الوقت- با تعطیلی دو واحد باقی‌مانده زغال‌سنگ‌سوز در نیروگاه «اس مورترار» در شهر آلکودیا، واقع در شمال این جزیره، استفاده از زغال‌سنگ در تولید برق مایورکا برای همیشه پایان می‌یابد.
این اقدام چهار سال زودتر از موعد مقرر انجام می‌شود و نشان‌دهنده سرعت گرفتن روند تغییر ترکیب انرژی اسپانیا به نفع منابع تجدیدپذیر است.
دو واحد سوم و چهارم این نیروگاه مجوز تعطیلی دائمی دریافت کرده‌اند. شرکت «اندسا» بزرگترین شرکت خدمات برق اسپانیا، نیز تأکید کرده است که این تصمیم تأثیری بر امنیت تأمین انرژی نخواهد داشت؛ چراکه دو توربین گازسوز در این نیروگاه همچنان به فعالیت خود ادامه می‌دهند.
این تصمیم نقطه عطف مهمی در مسیر حذف تدریجی زغال‌سنگ به شمار می‌رود، سوختی که سهم آن در تولید برق اسپانیا به‌شدت کاهش یافته است. این روند هم‌زمان با گسترش چشمگیر ظرفیت تولید انرژی خورشیدی و بادی در این کشور اتفاق افتاده است.
به گزارش ارم نیوز، سازمان آلمانی «بیاند فسیل فیولز» اعلام کرده که سرمایه‌گذاری اسپانیا روی انرژی‌های تجدیدپذیر اکنون نتایج ملموسی به همراه داشته است. به اعتقاد این سازمان، توسعه انرژی خورشیدی و حذف تدریجی زغال‌سنگ باعث شده است اسپانیا در مقایسه با سایر کشورهای اروپایی، کمتر در معرض نوسانات بازار گاز قرار بگیرد.
بر اساس گزارش آژانس بین‌المللی انرژی، گسترش ظرفیت تولید انرژی‌های تجدیدپذیر علاوه‌بر تقویت امنیت انرژی، به افزایش رقابت‌پذیری اقتصاد اسپانیا و کاهش هزینه‌های واردات سوخت نیز کمک کرده است.
این آژانس برآورد کرده که اسپانیا بین سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۴، به لطف توسعه انرژی خورشیدی و بادی، حدود ۲۶ میلیارد دلار، معادل ۲۳.۲۷ میلیارد یورو، در هزینه واردات گاز طبیعی صرفه‌جویی کرده است.
در طول یک دهه گذشته، ظرفیت تولید برق از منابع تجدیدپذیر بیش از دو برابر شده و به ۱۱۹ گیگاوات رسیده است. در همین مدت، انتشار گازهای گلخانه‌ای نیز حدود یک‌پنجم کاهش یافته است.
داده‌های مرکز پژوهشی انرژی «امبر» نیز ابعاد این تحول در ترکیب تولید برق اسپانیا را نشان می‌دهد. بر اساس این داده‌ها، در سال ۲۰۲۵ انرژی خورشیدی ۲۱.۹ درصد از کل تولید برق این کشور را به خود اختصاص داده و سهم انرژی بادی به ۲۰.۴ درصد رسیده است. در مقابل، سهم زغال‌سنگ تنها ۰.۹ درصد بوده، درحالی که گاز طبیعی ۲۱.۵ درصد از برق اسپانیا را تأمین کرده است.
با وجود این دستاوردها، اسپانیا همچنان با چالشی مهم روبه‌روست:تبدیل ظرفیت بالای تولید برق پاک به تغییر گسترده‌تر در الگوی مصرف انرژی در بخش‌های مختلف اقتصاد.
در حال حاضر، برق تنها ۲۵ درصد از کل مصرف نهایی انرژی این کشور را تشکیل می‌دهد، رقمی که فاصله زیادی با هدف ۳۵ درصدی دولت تا سال ۲۰۳۰ دارد.
یکی از موانع اصلی در این مسیر، روند کند گسترش خودروهای برقی، به‌ویژه در ناوگان حمل‌ونقل شرکت‌هاست. از سوی دیگر، وابستگی گسترده به سامانه‌های گرمایشی مبتنی بر سوخت‌های فسیلی و همچنین هزینه‌های اولیه بالای سرمایه‌گذاری، روند برقی‌سازی صنایع را با مشکل مواجه کرده است.
علاوه‌براین، مالیات‌ها و عوارض مربوط به شبکه برق، هزینه مصرف برق را برای مصرف‌کنندگان نهایی افزایش داده است. این در حالی است که هزینه‌های تحمیل‌شده بر سوخت‌های فسیلی همچنان نسبتاً پایین‌تر است، موضوعی که انگیزه اقتصادی خانوارها و شرکت‌ها را برای جایگزینی سوخت‌های فسیلی با برق کاهش می‌دهد.
دولت اسپانیا در تلاش است این مشکلات را برطرف کند. از جمله اقدامات پیش‌بینی‌شده، لغو مالیات تولید برق در سال ۲۰۲۶ و اصلاح ساختار قیمت‌گذاری انرژی است، اقداماتی که با هدف تشویق برقی‌سازی اقتصاد و در عین حال حمایت از مصرف‌کنندگان آسیب‌پذیر انجام می‌شوند.
به این ترتیب، اسپانیا وارد مرحله تازه‌ای از گذار انرژی شده است. این کشور توانسته با گسترش تولید برق پاک، وابستگی خود به زغال‌سنگ و گاز وارداتی را کاهش دهد اما همچنان باید استفاده از برق را در بخش‌های حمل‌ونقل، صنعت و گرمایش گسترش دهد تا دستاوردهای انرژی تجدیدپذیر از موفقیت در بخش تولید برق فراتر رفته و به تحولی فراگیر در کل اقتصاد کشور تبدیل شود.
