به گزارش الوقت، در حالی که دولت آمریکا طی سالهای گذشته بارها کشورهای مختلف را به دستکاری نرخ ارز متهم کرده بود، اکنون دولت «دونالد ترامپ» در اقدامی کمسابقه، از مداخله مشترک با ژاپن برای حمایت از ارزش ین استقبال کرده است. این چرخش سیاست، پرسشهای زیادی را درباره دلایل اقتصادی و ژئوپلیتیکی حمایت واشنگتن از پول ملی ژاپن ایجاد کرده است.
بر اساس گزارش الجزیره، ارزش ین طی ماههای اخیر به پایینترین سطح خود در حدود چهار دهه گذشته در برابر دلار سقوط کرده است؛ روندی که علاوه بر افزایش هزینه واردات انرژی و مواد اولیه برای ژاپن، خطر بیثباتی در بازارهای مالی آسیا را نیز افزایش داده است. این وضعیت باعث شد واشنگتن و توکیو برای نخستین بار در نزدیک به سه دهه گذشته، بهطور هماهنگ در بازار ارز مداخله کنند تا از سقوط بیشتر ین جلوگیری شود.
«اسکات بسنت» وزیر خزانهداری آمریکا تأکید کرده است که واشنگتن «هر کاری لازم باشد» برای کمک به ثبات بازار ارز ژاپن انجام خواهد داد. به گفته او، کاهش شدید ارزش ین میتواند سایر ارزهای آسیایی را نیز وارد چرخه کاهش ارزش کند و در نهایت به اقتصاد آمریکا و شرکتهای آمریکایی آسیب برساند. وی با اشاره به بحران مالی آسیا در دهه ۱۹۹۰ هشدار داد که تکرار چنین شرایطی به سود هیچ کشوری نیست.
یکی دیگر از دلایل حمایت آمریکا، نقش ژاپن بهعنوان بزرگترین دارنده خارجی اوراق قرضه خزانهداری ایالات متحده است. اگر دولت ژاپن برای دفاع از ارزش ین ناچار به فروش گسترده این اوراق شود، نرخ بهره اوراق خزانه آمریکا افزایش یافته و هزینه استقراض دولت واشنگتن به شکل قابل توجهی بالا خواهد رفت. از همین رو، آمریکا ترجیح داده با همکاری مستقیم، فشار بر بازار اوراق قرضه خود را کاهش دهد.
در همین چارچوب، واشنگتن از استفاده ژاپن از سازوکار تسهیلات بازخرید (ریپو) برای مقامات پولی و بانکهای مرکزی خارجی «FIMA Repo Facility» فدرال رزرو نیز حمایت کرده است؛ ابزاری که به بانک مرکزی ژاپن اجازه میدهد بدون فروش اوراق خزانه آمریکا، با وثیقه قرار دادن این اوراق، به دلار دسترسی پیدا کند و در بازار ارز مداخله کند. این اقدام از فشار فروش بر بازار بدهی آمریکا جلوگیری میکند.
کارشناسان همچنین معتقدند ثبات ارزش ین برای زنجیرههای تأمین جهانی اهمیت زیادی دارد. ژاپن یکی از بزرگترین تولیدکنندگان خودرو، تجهیزات الکترونیکی، نیمهرساناها و باتری در جهان است و تضعیف بیش از حد پول ملی این کشور، هزینه واردات مواد اولیه و انرژی را افزایش داده و میتواند بر قیمت کالاها در بازارهای جهانی اثر بگذارد.
با این حال، بسیاری از اقتصاددانان تأکید میکنند که مداخله ارزی بهتنهایی نمیتواند ارزش ین را در بلندمدت حفظ کند. اختلاف نرخ بهره میان آمریکا و ژاپن همچنان عامل اصلی ضعف پول ملی ژاپن است و از همین رو، واشنگتن از بانک مرکزی ژاپن خواسته است در کنار مداخلات ارزی، روند افزایش تدریجی نرخ بهره را نیز ادامه دهد تا حمایت از ین پایدارتر شود.
به این ترتیب، حمایت دولت ترامپ از تقویت ین را میتوان ترکیبی از ملاحظات اقتصادی، مالی و ژئوپلیتیکی دانست؛ اقدامی که هدف آن نه تنها جلوگیری از بیثباتی در اقتصاد ژاپن، بلکه حفاظت از بازار بدهی آمریکا و جلوگیری از سرایت بحران به سایر اقتصادهای آسیایی و بازارهای جهانی است.
