وضعیت را دگرگون كند. حمله نظامی هوایی نوعاً باید متوجه مناطقی باشد كه مخالفان انصار در آن حضور معتنابهی دارند چرا كه در این نوع از عملیاتها به دلیل به هم ریختگی اوضاع پس از حمله نظامی، مخالفان گروه مسلط میتوانند شرایط را به نفع خود دگرگون نمایند .
علاوه بر این، ارتش عربستان با حمله نظامی به بعضی از مراكز درمانی، كارخانههای غذایی و اردوگاه پناهندگان افریقاییتبار «المرزاك» در شمال یمن كه به كشته شدن دستكم 45 نفر از آنان منجر شد، فشار سنگینی را بر سیستم سیاسی و نظامی عربستان وارد كرده است و این خود از ناهوشیاری رهبری نظامی در حملات علیه مناطق بمباران شده حكایت دارد .
نكته دیگر این است كه ادامه پیشروی انصارالله و ارتش در چهار استان جنوبی ـ عدن، لحج، ابین و ضالع ـ و سیطره بر آنان در روزهایی كه عربستان سعودی مشغول بمباران مناطقی در شمال و غرب این كشور بود، به خوبی بیانكننده آن است كه تهاجم هوایی نه تنها نتوانسته است خدشهای بر حاكمیت انصارالله وارد كند بلكه به پیشروی و سرعت بیشتر انصار هم منجر شده است. پیش از این، انصارالله مایل به ورود به مناطق جنوبی یمن نبود. شرایط خاصی كه در عدن و مأرب به وجود آمد، انصار را ناگزیر به حركت به سمت جنوب كرد هماینك استان مأرب كه وسعت آن حدود 17 هزار كیلومتر مربع است و نزدیك به 240 هزار نفر جمعیت دارد، از سمت شمال، غرب و جنوب به محاصره ارتش و انصار درآمده است و این آخرین منطقهای است كه نیروهای القاعده و بقایای میلیشیای هادی بر آن تسلط دارند .
از یك منظر دیگر، یمن در بین كشورهایی كه تحولات سریع سال 2012 را تجربه كرد، وفادارترین به جریان بیداری اسلامی به حساب میآید. اگرچه انقلاب 2011 یمن نیز به مانند انقلابهای مصر، لیبی و تونس دستخوش تغییرات ماهوی گردید اما مردم یمن با خیزش دوباره، انقلاب خود را نجات دادند. باز تولید انقلاب و بیداری اسلامی در یمن میتواند برای مردم مصر، تونس و لیبی درسآموز باشد و آنان را به حركت دوباره تشویق كند. این موضوع قطعاً برای امریكا، عربستان و... نگرانی جدی پدید میآورد .
